Littafin Imani · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadisi na 93

An rawaito daga Umar ibn al-Khattab. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Littafin Imani
صحيح مسلم
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Umar ibn al-Khattab

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلاَءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلاً الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلاَمَ إِلَىَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ - وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ - وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لاَ قَدَرَ وَأَنَّ الأَمْرَ أُنُفٌ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Fassara

Ya ba ni labari Abu Khaithamah, Zuhair bin Harb: Ya ba mu labari Waki', daga Kahmas, daga Abdullah bin Buraidah, daga Yahya bin Ya'mar. Kuma ya ba mu labari Ubaidullah bin Mu'adh al-Anbari — kuma wannan hadisin nasa ne — ya ba ni labari mahaifina, ya ba mu labari Kahmas, daga Ibn Buraidah, daga Yahya bin Ya'mar, ya ce: Mutumin farko da ya yi magana game da Qadar (Kaddara ta Allah) a Basra shine Ma'bad al-Juhani. Sai ni da Humaid bin Abdur-Rahman al-Himyari muka tafi aikin Hajji ko Umrah, muka ce: 'Da mun sadu da daya daga cikin Sahabbai na Rasûlullah ﷺ da za mu tambaye shi game da abin da waɗannan mutane ke cewa game da Qadar.' Sai muka samu damar haɗuwa da Abdullah bin Umar bin al-Khattab yana shiga masallaci. Sai ni da abokin tafiyarmuka muka zagaye shi; ɗaya a damansa ɗayan kuma a hagunsa. Na yi tsammanin abokina zai bar mini in yi magana, sai na ce: 'Abu Abdur-Rahman! Mun ga wasu mutane sun fito a gare mu suna karanta Alkur'ani da neman ilimi.' Bayan na bayyana halinsu, na kara da cewa: 'Suna da'awar cewa babu Qadar kuma al'amura ba a rubuta su ba.' Ya ce: 'Idan kun haɗu da waɗancan mutanen, ku gaya musu cewa ni ba ni da alaƙa da su, su ma ba su da alaƙa da ni. Abdullah bin Umar ya yi rantsuwa da Wanda yake rantsuwa da shi: Idan ɗayansu yana da zinariya daidai da girman dutse Uhud ya ciyar da ita, Allah ba zai karɓe ta daga gare shi ba har sai ya yi imani da Qadar.' Sannan ya ce: Mahaifina Umar bin al-Khattab ya ba ni labari: Yayin da muke zaune tare da Rasûlullah ﷺ wata rana, sai wani mutum ya zo mana mai tsananin farin tufafi da tsananin baƙin gashi. Ba a ganin alamun tafiya a jikinsa kuma babu wanda ya san shi a cikimmu. Har sai ya zauna kusa da Annabi ﷺ, ya dogaro da gwiwoyinsa ga gwiwoyin Annabi, ya kuma aje tafukan hannuwansa a kan cinyarsa, ya ce: 'Ya Muhammad, bayyana mini Musulunci.' Rasûlullah ﷺ ya ce: 'Musulunci shi ne ka shaida cewa babu abin bautawa sai Allah kuma Muhammad Manzon Allah ne, ka tsayar da Sallah, ka bada Zakka, ka azumi Ramazan, ka kuma yi Hajjin Gidan idan kana da ikon zuwa wurinsa.' Ya ce: 'Gaskiya ka faɗa.' Umar ya ce: Mun yi mamakin yadda yake tambaya sannan shi kansa ya tabbatar. Ya ce: 'Bayyana mini Imanni.' Annabi ﷺ ya ce: 'Shi ne ka yi imani da Allah, Mala'ikunsa, Littattafansa, Manzunninsa, Ranar Ƙiyama, da kuma ka yi imani da Qadar, alherinsa da sharrinsa.' Ya ce: 'Gaskiya ka faɗa.' Ya sake cewa: 'Bayyana mini Ihsani.' Annabi ﷺ ya ce: 'Shi ne ka bauta wa Allah kamar kana ganin Shi, domin idan ba ka ganin Shi ba, to lalle Shi yana ganin ka.' Ya ce: 'Bayyana mini Lokacin (Ƙiyama).' Annabi ﷺ ya ce: 'Wanda aka tambaya bai fi wanda ya tambaya sani ba.' Ya ce: 'To bayyana mini alamominsa.' Annabi ﷺ ya ce: 'Shi ne bawa mace ta haifi ubangijinta, da kuma ka ga talakawa masu tafiya ƙafa, marasa sutura, da makiyayan tumaki suna gasar gina manyan gine-gine.' Sannan ya tafi. Na ɗan jira na dogon lokaci, sai ya ce mini: 'Ya Umar, ka san wanene wanda ya yi tambayar?' Na ce: 'Allah da Manzonsa sun fi sani.' Ya ce: 'Shi Jibril ne, ya zo muku don ya koyar da ku addinin ku.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Wannan hadisin ya haɗa Musulunci, imani, ihsani da yin imani da ƙaddara.

Asali da dalili

Yahya ibn Ya'mar ya ba da labarin cewa an yi muhawara a Basra game da ƙaddara. Saboda haka, shi da Humaid ibn Abd ar-Rahman suka nemi wani sahabin Annabi ﷺ suka tambayi Ibn Umar game da ita. Ibn Umar ya amsa da ruwayar Umar game da Jibril, wanda ya koyar da addini.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Ƙaddara

Ƙaddarar Allah: saninsa da hukuncinsa game da duk abin da ke faruwa, na alheri ko na sharri.

Ihsani

Bauta wa Allah da ikhlasi da mai da hankali, kamar kana ganinsa, kana sane da cewa Yana ganinka.

Sa'a

Ranar Alƙiyama; Allah kaɗai Ya san takamaiman lokacin da za ta auku.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko suna ɗaukar hadisin Jibril a matsayin muhimmin nassi da ya haɗa Musulunci, imani da ihsani: ayyukan zahiri, gaskatawar zuciya da ibada ta gaskiya. Abubuwa shida na imani da aka ambata sun haɗa da yin imani da ƙaddara; Ibn Umar ya jaddada cewa wannan ba ƙaramin batu ba ne. Malamai sun bayyana cewa yin imani da ƙaddara ba ya nufin mutane ba su da alhakin zaɓinsu. Rukunan Musulunci guda biyar suna bayyana muhimman wajibai na zahiri, ciki har da aikin hajji ga wanda yake da iko. Mazhabobin Ahlus-Sunnah huɗu sun amince da waɗannan ginshiƙai; hadisin kuma misali ne na koyarwa ta hanyar tambayoyi da amsoshi.

Darussa na yau
  1. Koyi ginshiƙan imani da rukunan Musulunci guda biyar, sannan ka yi amfani da su a ibada da zaɓukan yau da kullum.
  2. Yi sallah da ayyuka cikin kulawa: ka tuna cewa Allah Yana ganinka, ko da wasu ba sa ganinka.
  3. Yi magana kan tambayoyin imani cikin taka-tsantsan, kuma ka nemi ilimi amintacce wajen ƙwararrun malamai.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.