Sahih al-Bukhari, hedîsa 6842
Abu Huraira and Zaid bin Khalid rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Huraira and Zaid bin Khalid hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. وَقَالَ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي أَنْ أَتَكَلَّمَ. قَالَ " تَكَلَّمْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا ـ قَالَ مَالِكٌ وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ ـ فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَبِجَارِيَةٍ لِي، ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ مَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ عَلَيْكَ ". وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا، وَأَمَرَ أُنَيْسًا الأَسْلَمِيَّ أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا، فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Ebû Hureyre û Zeyd bîn Xalid ragihandin ku du mêr hatin cem Resûlê Allah ﷺ da ku di navbera wan de hikum bike. Yekî ji wan got:
"Di navbera me de bi Kitêba Allah hikum bike." Yê din - ku ji herduyan zana bû - got: "Erê, ey Resûlê Allah! Di navbera me de bi Kitêba Allah hikum bike û destûrê bide min ku ez biaxivim." Pêxember ﷺ jê re got: "Biaxive." Wî got: "Kurê min li cem vî mirovî karker bû û bi jina wî re zîna kir. Mirovan ji min re got ku divê kurê min were recmkirin (kevirbarankirin), lewma min sed mih û kenîzeke xwe wek fîdyeyê da da ku kurê xwe xelas bikim. Paşê min ji aliman pirsî û wan ji min re got ku cezayê kurê min sed qamçî û sirgûnkirina salekê ye, û recm tenê ji bo jina vî mirovî ye." Resûlê Allah ﷺ ferman kir: "Bi wî yê ku canê min di destê wî de ye sond dixwim, ez ê di navbera we de bi Kitêba Allah hikum bikim. Lê belê, mihên te û kenîza te dê ji te re werin vegerandin." Paşê Resûlê Allah ﷺ kurê wî sed caran qamçî kir û salekê sirgûn kir, û emir da Uneysê Eslemî ku here cem jina mêrê din; eger ew îqrar bike, bila were recmkirin. Ew îqrar kir û hate recmkirin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ pereyê telafîya ku bi neheqî hatibû dayîn vegerand û li gorî qanûna Allahê biryar da.
Du zilam nakokiyek li ser zînayê û cezaya ku ji bo wê dihat xwestin pêşkêşî Resûlê Allah ﷺ kirin. Bavê wê kurê xwe bi sed pez û caryeyekê rizgar kiribû, paşê ji alimên pirsiyar kir.
Karkerekî rojane-pere an jî karkerekî kirêkirî.
Tedbîrek ku ji aliyê dadgerê desthilatdar ve tê diyarkirin; ev peyv di metnê de nayê, lê berevajî cezayekî diyarkirî ye.
Dûrxistin an veguhastina kesekî bo cihêkî din ji bo demek diyarkirî.
Alimên klasîk ji vê yekê derdixin ku dadger nikare cezayê bi pereyekê ku aliyên nakokiyê li ser wê lihevhatine biguherîne: pez û carye hatin vegerandin. Metn di navbera kurê ku wek sûcdarekî nezewicî sed lêdanên qamçî û salek dûrxistin wergirt, û jinê ku piştî îtîrafa xwe cezaya di rivayetê de hatî gotin wergirt de cudahî dike. Alim di derbarê sepandina rast a van cezayan û şertên delîlan di dadgehê de nîqaş dikin; ev ne mafê kesên takekesî ye. Mezhebên fiqhê, ji nav tiştên din, li ser rewşa hiqûqî û sepandina dûrxistinê ligel qamçîdanê cuda dibin.
- Berî ku biryareke hiqûqî ya giran bidî an li gorî wê tevbigêrî, şêwirê ji pisporên bawerbar bistîne.
- Bi serê xwe tawanbarî û cezayan çareser neke; ev mijar di destê dadweriya desthilatdar de ne û girêdayî rêzikên delîlên derbasdar in.
- Peymanan neke amûrek ji bo kirîna dadmendiyê; bihêle nakokî bi awayekî dadperwer û li gorî qanûna derbasdar were darizandin.
Ev rivayet heman nakokî û biryarê vedibêje û li ser cezayê û milkên hatine vegerandin hûrguliyên din pêşkêş dike.
Sahih al-Bukhari · #6841 (Sahih)Ev rivayet kevirbarankirinê wek mijara nakokiyeke hiqûqî digire û alîkar dibe ku nîqaşa cezayên hudud di kontekstê xwe de bê bicihkirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.