Sahih al-Bukhari, hadisi na 4750
An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Aisha
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنَ الْحَدِيثِ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا، وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ، قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا، فَخَرَجَ سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا نَزَلَ الْحِجَابُ، فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ، وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ، فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدِ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي، فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي، فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ، إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ، وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا، فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ، وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلاَ مُجِيبٌ، فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي، فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ، فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي، وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الْحِجَابِ، فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي، وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلاَ سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ، حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ، بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ، فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا، وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ، وَهْوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي، إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ " كَيْفَ تِيكُمْ ". ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي، وَلاَ أَشْعُرُ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ، فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ، وَهْوَ مُتَبَرَّزُنَا، وَكُنَّا لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا، وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ، فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ، وَهْىَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي، قَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا، فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ. فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَىْ هَنْتَاهُ، أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ " كَيْفَ تِيكُمْ ". فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَىَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ، مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ، هَوِّنِي عَلَيْكَ فَوَاللَّهِ، لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ كَثَّرْنَ عَلَيْهَا. قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ، وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ، يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنَ الْوُدِّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَهْلَكَ، وَمَا نَعْلَمُ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَإِنْ تَسْأَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ، قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ " أَىْ بَرِيرَةُ، هَلْ رَأَيْتِ عَلَيْهَا مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ". قَالَتْ بَرِيرَةُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ، تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا، فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ، قَالَتْ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَلَى الْمِنْبَرِ " يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ، قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً، مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ". فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ، إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ، ضَرَبْتُ عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ، أَمَرْتَنَا، فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ، قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهْوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ، وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا، وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ، لَعَمْرُ اللَّهِ لاَ تَقْتُلُهُ، وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ، فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهْوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ، فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ، لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ، فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ، قَالَتْ فَمَكُثْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَاىَ عِنْدِي ـ وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ ـ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي، قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي، فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَىَّ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي، قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا، لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي، قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ، فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ". قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ، قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً، فَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ. قَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فَقُلْتُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ، إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَقَدْ سَمِعْتُمْ هَذَا الْحَدِيثَ حَتَّى اسْتَقَرَّ فِي أَنْفُسِكُمْ، وَصَدَّقْتُمْ بِهِ فَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي مِنْهُ بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي، وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ قَوْلَ أَبِي يُوسُفَ قَالَ {فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} قَالَتْ ثُمَّ تَحَوَّلْتُ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى فِرَاشِي، قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ، وَأَنَّ اللَّهَ مُبَرِّئِي بِبَرَاءَتِي، وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ مُنْزِلٌ فِي شَأْنِي وَحْيًا يُتْلَى، وَلَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى، وَلَكِنْ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ بِهَا، قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا رَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ، وَهْوَ فِي يَوْمٍ شَاتٍ مِنْ ثِقَلِ الْقَوْلِ الَّذِي يُنْزَلُ عَلَيْهِ، قَالَتْ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُرِّيَ عَنْهُ وَهْوَ يَضْحَكُ، فَكَانَتْ أَوَّلُ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا " يَا عَائِشَةُ، أَمَّا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَقَدْ بَرَّأَكِ ". فَقَالَتْ أُمِّي قُومِي إِلَيْهِ. قَالَتْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ، لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ. وَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ لاَ تَحْسِبُوهُ} الْعَشْرَ الآيَاتِ كُلَّهَا، فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ، وَفَقْرِهِ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ الَّذِي قَالَ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ} قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى، وَاللَّهِ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي، فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ النَّفَقَةَ الَّتِي كَانَ يُنْفِقُ عَلَيْهِ، وَقَالَ وَاللَّهِ لاَ أَنْزِعُهَا مِنْهُ أَبَدًا. قَالَتْ عَائِشَةُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ زَيْنَبَ ابْنَةَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي، فَقَالَ " يَا زَيْنَبُ مَاذَا عَلِمْتِ أَوْ رَأَيْتِ ". فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي، مَا عَلِمْتُ إِلاَّ خَيْرًا. قَالَتْ وَهْىَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ، وَطَفِقَتْ أُخْتُهَا حَمْنَةُ تُحَارِبُ لَهَا فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ مِنْ أَصْحَابِ الإِفْكِ.
روایت عایشه:(همسر پیامبر) هرگاه رسول الله (ﷺ) قصد سفر داشت، میان همسرانش قرعه میانداخت و با کسی که قرعه بر او میافتاد، همراه میشد. یکبار قرعه کشید وقتی میخواست غزوهای انجام دهد، و قرعه بر من آمد. پس من با رسول الله (ﷺ) حرکت کردم پس از اینکه حکم حجاب زنان نازل شد و من در هودج (بر شتر) حمل شدم و در حالی که هنوز در آن بودم، پیاده شدم. ما سفر خود را ادامه دادیم، و وقتی که رسول الله (ﷺ) غزوهاش را تمام کرد و برگشت و به مدینه نزدیک شدیم، رسول الله (ﷺ) دستور داد شبانه حرکت کنیم. وقتی که لشکر دستور یافت تا سفر بازگشت را ادامه دهد، من برخاستم و تا جایی که لشکر را پشت سر گذاشتم، راه رفتم. وقتی که نیاز به رفع حاجت کردم، به سمت هودج خود رفتم، اما ناگهان! گردنبند من که از Jaz Azfar (نوعی مهره سیاه) ساخته شده بود، شکسته بود و من به دنبال آن گشتم و جستجویم مرا بازداشت. گروهی از مردم که من را حمل میکردند، آمدند و هودج مرا بر پشت شترم که سوار بر آن بودم، گذاشتند، در حالی که تصور میکردند من در آن هستم. در آن زمان زنان سبکوزن بودند و چرب نبودند چون کمخوراکی میکردند، بنابراین آنها وزن سبکتر هودج را هنگام بلند کردن احساس نکردند، و من هنوز دختر جوانی بودم. آنها شتر را راندند و حرکت کردند. سپس من گردنبندم را پس از رفتن لشکر پیدا کردم. به اردوگاه آنها رفتم اما کسی در آنجا نیافتم، پس به جایی رفتم که معمولاً در آن میماندم، فکر میکردم که آنها مرا از دست خواهند داد و در جستجوی من برمیگردند. در حالی که در محل خود نشسته بودم، خوابم برد و خوابیدم. سُفوان بن العُتّیل السلمی الذّخْنِی پشت سر لشکر بود. او در آخر شب حرکت کرد و صبح به محل استقرار من رسید و دید که فردی در حال خواب است. او به من آمد و با دیدن من شناختم، چون قبل از حجاب دیدنم داشت. برخاستم به خاطر گفتارش:
"إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ"، که هنگام شناختن من گفت. چهرهام را با لباس پوشاندم، و به خدا قسم، او هیچ سخن نگفت جز، "إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ"، تا آنکه شتر مادهاش را بر زمین نشاند، و بر پاهای جلویی آن قدم گذاشت و من سوار بر آن شدم. سپس سُفوان حرکت کرد، و شتر مادهای که من را حمل میکرد، را رهبری کرد، تا به لشکر رسیدیم در حالی که در ظهر گرم استراحت میکردند. پس هر که برای هلاکت مقدر شده بود، در هلاکت افتاد، و سرکرده دروغ (افک) عبد الله بن ابی بن سلول بود. پس از آن به مدینه رسیدیم و من به مدت یک ماه بیمار شدم در حالی که مردم در حال پخش کردن دروغهای مردم افک بودند، و من از هیچکدام خبر نداشتم. اما چیزی که در حین بیماری شک من را برانگیخت، این بود که دیگر همان مهربانی رسول الله (ﷺ) را که هنگام بیماریام دریافت میکردم، دریافت نمیکردم. رسول الله (ﷺ) وارد میشد، سلام میداد و میپرسید: "كيف تلكِ (السيدة)؟" و سپس میرفت. این شک من را برانگیخت، اما از شرارتهای پخش شده خبر نداشتم تا زمانی که از بیماریام بهبود یافتم. با ام مسطح بیرون رفتم تا نیاز به رفع حاجت کنم به سمت المنیسی، جایی که عادت داشتیم در آنجا استراحت کنیم، و معمولاً برای این کار بیرون نمیرفتیم مگر شبها، و این قبل از آن بود که توالتهای نزدیک خانههایمان داشته باشیم. و این عادت ما مشابه عادت عربهای قدیم (در بیابانها یا در چادرها) در مورد تخلیه رودهها بود، چون آن را مشکلساز و مضر میدانستیم که توالت در خانهها باشد. پس با ام مسطح بیرون رفتم، که دختر ابی رهم بن عبد مناف بود، و مادرش دختر سَخْر بن عامر بود که عمه ابی بکر الصدّیق بود، و پسرش مسطح بن عُثْنَة بود. وقتی کارمان تمام شد، ام مسطح و من به سمت خانهام برگشتیم. ام مسطح بر ردای خود لغزید، و گفت: "مُسْتَحْ، بُورِدَ!" من به او گفتم: "چه سخن بدی گفتی! آیا مردی را که در جنگ بدر شرکت داشت، مورد اهانت قرار میدهی؟" او گفت: "ای تو! نشنیدی چه گفت؟" من گفتم: "و او چه گفت؟" سپس او سخن مردم افک را برایم نقل کرد، که بر بیماریام افزود. وقتی به خانه برگشتم، رسول الله (ﷺ) آمد و پس از سلام، گفت: "كيف تلكِ (السيدة)؟" من گفتم: "آیا اجازه میدهی به پدر و مادرم بروم؟" در آن زمان قصد داشتم از طریق آنها از خبر مطمئن شوم. رسول الله (ﷺ) اجازه داد و من به پدر و مادرم رفتم و از مادرم پرسیدم: "ای مادر! مردم درباره چه صحبت میکنند؟" مادرم گفت: "ای دخترم! آرام باش، به خدا قسم، هیچ زنی جذاب که شوهرش او را دوست داشته باشد و همسران دیگری هم داشته باشد، نیست، مگر اینکه آن همسران عیبجویی میکنند." من گفتم: "سبحان الله! آیا واقعاً مردم درباره این صحبت میکنند؟" آن شب تمام شب گریه کردم تا صبح. اشکهایم هرگز قطع نشد، و خواب نرفتم، و صبح در حالی که هنوز گریه میکردم، سپیده دم شد، در حالی که هنوز میگریستم، رسول الله (ﷺ) عَلی بن ابیطالب و اسامه بن زید را فراخواند، چون وحی الهی تأخیر داشت، تا در مورد طلاق همسرش مشورت کنند. اسامه بن زید به رسول الله (ﷺ) درباره بیگناهی همسرش و محبتش به او گفت. او گفت: "ای رسول الله! او همسرت است، و ما چیزی جز خوبی درباره او نمیدانیم." اما علی بن ابیطالب گفت: "ای رسول الله! خدا بر تو محدودیتی قرار نداده است؛ و زنان زیادی جز او هست، اگرچه، اگر (بردهاش) را بپرسید، حقیقت را به تو خواهد گفت." عایشه افزود: پس رسول الله (ﷺ) بر بَریرا ندا داد و گفت: "ای بَریرا! آیا چیزی دیدی که ممکن است تو را نسبت به عایشه شک برانگیزد؟" بَریرا گفت: "به خدا قسم، آنچه تو را با حقیقت فرستادهام، هرگز چیزی درباره عایشه ندیدهام که او را سرزنش کنم، جز اینکه او دختر کمسن و سال است و گاهی میخوابد و خمیر خانوادهاش را بدون محافظت میگذارد، تا بزهای خانگی بیایند و بخورند." پس رسول الله (ﷺ) برخاست و از مردم خواست کسی را پیدا کند که بر عبدالله بن ابیبن سلول انتقام بگیرد. رسول الله (ﷺ) در منبر گفت: "ای مسلمانان! چه کسی به من کمک میکند بر مردی که با تهمت زدن به خانوادهام، به من آسیب زده است؟ به خدا قسم، من جز خوبی درباره خانوادهام نمیدانم، و مردم مردی را سرزنش کردهاند که من دربارهاش هیچ چیز جز خوبی نمیدانم، و او هرگز به خانوادهام سر نزده است جز با من." سعد بن معاذ انصاری برخاست و گفت: "ای رسول الله! به خدا قسم، من تو را از او خلاص میکنم. اگر او از قبیله (بنی) الأوس باشد، سرش را خواهم برید؛ و اگر از برادران ما، خزرج باشد، فرمان بده و ما اطاعت میکنیم." در آن زمان سعد بن عُبادَه برخاست، و او رئیس خزرج بود، و قبل از این حادثه، مردی پارسا بود، اما به خاطر تعصبش بر قبیلهاش، تحریک شده بود. او به سعد (بن معاذ) گفت: "به خدا قسم، تو دروغ میگویی! او را نخواهی کشت و هرگز نمیتوانی او را بکشی!" در آن زمان عُدی بن حُدَیر، پسر عمو سعد (بن معاذ)، برخاست و گفت: "تو دروغگو! به خدا قسم، حتماً او را میکشیم؛ و تو منافقی که از منافقان دفاع میکنی!" پس قبایل الأوس و خزرج برانگیخته شدند تا جایی که قصد جنگ با یکدیگر داشتند، در حالی که رسول الله (ﷺ) بر منبر بود. رسول الله (ﷺ) آنها را آرام کرد تا سکوت کردند و او هم سکوت کرد. در آن روز، من آنقدر گریه کردم که نه اشکهایم قطع شد، و نه خوابیدم. صبح، پدر و مادرم با من بودند، و من دو شب و یک روز بیوقفه گریه کردم، و اشکهای پیوستهام آنها را بر این باور داشت که کبد من از گریه منفجر میشود. در حالی که آنها با من بودند و من گریه میکردم، زنی انصاری اجازه دیدن من خواست. او را پذیرفتم و نشست و با من گریه کرد. در حالی که در آن حالت بودم، رسول الله (ﷺ) آمد، سلام داد و نشست. او از روزی که درباره من سخن گفته شده بود، با من ننشسته بود. او یک ماه بدون دریافت وحی درباره قضیه من، در خانه ماند. رسول الله (ﷺ) تشهد خواند و سپس گفت: "ای عایشه! به تو خبر دادهاند چنین و چنان، و اگر تو بیگناهی، خداوند بیگناهیات را آشکار میکند، و اگر گناهی مرتکب شدهای، از خدا طلب آمرزش کن و توبه نما، چون بندهای که گناه خود را اعتراف کند و توبه کند، خدا توبهاش را میپذیرد." پس از پایان سخنرانی، اشکهایم کاملاً بند آمد، و دیگر حتی یک قطره هم نماند. پس به پدرم گفتم: "به رسول الله (ﷺ) جواب بده بر من، درباره آنچه گفت." او گفت: "به خدا قسم، نمیدانم چه بگویم به رسول الله (ﷺ)." سپس به مادرم گفتم: "به رسول الله (ﷺ) جواب بده." او گفت: "نمیدانم چه بگویم به رسول الله (ﷺ)." من هنوز دختر جوانی بودم و کمی از قرآن میدانستم، گفتم: "به خدا قسم، میدانم که تو این داستان (افک) را آنقدر شنیدهای که در ذهنت نقش بسته و آن را باور کردهای. حال اگر بگویم من بیگناهم، و خدا میداند که من بیگناهم، تو باور نمیکنی؛ و اگر گناهی را اعتراف کنم، و خدا میداند که من بیگناهم، تو باور میکنی. به خدا قسم، نمونهای جز یوسف پدرش ندارم: "پس صبر بهترین راه است بر آنچه تو ادعا میکنی، و تنها کمکپذیر از خدا هستم." سپس روی برگرداندم و بر تخت خود دراز کشیدم، و در آن زمان میدانستم که بیگناهم و خدا بیگناهم را آشکار خواهد کرد. اما به خدا قسم، هرگز فکر نمیکردم که خدا درباره قضیه من وحی نازل کند، که قرائت شود (برای همیشه)، چون خود را خیلی ناچیز میدانستم که خدا درباره من سخن بگوید و چیزی که باید تلاوت شود، باشد؛ اما امیدوار بودم که رسول الله (ﷺ) رویایی ببیند که در آن خدا بیگناهم را ثابت کند. به خدا قسم، رسول الله (ﷺ) از جای خود برنخاست و هیچکس خانه را ترک نکرد، تا اینکه وحی نازل شد بر رسول الله (ﷺ). پس او همان حالت سختی را تجربه کرد که هنگام وحی الهی بر او نازل میشد، و قطرات عرقش مانند مروارید جاری شد، هرچند روز سرد بود، و این به خاطر سنگینی سخنی بود که بر او نازل شده بود. وقتی این حالت از رسول الله (ﷺ) تمام شد و او در حالی که لبخند میزد، از رهایی، اولین کلامش این بود: "عایشه، خدا بیگناهیات را اعلام کرد." مادر من گفت: "بلند شو و به او برو." من گفتم: "به خدا قسم، به او نمیروم و از هیچکس جز خدا تشکر نمیکنم." پس خدا نازل کرد: "إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ" (24.11-20). وقتی خدا این آیه را نازل کرد تا بیگناهی من را تأیید کند، ابوبکر الصدّیق که به خاطر خویشاوندی و فقر، برای مسطح بن عُثْنَة کمک میداد، گفت: "به خدا قسم، هرگز برای مسطح چیزی نخواهم داد، بعد از آنچه درباره عایشه گفته است." پس خدا نازل کرد: "لَا يَأْلَمْ أَحَدٌ مِّنْكُمْ لُقْوَةَ عَادٍ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا أَلا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ" (24.22). ابوبکر گفت: "بله، به خدا قسم، آرزو میکنم خدا من را ببخشد." پس او کمک به مسطح را همانطور که قبل از آن میداد، ادامه داد و گفت: "به خدا قسم، هرگز آن را از او بازنمیدارم." عایشه افزود: رسول الله (ﷺ) همچنین از زینب بنت جحش درباره قضیه من پرسید. او گفت: "ای زینب! چه دیدی؟" او پاسخ داد: "ای رسول الله! من گوش و چشمم را حفظ میکنم (از دروغ گفتن). من جز خوبی درباره عایشه نمیدانم." از تمام همسران رسول الله (ﷺ)، زینب آرزو داشت همان لطفی را که من دریافت میکردم، از او دریافت کند، اما خدا او را (از دروغ گفتن) حفظ کرد به خاطر تقوای او. اما خواهرش، حمنه، در دفاع از او ادامه داد، پس او هم مانند کسانی که تهمت و شایعه پراکنی کردند، نابود شد.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Allah Ya kuɓutar da A’isha daga ƙazafi, kuma Ya kira mutane zuwa ga yafiya.
Hadisin ya bayyana ƙazafin da aka yi wa A’isha bayan wani yaƙin tafiya da saukar ayoyin Suratul Nur 24:11–20 waɗanda suka tabbatar da rashin laifinta. Aya ta 24:22 ta ƙarfafa Abu Bakr ya yafe wa Mistah kuma ya sake taimaka masa da kuɗi.
Mummunan zargin ƙarya da aka ƙirƙira aka kuma yaɗa domin ɓata suna.
Shimfiɗar ɗaukar mutum mai rufi da ake ɗora wa a kan raƙumi.
Komawa ga Allah cikin nadama da neman gafara.
Masu tafsiri na gargajiya sun jaddada cewa wahayi ya tabbatar da rashin laifin A’isha, kuma yaɗa zarge-zargen da ba a tabbatar ba babban zunubi ne. Labarin Abu Bakr yana koyar da cewa yafiya da ci gaba da taimako ayyuka ne na alheri, ko da mutum ya cuce ka da kanka. Malaman fikihu sun fahimci daga yin ƙuri’a tsakanin matan Annabi cewa adalci wajen rabon damar tafiya tare wajibi ne; mazhabobin Sunni guda huɗu suna tattauna yadda za a aiwatar da wannan dalla-dalla bisa ƙa’idojin haƙƙoƙin aure.
- Kada ka yaɗa zargi sai ka binciki gaskiyar lamarin a hankali.
- Ka taimaki wanda ƙazafi ya shafa, kuma kada ka ƙara yaɗa jita-jitar.
- Ka yi la’akari da yafiya kuma ka ci gaba da kyautatawa, ko da wani ya ɓata maka rai ƙwarai.
Wannan hadisi ma yana magana ne kan ayoyin Suratul Nur da suka shafi lamarin ƙazafin.
Sahih al-Bukhari · #4751 (Sahih)Wannan riwaya ta kawo labarin ƙazafin daga mahangar mahaifiyar A’isha.
Sahih al-Bukhari · #4752 (Sahih)Karatu da bayanin A’isha game da ayoyin Suratul Nur suna ƙara cika mahallin wannan lamari.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.