Sahih Muslim, hedîsa 4522
Buraydah ibn al-Hasib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Buraydah ibn al-Hasib hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ أَمْلاَهُ عَلَيْنَا إِمْلاَءً ح. وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَمَّرَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْ سَرِيَّةٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّتِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا ثُمَّ قَالَ " اغْزُوا بِاسْمِ اللَّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ اغْزُوا وَ لاَ تَغُلُّوا وَلاَ تَغْدِرُوا وَلاَ تَمْثُلُوا وَلاَ تَقْتُلُوا وَلِيدًا وَإِذَا لَقِيتَ عَدُوَّكَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَادْعُهُمْ إِلَى ثَلاَثِ خِصَالٍ - أَوْ خِلاَلٍ - فَأَيَّتُهُنَّ مَا أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى التَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ الْمُهَاجِرِينَ وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ إِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَلَهُمْ مَا لِلْمُهَاجِرِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَى الْمُهَاجِرِينَ فَإِنْ أَبَوْا أَنْ يَتَحَوَّلُوا مِنْهَا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ يَكُونُونَ كَأَعْرَابِ الْمُسْلِمِينَ يَجْرِي عَلَيْهِمْ حُكْمُ اللَّهِ الَّذِي يَجْرِي عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَلاَ يَكُونُ لَهُمْ فِي الْغَنِيمَةِ وَالْفَىْءِ شَىْءٌ إِلاَّ أَنْ يُجَاهِدُوا مَعَ الْمُسْلِمِينَ فَإِنْ هُمْ أَبَوْا فَسَلْهُمُ الْجِزْيَةَ فَإِنْ هُمْ أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ فَإِنْ هُمْ أَبَوْا فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَقَاتِلْهُمْ . وَإِذَا حَاصَرْتَ أَهْلَ حِصْنٍ فَأَرَادُوكَ أَنْ تَجْعَلَ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ نَبِيِّهِ فَلاَ تَجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَلاَ ذِمَّةَ نَبِيِّهِ وَلَكِنِ اجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّتَكَ وَذِمَّةَ أَصْحَابِكَ فَإِنَّكُمْ أَنْ تُخْفِرُوا ذِمَمَكُمْ وَذِمَمَ أَصْحَابِكُمْ أَهْوَنُ مِنْ أَنْ تُخْفِرُوا ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ رَسُولِهِ . وَإِذَا حَاصَرْتَ أَهْلَ حِصْنٍ فَأَرَادُوكَ أَنْ تُنْزِلَهُمْ عَلَى حُكْمِ اللَّهِ فَلاَ تُنْزِلْهُمْ عَلَى حُكْمِ اللَّهِ وَلَكِنْ أَنْزِلْهُمْ عَلَى حُكْمِكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي أَتُصِيبُ حُكْمَ اللَّهِ فِيهِمْ أَمْ لاَ " . قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ وَزَادَ إِسْحَاقُ فِي آخِرِ حَدِيثِهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ آدَمَ قَالَ فَذَكَرْتُ هَذَا الْحَدِيثَ لِمُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ - قَالَ يَحْيَى يَعْنِي أَنَّ عَلْقَمَةَ يَقُولُهُ لاِبْنِ حَيَّانَ - فَقَالَ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ هَيْصَمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ مُقَرِّنٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
Ebû Bekr ibn Ebî Şeybe ji me re got: Wekî‘ ibn Cerrah ji me re got, ji Sufyan; û Îshaq ibn Îbrahîm ji me re got: Yehya ibn Adem ji me re ragihand, Sufyan ji me re got, wî ev yek bi devkî ji me re xwend. Û Ebdullah ibn Haşim - û ev lafz aîdî wî ye - ji min re got: Ebdur-Rehman - yanî kurê Mehdî - ji min re got: Sufyan ji me re got, ji ‘Elqeme ibn Mersed, ji Suleyman ibn Bureyde, ji bavê wî, wî got: Dema ku Resûlê Allah ﷺ fermandarekî ji bo artêşekê an komekê tayîn dikir, ew bi taybetî şîret dikir ku ji Allah bitirse û li gel misilmanên pê re baş be. Paşê digot: 'Bi navê Allah û di riya Allah de şer bikin. Li dijî yên ku Allah înkar dikin şer bikin. Şer bikin, lê xenîmetê (tiştên talankirî) nexwin; soza xwe neşkênin; laşan parçe nekin; zarokan nekujin. Gava hûn dijminên xwe yên muşrîk bibînin, wan bangî sê tiştan bikin. Heke bersivê bidin yekê ji wan, hûn jî qebûl bikin û dest ji zerarê berdin. Pêşî wan bangî Îslamê bikin; heke bersivê bidin, qebûl bikin û şer rawestînin. Paşê wan bangî koçkirina ji welatê xwe ber bi welatê Muhaciran ve bikin û ji wan re bibêjin ku heke wiha bikin, hemû maf û erkên Muhaciran ên wan jî hene. Heke koçkirinê red bikin, ji wan re bibêjin ku ew ê wekî erebên misilman (bedewî) bin û hukmê Allah yê li ser bawermendan e, li ser wan jî ye, lê belê heke bi misilmanan re neşerin, tu parek ji xenîmet û fey’ê de nîne. Heke Îslamê red bikin, ji wan cizye bixwazin; heke qebûl bikin, ji wan bistînin û şer rawestînin. Heke red bikin, ji Allah alîkariyê bixwazin û li dijî wan şer bikin. Gava hûn kelehekê dorpêç bikin û ew kesên tê de ji we daxwaza penahiya Allah û Pêxemberê wî bikin, penahiya Allah û Pêxemberê wî nedin wan; lê belê penahiya xwe û ya hevalên xwe bidin wan. Çimkî şikandina penahiya we û ya hevalên we, ji şikandina penahiya Allah û Resûlê wî siviktir e. Gava hûn kelehekê dorpêç bikin û ew bixwazin li gorî hukmê Allah teslîm bibin, wan li gorî hukmê Allah teslîm nekin; lê li gorî hukmê xwe teslîm bikin. Çimkî hûn nizanin ka hûn ê karibin hukmê Allah di derbarê wan de bicih bînin an na.' Ebdur-Rehman got: Ev an mîna vê ye. Û Îshaq di dawiya hedîsa xwe ya ji Yehya ibn Adem zêde kir: Min ev hedîs ji Muqatil ibn Heyyan re got - Yehya dibêje, yanî ‘Elqeme ji Ibn Heyyan re got - wî got: Muslim ibn Heysam ji Nu‘man ibn Muqerrîn, ji Pêxember ﷺ mîna vê yekê ji min re ragihand.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Şerkerdina di şerê de xweda-tirsî, dilsozî li hember peymanan û parastina zarokan dixwaze.
Bi awayekî qedexekirî desteserkirin an veşartina tiştên ji talana şer.
Bacêkî dîrokî di çarçoveya pergala siyasî û hiqûqî ya wê demê de, ku bi parastinê û hin maf û erkên taybet ve girêdayî bû.
Mal û milkên ku di rêveberiya wê demê de wekî dahata giştî dihatin dabeşkirin û ne hewce bû ku ji talana şerekî bin.
Zanyarên klasîk, di nav de en-Newewî, ji vê derdixin ku fermandar divê ji Allah bitirsin, bi leşkerên xwe re baş tevbigere û ji kiryarên qedexekirî, wek xiyanet, desteserkirina malan û bêrehmî, dûr bikeve. Nivîs herwiha kuştina zarokan qedexe dike. Hikmên derbarê koçberiyê, cizyeyê û talana şer de girêdayî pergala hiqûqî ya dîrokî ne; hiqûqzan ew bi peywendiya bi nivîsên din, peymanan û desthilatên rêveberiya rewa re şîrove dikin. Hişyariya ku meriv parastin an biryarekê nespêre Allah, tekez dike ku mirov nikarin bêyî ku ji rastî û durustiya sepandina wê piştrast bin, îdîa bikin ku ew biryara îlahî eşkere dikin.
- Bi kesên ku berpirsiyariya wan li ser milê te ye re bi baldarî tevbigere û tenê peymanên ku dikarî bi dilsozî pêk bînî girêbide.
- Zarokan biparêze û li hember her teşwîqê ji bo xiyanet, talankirin an bêrehmî raweste.
- Bê zanînê di navê Allah de biryar nede; dozên dadweriyê bihêle saziyên xwedî desthilat û pispor.
Ev guhertoya nêzîk heman rêya veguhastinê parve dike û rêberiyên ji fermandarekî tayînkirî re vedigire.
Sahih Muslim · #4523 (Sahih)Ev riwayet guhertoyeke nêzîk a rêberiyên leşkerî bi rêyeke din a veguhastinê vedigihîne.
Sahih Muslim · #4524 (Sahih)Ev guherto nivîseke nêzîk vedigihîne û alîkar e ku girêdana riwayetan di vê beşê de bê dîtin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.