Taushin Zuciya · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 6573

An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Taushin Zuciya
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Abu Huraira

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أُنَاسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ، لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ، يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ، فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي غَيْرِ الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا أَتَانَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا، فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ جِسْرُ جَهَنَّمَ ‏"‏‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ، وَدُعَاءُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ، وَبِهِ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، أَمَا رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهَا لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، فَتَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، مِنْهُمُ الْمُوبَقُ، بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمُ الْمُخَرْدَلُ، ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ عِبَادِهِ، وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ مِنَ النَّارِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ، مِمَّنْ كَانَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوهُمْ، فَيَعْرِفُونَهُمْ بِعَلاَمَةِ آثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ مِنِ ابْنِ آدَمَ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيُخْرِجُونَهُمْ قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا، فَاصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ‏.‏ فَيَقُولُ لَعَلَّكَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيَصْرِفُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، ثُمَّ يَقُولُ بَعْدَ ذَلِكَ يَا رَبِّ قَرِّبْنِي إِلَى باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ أَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلْنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو‏.‏ فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيُعْطِي اللَّهَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ يَسْأَلَهُ غَيْرَهُ، فَيُقَرِّبُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا رَأَى مَا فِيهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ يَقُولُ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ أَوَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ، فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ أَذِنَ لَهُ بِالدُّخُولِ فِيهَا، فَإِذَا دَخَلَ فِيهَا قِيلَ تَمَنَّ مِنْ كَذَا‏.‏ فَيَتَمَنَّى، ثُمَّ يُقَالُ لَهُ تَمَنَّ مِنْ كَذَا‏.‏ فَيَتَمَنَّى حَتَّى تَنْقَطِعَ بِهِ الأَمَانِيُّ فَيَقُولُ لَهُ هَذَا لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً‏.‏

Fassara

Abu Huraira ya ruwaito cewa: Wasu mutane sun ce,

"Ya Manzon Allah ﷺ! Shin za mu ga Ubangijinmu a Ranar Kiyama?" Sai ya ce, "Shin kuna cunkoson juna ko kuma kuna wahala wajen kallon rana idan babu gajimare a gabanta?" Sun ce, "A'a, Ya Manzon Allah ﷺ." Ya ce, "Shin kuna cunkoson juna ko kuma kuna wahala wajen kallon wata a daren cikakken wata idan babu gajimare a gabansa?" Sun ce, "A'a, Ya Manzon Allah ﷺ." Sai ya ce, "Haka nan kuwa za ku gan Shi (Ubangijinku) a Ranar Kiyama. Allah zai tara dukan mutane sannan Ya ce, 'Duk wanda yake bauta wa wani abu, to ya bi shi.' Sai duk wanda yake bauta wa rana ya bi ta, duk wanda yake bauta wa wata ya bi shi, kuma duk wanda yake bauta wa tagwaye ya bi su; sai wannan al'umma (wato Musulmai) ta rage, tare da munafukansu. Allah zai zo musu a siffar da ba su sani ba, sannan Ya ce, 'Ni ne Ubangijinku.' Sai su ce, 'Mun nemi kariya ga Allah daga gare ka. Wannan shine wurinmu; ba za mu bi ka ba har sai Ubangijinmu ya zo mana, idan kuma Ubangijinmu ya zo mana, za mu san Shi.' Daga nan Allah zai zo musu a siffar da suka sani, sannan Ya ce, 'Ni ne Ubangijinku.' Sai su ce, '(Babu shakka) Kai ne Ubangijinmu,' sannan su bi Shi. Daga nan sai a shimfida gada a kan Wuta." Manzon Allah ﷺ ya kara da cewa, "Ni ne na farko da zai ketare ta. Kuma addu'ar Manzanni a wannan ranar ita ce, 'Allahumma Sallim, Sallim (Ya Allah, cece mu, cece mu!).' A kan wannan gadar akwai ƙusoshi masu kama da ƙayan Sa'dan (wani irin ciyawa mai ƙaya). Ku taba ganin ƙayan Sa'dan?" Sahabbai sun ce, "Ee, Ya Manzon Allah ﷺ." Ya ce, "To, ƙusoshin da ke kan wannan gadar suna kama da ƙayan Sa'dan, sai dai girman su Allah kadai ya sani. Waɗannan ƙusoshi za su riƙe mutane bisa ayyukansu. Wasu za su halaka saboda mugayen ayyukansu, wasu kuma za su yanke su gundu-gundu su faɗa cikin Jahannama, amma daga baya za su tsira. Lokacin da Allah ya gama hukunci tsakanin bayinsa, kuma Ya so Ya fitar da wanda Yake so daga cikin Wuta daga cikin waɗanda suke shaida cewa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, zai umarci mala'iku su fitar da su. Za su san su ta alamun tasirin sujada a goshinsu, domin Allah ya haramta wa Wuta ta cinye alamun sujada a jikin ɗan Adam. Sai su fitar da su, a lokacin sun ƙone kamar garwashin wuta, sannan a zuba musu ruwan da ake kira Ruwan Rayuwa (Ma'ul Hayat), sai su tsiro kamar yadda iri ke tsiro a gefen rafin ruwan sama. Sai wani namiji ya rage wanda fuskarsa ta kallo Wuta, yana cewa, 'Ya Ubangiji! Kamshinta ya sha ni, zafinta kuma ya ƙone ni; don Allah ka mayar da fuskata daga Wutar.' Zai ci gaba da roƙon Allah har Allah Ya ce, 'Watakila idan na ba ka abin da kake nema, za ka sake neman wani abu daban?' Namijin zai ce, 'A'a, wallahi da ƙarfinka, ba zan sake neman wani abu daga gare ka ba.' Sai Allah Ya mayar da fuskarsa daga Wutar. Bayan haka namijin zai ce, 'Ya Ubangiji, kusantar da ni ƙofar Aljanna.' Allah zai ce masa, 'Ashe ba ka yi alkawarin cewa ba za ka sake neman wani abu daban ba? Ka yi hasara, ya ɗan Adam! Yaya muguwar dabararka!' Namijin zai ci gaba da roƙon Allah har Allah Ya ce, 'Amma idan na ba ka hakan, watakila za ka sake neman wani abu daban.' Namijin zai ce, 'A'a, wallahi da ƙarfinka, ba zan sake neman wani abu daban ba.' Sai ya yi wa Allah alkawari da yarda cewa ba zai sake neman komai ba. Allah zai kusantar da shi ƙofar Aljanna, idan ya ga abin da ke cikinta, zai yi shiru har tsawon lokacin da Allah Ya so ya yi shiru, sannan ya ce, 'Ya Ubangiji, shigar da ni Aljanna.' Allah zai ce, 'Ashe ba ka yi alkawarin cewa ba za ka sake neman wani abu daga gare ka ba? Ka yi hasara, ya ɗan Adam! Yaya muguwar dabararka!' Sai namijin ya ce, 'Ya Ubangiji, kar ka sa ni zama wanda ya fi kowa rashin albarka a cikin halittunka.' Zai ci gaba da roƙon Allah har Allah Ya yi murmushi, idan kuma Allah ya yi murmushi saboda shi, sai Ya ba shi izinin shiga Aljanna. Idan ya shiga, za a ce masa, 'Yi burin haka da haka.' Sai ya yi burin abubuwa har dukkan burinensa su cika, sannan Allah Ya ce, 'Wannan duka naka ne, kuma makamancin haka tare da shi.'" Abu Huraira ya kara da cewa: Wannan namijin shine mutumin ƙarshe da zai shiga Aljanna.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Muminai za su Allah, kuma a ƙarshe su dandani rahamarSa.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Sa‘daan

Wata tsiro ce mai ƙaya; ana amfani da ƙayarta a matsayin misalin ƙugiyoyin da ke kan gadar da ta haye Jahannama.

Ruwan Rai

Ruwa ne wanda, bisa ga ruwayar, waɗanda aka fitar daga Wuta suke sake rayuwa da girma da shi.

Alamomin sujada

Alamomin da ke jikin sassan da suke taɓa ƙasa yayin sallah.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan hadisi cewa muminai za su ga Allah da gaske a Lahira, ta hanyar da ta dace da Allah, ba tare da kamanta Shi da halittu ba. Ana amincewa da bayanin zuwan Allah ba tare da tambayar yadda yake ba. Hadisin ya kuma koyar da cewa mutane za su ketare gadar da ke kan Jahannama bisa ga ayyukansu, kuma muminai masu tauhidi za a iya kuɓutar da su daga Wuta a ƙarshe ta rahamar Allah. Labarin mutumin da ya shiga Aljanna yana nuna karamcin Allah: Yana ba shi fiye da abin da ya kuskura ya nema.

Darussa na yau
  1. Tunanin Ranar Tashin Alƙiyama ya ƙarfafa maka gwiwa ka yi imani na gaskiya kuma ka aikata da kyau a yau.
  2. Ka yi sallah cikin kulawa; sujada alama ce ta bauta da biyayya ga Allah.
  3. Kada ka yanke ƙauna daga rahamar Allah; ka roƙe Shi ya kuɓutar da kai kuma ka ci gaba da tuba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.