Sahih Muslim, hedîsa 1004
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنْ جَرِيرٍ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، - عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ} قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ كَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ فَكَانَ ذَلِكَ يُعْرَفُ مِنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} أَخْذَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ . وَقُرْآنَهُ فَتَقْرَأُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} قَالَ أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ لَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ .
Quteybe bîn Seîd, Ebû Bekr bîn Ebî Şeybe û Îshaq bîn Îbrahîm hemûyan ji Cerîr ji me re vegotin - Ebû Bekr got: Cerîr bîn Ebdulhemîd ji me re vegot - ji Mûsa bîn Ebî Aişe, ji Seîd bîn Cubeyr, ji Îbn Ebbas (xwedê jê razî be), der barê gotina Xwedê ya bilind û bi rûmet {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ} de wisa got: Dema ku Cibrîl (silav lê bin) wehyê dianî cem Pêxember ﷺ, ew ziman û lêvên xwe dihejandin da ku bilez ezber bike. Ev kar jê re giran bû û ev yek ji rûyê wî diyar dibû. Hingê Xwedê Teala ev ayet nazil kir: {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ}
"Ji bo ku tu lezê bikî, zimanê xwe pê meleqîne." {إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} "Bêguman komkirin û xwendina wê li ser me ye" - yanî komkirina wê di sînga te de û xwendina wê ji aliyê me ve ye. {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} "Dema ku me ew xwend, tu jî xwendina wê bişopîne" - yanî me ew nazil kiriye, loma guh bide ser. {إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} "Bêguman ravekirina wê li ser me ye" - yanî em ê wê bi zimanê te eşkere bikin. Piştî vê yekê, dema ku Cibrîl dihat cem wî, Pêxember ﷺ bêdeng dima; û dema ku Cibrîl diçû, wî wekî ku Xwedê soz dabû, ew dixwend.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ guhê xwe dida Cebrîl û ji bo parastina wehiyê xwe disparde Allah.
Ibn Abbas ayetên «Zimanê xwe bi wê negere» (Qur’an 75:16–19) bi adeta Pêxember ﷺ ve girêdide ku ji bo ku peyvan ji bîr neke, dema nazil dibûn wan bi dev digot.
Peyama ku Allah ji pêxemberê xwe re eşkere kir.
Di dil de hiştina peyvên Qur’anê.
Ronîkirina wateyê û misoger kirina xwendina rast.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Newewî, dibêjin ku ayet Pêxember ﷺ rêberî dikin ku dema Cebrîl dixwîne, bi baldarî guhdarî bike û lezê neke. Allah garantî kir ku wehy dê di sînga wî de were parastin û ew dê wê bi rastî bixwîne û şiroveya wê werbigire. Ji ber vê yekê, rivayetê destnîşan dike ku parastina Qur’anê di dawiyê de ji aliyê Allah ve hatiye garantîkirin.
- Berî ku bersiv bidî an hewl bidî tiştekî ji bîr negirî, bi baldarî guhdarî bike.
- Dema Qur’anê hîn dibî, demê xwe bide guhdariya bi baldarî û dubarekirina hişyar.
- Xwe bispêre Allah û vê baweriyê bi hewldaneke bi baldarî re bike yek.
Ev rivayet ji Aişe jî behsa dubarekirina bêlez a wehyê dike û şiroveya Ibn Abbas temam dike.
Sahih Muslim · #1005 (Sahih)Ev rêya vegêranê jî li ser ayetên guhdariya xwendinê û parastina wehyê ye.
Sahih Muslim · #1006 (Sahih)Ibn Abbas tê de dibêje ku Pêxember ﷺ berî ku wehy biqede, Qur’an zû nedixwend.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.