Sahih Muslim, hedîsa 4622
Abu Hurayrah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Hurayrah hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ وَفَدَتْ وُفُودٌ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ فَكَانَ يَصْنَعُ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ الطَّعَامَ فَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَدْعُوَنَا إِلَى رَحْلِهِ فَقُلْتُ أَلاَ أَصْنَعُ طَعَامًا فَأَدْعُوَهُمْ إِلَى رَحْلِي فَأَمَرْتُ بِطَعَامٍ يُصْنَعُ ثُمَّ لَقِيتُ أَبَا هُرَيْرَةَ مِنَ الْعَشِيِّ فَقُلْتُ الدَّعْوَةُ عِنْدِي اللَّيْلَةَ فَقَالَ سَبَقْتَنِي . قُلْتُ نَعَمْ . فَدَعَوْتُهُمْ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَلاَ أُعْلِمُكُمْ بِحَدِيثٍ مِنْ حَدِيثِكُمْ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ثُمَّ ذَكَرَ فَتْحَ مَكَّةَ فَقَالَ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَبَعَثَ الزُّبَيْرَ عَلَى إِحْدَى الْمُجَنِّبَتَيْنِ وَبَعَثَ خَالِدًا عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الأُخْرَى وَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْحُسَّرِ فَأَخَذُوا بَطْنَ الْوَادِي وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي كَتِيبَةٍ - قَالَ - فَنَظَرَ فَرَآنِي فَقَالَ " أَبُو هُرَيْرَةَ " . قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " لاَ يَأْتِينِي إِلاَّ أَنْصَارِيٌّ " . زَادَ غَيْرُ شَيْبَانَ فَقَالَ " اهْتِفْ لِي بِالأَنْصَارِ " . قَالَ فَأَطَافُوا بِهِ وَوَبَّشَتْ قُرَيْشٌ أَوْبَاشًا لَهَا وَأَتْبَاعًا . فَقَالُوا نُقَدِّمُ هَؤُلاَءِ فَإِنْ كَانَ لَهُمْ شَىْءٌ كُنَّا مَعَهُمْ . وَإِنْ أُصِيبُوا أَعْطَيْنَا الَّذِي سُئِلْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَرَوْنَ إِلَى أَوْبَاشِ قُرَيْشٍ وَأَتْبَاعِهِمْ " . ثُمَّ قَالَ بِيَدَيْهِ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى ثُمَّ قَالَ " حَتَّى تُوَافُونِي بِالصَّفَا " . قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَمَا شَاءَ أَحَدٌ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَحَدًا إِلاَّ قَتَلَهُ وَمَا أَحَدٌ مِنْهُمْ يُوَجِّهُ إِلَيْنَا شَيْئًا - قَالَ - فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيحَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لاَ قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ . ثُمَّ قَالَ " مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ " . فَقَالَتِ الأَنْصَارُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ أَمَّا الرَّجُلُ فَأَدْرَكَتْهُ رَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ وَرَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَجَاءَ الْوَحْىُ وَكَانَ إِذَا جَاءَ الْوَحْىُ لاَ يَخْفَى عَلَيْنَا فَإِذَا جَاءَ فَلَيْسَ أَحَدٌ يَرْفَعُ طَرْفَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَنْقَضِيَ الْوَحْىُ فَلَمَّا انْقَضَى الْوَحْىُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ " . قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَأَدْرَكَتْهُ رَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ " . قَالُوا قَدْ كَانَ ذَاكَ . قَالَ " كَلاَّ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ وَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ " . فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَبْكُونَ وَيَقُولُونَ وَاللَّهِ مَا قُلْنَا الَّذِي قُلْنَا إِلاَّ الضِّنَّ بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ " . قَالَ فَأَقْبَلَ النَّاسُ إِلَى دَارِ أَبِي سُفْيَانَ وَأَغْلَقَ النَّاسُ أَبْوَابَهُمْ - قَالَ - وَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَقْبَلَ إِلَى الْحَجَرِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ - قَالَ - فَأَتَى عَلَى صَنَمٍ إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ كَانُوا يَعْبُدُونَهُ - قَالَ - وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْسٌ وَهُوَ آخِذٌ بِسِيَةِ الْقَوْسِ فَلَمَّا أَتَى عَلَى الصَّنَمِ جَعَلَ يَطْعُنُهُ فِي عَيْنِهِ وَيَقُولُ " جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ " . فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ طَوَافِهِ أَتَى الصَّفَا فَعَلاَ عَلَيْهِ حَتَّى نَظَرَ إِلَى الْبَيْتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو بِمَا شَاءَ أَنْ يَدْعُوَ .
Şeyban kurê Ferrux ji me re vegot, Silêman kurê Mugîre ji me re vegot, Sabit el-Bunanî ji me re vegot, ji Ebdullah kurê Rebah, ji Ebû Hureyre radîyallahu anhu, ku got: Di meha Remezanê de şandiyên gel hatin cem Muawiye. Em ji bo hev xwarin çêdikirin û Ebû Hureyre yek ji wan kesên ku herî zêde me vedixwend mala xwe bû. Min got: Ma ez jî xwarinekê neçêkimim û wan venexwînim mala xwe? Min ferman da ku xwarin were çêkirin, paşê êvarê min Ebû Hureyre dît û got: Îşev vexwendin li mala min e. Wî got: Te pêşiya min girt. Min got: Erê. Min ew vexwendin. Paşê Ebû Hureyre got: Ey koma Ensaran! Ma ez hadîsekê ji hadîsên we ji we re nebêjim? Paşê behsa Fetha Mekkeyê kir û got: Resûlullah ﷺ pêşve çû heta gihîşt Mekkeyê. Wî Zubeyr danî ser milê rastê, Xalid danî ser milê çepê, û Ebû Ubeyde jî bi hêza bêzirx şand; ew ketin nava geliyê. Resûlullah ﷺ di nav komeke mezin a şervanan de bû. Wî li min nihêrt û got:
"Ebû Hureyre!" Min got: "Ferman, ey Resûlê Allah!" Wî got: "Bila tu kes neyê cem min ji bilî Ensaran." (Di riwayeteke din de hatiye zêdekirin): "Ensaran bang bike cem min." Wî got: Wan dora wî girtin. Qureyşiyan jî komên xwe yên belengaz û alîgirên xwe kom kirin û gotin: Em van dişînin pêş; eger tiştekî bi dest bixin em ê bi wan re bin, û eger zirarê bibînin em ê telafiya wan bidin. Resûlullah ﷺ got: "Hûn komên belengaz ên Qureyşê û alîgirên wan dibînin?" Paşê destên xwe li ser hev xistin û got: "Heta hûn li Safayê bigihîjin min." Wî got: Em derketin rê; her yekî ji me dixwest kesekî bikuje, wî dikuj û tu kes nikaribû li ber me bisekine. Paşê Ebû Sufyan hat û got: Ey Resûlê Allah! Xwîna Qureyşê helal bûye, îro û şûnde Qureyş namîne! Paşê Pêxember ﷺ got: "Kî bikeve mala Ebû Sufyan ewle ye." Hin Ensaran ji hev re gotin: Ev mêr meyla welatê xwe û dilsojiya eşîra xwe kişandiye. Ebû Hureyre got: Di wê demê de wehî nazil bû. Dema wehî dihat em dizanîn; dema wehî dihat tu kes cesaret nedikir ku çavên xwe li Resûlullah ﷺ rake heta wehî bi dawî bibûya. Dema wehî qediya, Resûlullah ﷺ got: "Ey koma Ensaran!" Wan got: "Ferman, ey Resûlê Allah!" Wî got: "We digot ku ev mêr meyla welatê xwe û dilsojiya qewmê xwe kişandiye." Wan got: "Erê, me wiha got." Wî got: "Na, sond be! Ez bendeyê Allah û Resûlê Wî me. Min koçberî ber bi Allah û ber bi we ve kir. Jiyan jiyana we ye û mirin jî mirina we ye." Wan ber bi wî ve girîn û gotin: "Bi Allah, me ew gotin tenê ji ber girêdana xwe ya bi Allah û Resûlê Wî ve got." Resûlullah ﷺ got: "Allah û Resûlê Wî we rastdar derdixin û lêborîna we qebûl dikin." Wî got: Mirov ber bi mala Ebû Sufyan ve çûn û deriyên xwe girtin. Resûlullah ﷺ pêşve çû heta gihîşt Hecerê (Kevirê Reş), destê xwe lê da û li dora Kabeyê geriya. Wî gihîşt pûtikekê li kêleka Kabeyê ku dihat perestin. Di destê Resûlullah ﷺ de kevanek hebû û wî ji quncikê kevanê girtibû. Dema gihîşt pûtikê, bi kevanê çavên wê qul dikirin û digot: "Heq hat û batil winda bû." Dema tawafa xwe qedand, hat Safayê, hilkişiya serê wê heta Kabeyê dît, destên xwe bilind kirin û dest bi hemd û duayê kir.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ Ensaran aram kirin û di dema fetihkirina Mekkeyê de ewlekarî dabîn kir.
Ev riwayet di dema fetihkirina Mekkeyê de pêk tê. Piştî ku Pêxember ﷺ ragihand ku her kesê bikeve mala Ebu Sufyan dê ewle be, hin Ensar tirsiya ku ew vegeriyaye bajar û eşîra xwe. Pêxember ﷺ wan aram kir û girêdana xwe bi wan re piştrast kir.
Niștecihên Medîneyê ku Pêxember ﷺ û misilman pêşwazî kirin û piştgirî dan wan.
Girêkek li nêzî Ka'beyê ye; Pêxember ﷺ piştî tawafa Ka'beyê lê hilkişiya û ji Allah re dua kir.
Peyama Allahê ku ji Pêxember ﷺ re hate ragihandin.
Zanyarên klasîk diyar dikin ku Pêxember ﷺ bi nermî bersiva Ensaran da û girêdana wan a dilsoz bi Allah û Resûlê Wî re nas kir. Gotinên ku jiyan û mirina wî bi yên wan ve girêdayî ne, dilsoziya wî ji civaka ku piştgirî dabû wî nîşan didin. Zanyar ji daxuyaniya wî ya derbarê mala Ebu Sufyan de jî derdixin ku dabînkirina ewlehiyê di dema fetihê de dikaribû xwînrêjiyê pêşî bigire. Gotina derbarê rastî û nerastiyê de behsa windabûna pûtperestiyê dike; ew destûr nîne ku mirov bê destûr cihên pîroz an milkê kesên din zirarê bide.
- Xemgîniyek an tênegihiştinê di wextê xwe de û bi rêzê bibêje, û derfetê bide kesê din ku wê rast bike.
- Li hember kesên ku piştgirî dane te dilsoz bimîne, tewî ku şert û merc biguherin.
- Di rewşên teng de li rêyan bigere ku ewlehiyê dabîn bikin û tundiya bêheman pêşî lê bigirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.