Sahih Muslim, hadisi na 2467
An rawaito daga Ali ibn Abi Talib. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga Muslim har zuwa ga Zayd ibn Wahb al‑Juhani
- 1Abd ibn Humaydya ruwaito wa Muslimعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ
- 2Abd ar‑Razzaq ibn Hammamعَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ
- 3Abd al‑Malik ibn Abu Sulaymanعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ
- 4Salama ibn Kuhaylسَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ
- 5Zayd ibn Wahb al‑Juhaniزَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ، أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ - رضى الله عنه - الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ رضى الله عنه أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ بِشَىْءٍ وَلاَ صَلاَتُكُمْ إِلَى صَلاَتِهِمْ بِشَىْءٍ وَلاَ صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ بِشَىْءٍ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسِبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ لاَ تُجَاوِزُ صَلاَتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ " . لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم لاَتَّكَلُوا عَنِ الْعَمَلِ وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلاً لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَ لَهُ ذِرَاعٌ عَلَى رَأْسِ عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْىِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ فَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلاَءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ . قَالَ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلاً حَتَّى قَالَ مَرَرْنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ يَوْمَئِذٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا سُيُوفَكُمْ مِنْ جُفُونِهَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ . فَرَجَعُوا فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَسَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمُ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ - قَالَ - وَقُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَمَا أُصِيبَ مِنَ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ رَجُلاَنِ فَقَالَ عَلِيٌّ رضى الله عنه الْتَمِسُوا فِيهِمُ الْمُخْدَجَ . فَالْتَمَسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَامَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ قَالَ أَخِّرُوهُمْ . فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الأَرْضَ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ - قَالَ - فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اللَّهَ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَسَمِعْتَ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ . حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلاَثًا وَهُوَ يَحْلِفُ لَهُ .
Abd bin Humaid ya ba mu labari, Abdurrazzaq bin Hammam ya ba mu labari, Abdulmalik bin Abi Sulaiman ya ba mu labari, Salama bin Kuhail ya ba mu labari, Zaid bin Wahb Al-Juhani ya shaida cewa yana cikin sojojin da suka tafi tare da Ali - Allah ya yarda da shi - don yakar Khawarij. Sai Ali - Allah ya yarda da shi - ya ce:
"Ya ku mutane, na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: 'Za ta fito wata al'umma daga cikin Ummatina da za ta karanta Alkur'ani, karatunku ba zai kai karatunsu komai ba, haka nan sallarku ba za ta kai sallarsu komai ba, azuminku ma ba zai kai azuminsu komai ba. Za su karanta Alkur'ani suna zaton yana goyon bayansu, alhali kuwa shaida ce a kansu. Sallolinsu ba za su wuce kwafafansu ba (ba za su shiga zuciyoyinsu ba). Za su fita daga Musulunci kamar yadda kibiya ke ratsa farauta.' Da sojojin da za su hadu da su sun san irin ladan da aka yi musu alkawari a bakin Annabinsu ﷺ, da sun dogara ga wannan aikin kadai su bar sauran ayyukan alheri. Alamarsu ita ce a cikinsu akwai wani mutum mai hannun guntun (babu gwiwar hannu), sai dai saman hannunsa yana da nama kamar nonon mata mai gashi fari-fari. Kuna tafiya zuwa wajen Mu'awiyya da mutanen Sham, kuna barin wadannan a baya suna cutar da 'ya'yanku da dukiyarku. Wallahi, ina fatan wadannan su ne mutanen, domin sun zubar da jinin da aka haramta kuma sun kwace dabbobin mutane. Saboda haka, ku tafi da sunan Allah." Salama bin Kuhail ya ce: Zaid bin Wahb ya sauke ni a kowane matsayi har mun tsallaka gada. Lokacin da muka hadu da Khawarij a wannan rana, Abdullah bin Wahb Ar-Rasibi ne shugabansu. Ya ce musu: "Ku jefa mashinku ku zare takubbanku daga sulke, domin ina tsoron za su yi muku kira kamar yadda suka yi muku rana ta Harura." Sai suka dawo suka jefa mashinsu suka zare takubba, mutane kuma suka yi musu yaki da mashinsu. Wasu sun kashe wasu, kuma babu wanda aka kashe daga cikin mutanen (sojojin Ali) a wannan rana sai mutane biyu kacal. Sai Ali - Allah ya yarda da shi - ya ce: "Ku nema a cikinsu mai guntun hannu (Al-Mukhdaj)." Sai suka neme shi amma ba su same shi ba. Sai Ali - Allah ya yarda da shi - ya tashi da kansa har ya zo wurin mutanen da aka kashe a jere. Ya ce: "Ku duba har kasa." Sai suka same shi a kasan gawarwakin kusa da kasa. Sai ya yi Takbira (Allahu Akbar) sannan ya ce: "Allah ya yi gaskiya kuma Manzonsa ﷺ ya isar." Sai Ubaida As-Salmani ya taso ya ce: "Ya Amirul Mu'uminin, wallahi wanda babu abin bautawa face Shi, shin ka ji wannan hadisin daga bakin Manzon Allah ﷺ?" Ya ce: "Ee, wallahi wanda babu abin bautawa face Shi." Sai ya sa ya yi rantsuwa sau uku, shi kuma ya yi masa rantsuwa.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Bayyanar da tsoron Allah ba ta isa ba idan Alƙur’ani yana hukunta ayyukan mutum.
Ali bn Abi Talib ya ba da wannan labari a lokacin yaƙin da aka yi da Khawarijawa. Sahabbai sun gane a cikin waɗanda aka kashe mutumin da yake da alamar jiki da aka bayyana, kamar yadda Annabi ﷺ ya yi annabci.
Wata ƙungiya da ta ƙalubalanci shugabanci a zamanin Ali kuma ta yi amfani da ƙarfi.
Ibadata ba ta da karɓuwa ta gaskiya kuma ba ta tasiri ga zukatansu da halayensu.
Kwatanci ne da kibiya da ke ratsa inda aka nufa da sauri; yana nuna tsananin kaucewa daga tafarkin Musulunci.
Malaman farko, ciki har da an-Nawawi, sun fahimci daga wannan cewa yawan karatun Alƙur’ani da ibada kaɗai ba hujja ba ne ta ikhlasi ko fahimta madaidaiciya. Alƙur’ani ya kamata ya jagoranci mutum zuwa biyayya da adalci; wanda ya yi amfani da nassosi a sama-sama don halatta zalunci da tashin hankali, yana juya hujjar ne a kansa. Hadisin yana Allah wadai da ƙungiyar masu tsattsauran ra’ayi da aka bayyana, kuma ba ya ba da izinin kiran sauran Musulmi Khawarijawa ko kafirai cikin sauƙi. Malamai sun jaddada cewa hukunta irin waɗannan lamura yana buƙatar ilimi tabbatacce da masu iko da suka cancanta.
- Kada a auna riƙon addini da ibadun da ake gani kawai; a duba adalci, tawali’u da hali ma.
- Karanta Alƙur’ani da ilimi, ka bar shi ya gyara ayyukanka, maimakon amfani da ayoyi don tabbatar da son zuciya.
- Kada ka kira mutane masu tsattsauran ra’ayi ko kafirai da ikon kanka; nemi ingantaccen ilimi kuma ka hana zarge-zarge tayar da tashin hankali.
Wannan Sahih ɗin ma yana bayyana ibadarsu mai jan hankali da karkacewarsu daga shiriya ta addini.
Sahih Muslim · #2466 (Sahih)Tana tabbatar da gargaɗin Annabta game da Khawarijawa kuma tana taimakawa fahimtar bayanin da ke cikin wannan riwaya.
Sahih Muslim · #2468 (Sahih)Wannan Sahih ɗin ma yana ambaton yadda Ali ya gane wata alama ta musamman a jiki.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.