Sunan an-Nasa'i, hadisi na 1601
An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Aisha
Riwayar
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّهُ لَقِيَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنِ الْوَتْرِ، فَقَالَ أَلاَ أُنَبِّئُكَ بِأَعْلَمِ أَهْلِ الأَرْضِ بِوِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ . قَالَ عَائِشَةُ ائْتِهَا فَسَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَىَّ فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا إِنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهَا إِلاَّ مُضِيًّا . فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ مَعِي فَدَخَلَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ لِحَكِيمٍ مَنْ هَذَا مَعَكَ قُلْتُ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ . قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قُلْتُ ابْنُ عَامِرٍ . فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرًا . قَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ أَلَيْسَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ قُلْتُ بَلَى . قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْقُرْآنُ . فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَبَدَا لِي قِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ قِيَامِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ أَلَيْسَ تَقْرَأُ هَذِهِ السُّورَةَ { يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ } قُلْتُ بَلَى . قَالَتْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ قِيَامَ اللَّيْلِ فِي أَوَّلِ هَذِهِ السُّورَةِ فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ حَوْلاً حَتَّى انْتَفَخَتْ أَقْدَامُهُمْ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَاتِمَتَهَا اثْنَىْ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ التَّخْفِيفَ فِي آخِرِ هَذِهِ السُّورَةِ فَصَارَ قِيَامُ اللَّيْلِ تَطَوُّعًا بَعْدَ أَنْ كَانَ فَرِيضَةً فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَبَدَا لِي وِتْرُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ كُنَّا نُعِدُّ لَهُ سِوَاكَهُ وَطَهُورَهُ فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ مِنَ اللَّيْلِ فَيَتَسَوَّكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ لاَ يَجْلِسُ فِيهِنَّ إِلاَّ عِنْدَ الثَّامِنَةِ يَجْلِسُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَةً فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَىَّ فَلَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا سَلَّمَ فَتِلْكَ تِسْعُ رَكَعَاتٍ يَا بُنَىَّ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَحَبَّ أَنْ يَدُومَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا شَغَلَهُ عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ نَوْمٌ أَوْ مَرَضٌ أَوْ وَجَعٌ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ اثْنَتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَلاَ أَعْلَمُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلاَ قَامَ لَيْلَةً كَامِلَةً حَتَّى الصَّبَاحِ وَلاَ صَامَ شَهْرًا كَامِلاً غَيْرَ رَمَضَانَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَحَدَّثْتُهُ بِحَدِيثِهَا فَقَالَ صَدَقَتْ أَمَا أَنِّي لَوْ كُنْتُ أَدْخُلُ عَلَيْهَا لأَتَيْتُهَا حَتَّى تُشَافِهَنِي مُشَافَهَةً . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَذَا وَقَعَ فِي كِتَابِي وَلاَ أَدْرِي مِمَّنِ الْخَطَأُ فِي مَوْضِعِ وِتْرِهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ .
Muhammadu bn Bashshar ya ba mu labari, ya ce: Yahya bn Sa'id ya ba mu hadisi daga Sa'id, daga Qatadah, daga Zurarah, daga Sa'd bn Hisham, cewa ya haɗu da Ibn Abbas sai ya tambaye shi game da sallar Witr. Sai ya ce:
"Shin ba zan nuna maka wanda ya fi kowa a duniya sani game da Witr na Manzon Allah ﷺ ba?" Ya ce: "Ee." (Ibn Abbas) ya ce: "A'isha ce, sai ka je wurinta ka tambaye ta, sannan ka dawo mini da amsar da za ta ba ka." Sai na tafi wajen Hakim bn Aflah ina roƙonsa ya tafi tare da ni wurinta. Ya ce: "Ni ba zan kusance ta ba, domin na hana ta faɗin komai game da waɗannan ƙungiyoyi biyu masu rikici, amma ta ki amincewa da shawarata ta ci gaba da shiga cikin lamarin." Sai na yi rantsuwa ina roƙonsa, sai ya tafi tare da ni har mun shiga wurinta. Ta ce wa Hakim: "Wane ne wannan da ke tare da kai?" Ya ce: "Sa'd bn Hisham ne." Ta ce: "Wane Hisham?" Ya ce: "Ɗan Amir." Sai ta yi masa addu'ar jinƙai ta ce: "Kai Amir mutum mai kyau ne." Ya ce: "Ya Ummul Mu'minin, bayyana mini halayyar Manzon Allah ﷺ." Ta ce: "Shin baka karanta Alƙur'ani ba?" Na ce: "Ee, na yi." Ta ce: "To, halayyar Annabin Allah ﷺ ita ce Alƙur'ani." Sai na so in tashi, amma tunanin sallar dare (Qiyam) ta Manzon Allah ﷺ ya zo min, sai na ce: "Ya Ummul Mu'minin, bayyana mini game da sallar dare ta Annabin Allah ﷺ." Ta ce: "Shin baka karanta wannan surar {Yā ayyuhā al-muzzammil} ba?" Na ce: "Ee." Ta ce: "Lallai Allah Azza wa Jalla ya farzanta sallar dare a farkon wannan surar, sai Annabin Allah ﷺ da sahabbansa suka yi sallar dare tsawon shekara guda. Allah Azza wa Jalla ya jinkirta ƙarshen wannan surar tsawon watanni goma sha biyu, sannan Ya saukar da sauƙi a ƙarshen surar, sai sallar dare ta zama nafla bayan da ta kasance farilla." Sai na sake son tashi, amma tunanin Witr na Manzon Allah ﷺ ya zo min, sai na ce: "Ya Ummul Mu'minin, bayyana mini game da Witr na Manzon Allah ﷺ." Ta ce: "Muna shirya masa miswakinsa da ruwan wankinsa, sai Allah Azza wa Jalla yake tayar da shi a lokacin da Ya so a cikin dare. Sai ya yi miswaki, ya yi alwala, ya yi sallar rak'a takwas ba tare da zama ba sai a rak'a ta takwas, inda zai zauna ya ambaci Allah Azza wa Jalla ya yi addu'a, sannan ya yi sallama da muryar da muke ji. Bayan haka zai yi rak'a biyu a zaune bayan ya yi sallama, sannan ya yi rak'a ɗaya, waɗanda suka zama rak'o'i goma sha ɗaya, ya ɗana. Amma lokacin da Manzon Allah ﷺ ya tsufa kuma ya yi nauyi, ya kan yi Witr da rak'o'i bakwai, sannan ya yi rak'a biyu a zaune bayan ya yi sallama, waɗanda suka zama rak'o'i tara, ya ɗana. Ya ɗana, idan Manzon Allah ﷺ ya fara wata salla, yana son ci gaba da ita. Kuma idan barci ko rashin lafiya ko ciwo ya hana shi sallar dare, zai yi rak'o'i goma sha biyu da rana. Ban san Annabin Allah ﷺ ya karanta duka Alƙur'ani a cikin dare ɗaya ba, ko ya tsaya dare gaba ɗaya har zuwa asuba, ko ya azumi wata gaba ɗaya banda Ramadan." Sai na tafi wajen Ibn Abbas na ba shi labarin abin da ta faɗa, sai ya ce: "Gaskiya ta yi. Da ace ina iya shiga wurinta, da na tafi har ta bayyana min fuska-da-fuska." Abu Abdurrahman ya ce: Haka ne yadda ya zo a littafina, kuma ban san inda kuskure yake ba game da adadin Witrinsa ﷺ.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Annabi ﷺ ya dage da sallar dare, yana yin ta cikin daidaito da juriya.
Sallar nafila da ake yi da dare.
Adadin raka’o’in sallah mara-mambobi da ake rufe sallar dare da shi.
Ƙaramin reshe da ake amfani da shi wajen tsaftace haƙora.
Malamai sun fahimta daga ruwayar A’isha cewa sallar dare ta zama nafila bayan wani lokaci da ta kasance wajibi, kuma Annabi ﷺ ya kasance yana ibadarsa cikin dawwama da kulawa. A lokuta daban-daban sallarsa ta ƙunshi raka’o’i goma sha ɗaya ko tara; idan wani uzuri ya hana shi, sai ya rama ta da rana. Ruwayar ta kuma jaddada cewa halayensa sun kasance suna rayar da koyarwar Alƙur’ani. Mazhabobi sun amince da salo daban-daban na Witr ingantattu; wannan ruwayar tana bayyana yadda A’isha ta san aikinsa, ba ta wajabta salo guda ga kowane mai sallah ba.
- Zaɓi adadin sallar dare da za ka iya, kuma ka yi ƙoƙarin riƙe ta a kai a kai.
- Idan rashin lafiya ko barci ya hana ka sallah, ka rama ta da rana idan ka sami iko.
- Ka bar Alƙur’ani ya tsara ba karatunka kaɗai ba, har da ɗabi’arka da halayenka.
Wannan ruwaya sahih ce daga wannan babi, kuma tana ƙara bayani game da ibadar dare ta Annabi ﷺ.
Sunan an-Nasa'i · #1600 (Sahih)Wannan ruwaya sahih ce kuma tana nan kusa da wannan labari, tana taimakawa wajen fahimtar sallar dare a mahallinta.
Sunan an-Nasa'i · #1603 (Sahih)Wannan ruwaya sahih ce kuma tana magana kan yadda Annabi ﷺ yake sallah, don haka tana ƙara wa bayanin A’isha bayani.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.