Ana lodawa…
Siffofi Ƙاشفات اسلامي
Don ka · Ilmi

Kirkire-kirkire 1,139 da suka canza duniya — tun daga lissafin algebra har zuwa allurar rigakafin mRNA.

د ال خوارزمي الذي أسس الجبر، تا ابن الهيثم الذي فهم الضوء. د أول مستشفى في بغداد تا النقاط الكمومية لفائز جائزة نوبل تونسي. العلم سلسلة — و المسلمون صاغوها قرونا.

Khutba World32 HarsunaGwada kyauta
Ƙarin bayani

A lokacin da iman da ilmin sayens sun kashe da kariya

A wasi su, kun samu cewa iman da ilmin sayens sun hadu — amma aljebra ta al-Khwarizmi da farko na hospitali sun dace da wata hanyar gaskiya. A yanzu, ka tana saukin wani irin halin da ba za ka sani ba, kuma ka tana saukin fada da shi. "Abubuwan da suka samu a cikin Islam" ya kawo 1,139 abubuwan da suka samu da sauki, tare da marassa. A yanzu, ka ga irin halin da ka tana saukin, kuma ka tana saukin yadda za ka iya taimaka da kariya a yau.

Khutba World ya kawo 1,139 abubuwan da suka samu, abubuwan da suka fito, da abubuwan da suka samu a cikin ilmin sayens — wadanda duk suna da marassa mai kyau, da suka bayar da sauki. Daga zamanin cikakken a Baghdad da Cordoba zuwa ayyukan masu ilmi a cikin Musulunci da suka ambata awardin Nobel da Fields.

Filtar da su a cikin 10 fanni — hisab, falakiya, tabbaci, optiki, kimya, ingantin, maimakon gida, kudin gida, kudin al'ada da malali, da ilmin sayens na yau. Ya bayar da sauki: kuskuren da kuskuren, ba 'masu Musulunci suka samu duk abu na farko'. Alamarun da suka zama mahallin suka bayar da su a cikin alamarun da suka zama.

Daga algebra zuwa farko na hospital — wani al'umma da ke ciki don san.

Gwada kyauta
1,139 al'ummaru
Daga algebra, algorizim da camera obscura zuwa gas laser, fuzzy logic da mRNA vaccine. Kullum al'ummaru da suka kawo shahada.
10 fanni
Lissafi, falakarwa, tibbi, optik, kimya, ingantin, arkitiktur, gona, kultura da kuɗi, da ilimi na zamanin yanzu.
Sanya filter a duk abu
Kara da karami na sekondi tushen bayanin ilmin talabba, alamun halayen falko, ko wani daga cikin wadanda suka fito a gaba daya na Nobel.
Kuma a 2025
Kuma wadanda suka yi ilmi a yanzu na Musulunci: Abdus Salam, Ahmed Zewail, Aziz Sancar, Maryam Mirzakhani (Fields), Omar Yaghi (Nobel 2025) da sauran.
Tambayoyin da Ake Yawan Yi
Yaya za mu sani cewa yana da haqiqi?
Kullum alamomin da suka shiga a cikin wannan yana da asali na kira (misali: 1001 Alamu, Encyclopaedia of the History of Arabic Science, kullekshin na muziyam da unibasiti) kuma yana bayarwa da amintaccen. Alama mai gamsa da alama na tarihi — kamar rukunin Abbas ibn Firnas ko fahimtar kofi — suna nuna da suka bayarwa a wani abu da ke nufin haka.
Wane matakan da zamanin da aka yi amfani da su?
Ashirin matakan, daga shekarun 7 ga yanzu: hisab, falak, talab, optiks da falsafa, kimya, ingilishi, arkitektur, kudin gida, tarihi da tsarin kuɗi, da falsafar zamanin yanzu (shekarun 19–21, ta hanyar da suka samu juriya na Nobel da Fields).
Wannan ba ya zama 'musulunci suka fahimci duk abu' ce?
A'a. Mu sanya shi da amintaccen kamar 'takwashe', 'sakamako', da 'kudin kira' — wanda yana da kudin kira akan alamomin Yunani, Hindustani, Farisi, da Shini, kuma yana da kudin kira zuwa Eropo. Ba kuma kuskuren da kusantar.
Yanzu muhadditai da musulunci na zamanin yanzu suna cire?
Ee — daga Mariam al-Astrulabiyya (astrolabia) da Fatima al-Fihri (matsayin farko na unibasiti) zuwa suna na zamani a yanzu kamar Maryam Mirzakhani (matsayin farko na mata ta samun Fields Medal) da Hayat Sindi (tashar karkara na tattaunawa).
A cikin wane harshe?
An rubuta shi a matsayin Nederlands da an sauya shi automaatsi zuwa duk 32 harshe — Arabiya, Turki, Urdu, Faransanci, Ingilish da sauransu.
Gano kuma
وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا
© 2026 Khutba World