Sahih al-Bukhari, hadisi na 4241
An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrya ruwaito wa al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ، وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ ". وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلاً، وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا، وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ، فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا، وَلاَ يَأْتِنَا أَحَدٌ مَعَكَ، كَرَاهِيَةً لِمَحْضَرِ عُمَرَ. فَقَالَ عُمَرُ لاَ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَيْتَهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي، وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ. فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ، فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا فَضْلَكَ، وَمَا أَعْطَاكَ، اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ، وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ، وَكُنَّا نَرَى لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَصِيبًا. حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ، فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي، وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ، فَلَمْ آلُ فِيهَا عَنِ الْخَيْرِ، وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ. فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ. فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ الظُّهْرَ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ، وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ، وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ، وَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ، وَحَدَّثَ أَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ، وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ، وَلَكِنَّا نَرَى لَنَا فِي هَذَا الأَمْرِ نَصِيبًا، فَاسْتَبَدَّ عَلَيْنَا، فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا، فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ. وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا، حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ.
Yahya bn Bukair ya ba mu labari, Al-Lais ya ba mu labari daga Uqail, daga Ibn Shihab, daga Urwa, daga Aisha cewa: Fatima — Allah Ya ji mata rahama — 'yar Manzon Allah ﷺ ta aiko zuwa ga Abu Bakr tana neman gadonta daga gare shi wanda Allah Ya bai wa Manzon Allah ﷺ daga dukiyar da Allah Ya samar masa a Madina da Fadak, da kuma abin da ya rage daga kashi ɗaya bisa biyar (khumus) na ganin Khaibar. Sai Abu Bakr ya ce:
"Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Ba ma barin gado, abin da muka bari sadaka ne, sai dai iyalan Muhammad ﷺ su ci daga wannan dukiya.' Kuma wallahi, ba zan canza komai daga yanayin sadakar Manzon Allah ﷺ ba daga yadda take a lokacin rayuwarsa, kuma zan yi amfani da ita kamar yadda Manzon Allah ﷺ ya yi." Don haka Abu Bakr ya ki bai wa Fatima komai daga ciki. Sai Fatima ta yi fushi da Abu Bakr saboda haka, ta kaurace masa, ba ta sake magana da shi ba har ta mutu. Ta rayu bayan mutuwarsa ﷺ tsawon watanni shida. Sa'ad da ta mutu, mijinta Ali ya binne ta da dare, kuma bai sanar da Abu Bakr ba, sai ya yi mata sallar janaza. Ali yana da daraja a wajen mutane a lokacin rayuwar Fatima, amma sa'ad da ta mutu, Ali ya lura da canjin halin mutane gare shi. Don haka Ali ya nemi sulhu da Abu Bakr da kuma mubaya'arsa, domin bai yi masa mubaya'a ba a waɗancan watannin. Sai ya aiko zuwa ga Abu Bakr cewa: "Zo mana, kada ka zo da kowa," saboda rashin son Umar ya kasance tare da shi. Umar ya ce: "A'a wallahi, ba za ka shiga wurinsu kadai ba." Abu Bakr ya ce: "Me kake tsammanin za su yi mini? Wallahi, zan je wurinsu." Sai Abu Bakr ya shiga wurinsu, Ali ya yi Tashahhud ya ce: "Mun san fadilarka da abin da Allah Ya ba ka, kuma ba mu yi kishi kan alherin da Allah Ya kawo maka ba, amma ka yi mulki ba tare da tuntubar mu ba, alhali mun ga muna da nasiya saboda dangantakarmu da Manzon Allah ﷺ." Sai idanun Abu Bakr sun cika da hawaye. Sa'ad da ya yi magana, ya ce: "Wanda rankena yake hannunsa, haɗa zumunci da dangin Manzon Allah ﷺ ya fi so a gare ni fiye da haɗa zumunci da dangina. Amma game da rikicin da ya faru tsakanina da ku kan waɗannan dukiyoyi, ban gajarta wajen yi da su abin da yake alheri ba, kuma ban bar wani abu da na ga Manzon Allah ﷺ yana yi da shi ba face na yi shi." Sai Ali ya ce wa Abu Bakr: "Alkawarina da kai shine yamma don mubaya'a." Sa'ad da Abu Bakr ya yi sallar Azahar, ya hau minbari, ya yi Tashahhud, ya ambaci labarin Ali da jinkirin mubaya'arsa, ya yi masa uzuri da abin da ya yi uzuri da shi. Sannan ya nemi gafara. Ali ma ya yi Tashahhud, ya girma hakkin Abu Bakr, ya bayyana cewa abin da ya yi bai faru ba saboda kishin Abu Bakr ko musgunawa fadilar da Allah Ya ba shi, amma mun ga muna da nasiya a cikin wannan lamari, sai ya yi mulki ba tare da mu ba, don haka muka ji takaici a zuciyarmu. Musulmai sun yi farin ciki da hakan, suka ce: "Ka yi daidai." Kuma Musulmai sun kusanci Ali lokacin da ya koma ga abin da aka sani (wato mubaya'a).
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Abu Bakr da Ali sun gyara dangantakarsu bayan takaddama kan dukiya da shugabanci.
Hadisin ya bayyana takaddamar da ta biyo bayan wafatin Annabi ﷺ game da gado da shugabancin al’umma, da kuma sulhun da aka yi tsakanin Abu Bakr da Ali.
Dukiyar da ta shiga hannun al’ummar Musulmi ba tare da an yi yaƙi ba.
Dukiyar sadaka wadda, bisa ga wannan riwayar, ba a raba ta a matsayin gado na yau da kullum ba.
Kashi ɗaya cikin biyar na ganimar yaƙi, wanda aka ware wa wata manufa ta musamman.
Malaman gargajiya sun fahimta daga wannan riwayar cewa annabawa ba sa barin gado na yau da kullum, kuma ana tafiyar da dukiyarsu bisa ƙa’idojin da aka rawaito. Abu Bakr ya ci gaba da tsarin da ya ga Annabi ﷺ yana amfani da shi; iyalan Annabi ﷺ kuma sun sami damar ci daga wannan dukiya. Malamai sun kuma tattauna ƙin yarda da Ali ya nuna game da sa hannu a harkokin shawara da dangantakar zumunta a matsayin wata takaddama dabam ta shugabanci. Ganawar da bayani a fili sun nuna muhimmancin bayyana gaskiya, mutunta juna da maido da haɗin kan al’umma.
- Idan aka samu takaddama kan dukiya, a fayyace yarjejeniya da ƙa’idojin da suka shafi lamarin ga duk waɗanda abin ya shafa.
- A tattauna sabani kai tsaye cikin mutuntawa, kuma a yi ƙoƙari sosai wajen neman sulhu.
- A batutuwan shugabanci, a ba da damar shiga shawara, sannan a dawo da amana ta hanyar amincewa da damuwa a fili.
Wannan riwayar sahih ita ma tana magana kan buƙatar Fatima game da dukiyar Annabi ﷺ da kuma yadda Abu Bakr ya aiwatar da furucin cewa abin da annabawa suka bari sadaqa ne.
Sahih al-Bukhari · #4242 (Sahih)Wannan riwayar da ke cikin babi ɗaya tana ƙara bayani game da iƙirarin da aka yi kan dukiyar da Annabi ﷺ ya bari.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.