Pêşgotin · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hedîsa 8

Umar ibn al-Khattab rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح مسلم
Kê ew vegot?

Ji Umar ibn al-Khattab hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلاَءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلاً الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلاَمَ إِلَىَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ - وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ - وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لاَ قَدَرَ وَأَنَّ الأَمْرَ أُنُفٌ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Werger

Ebû Xeyseme, Zuhêr bîn Herb ji min re vegotin: Wekî‘ ji me re vegot; ew jî ji Kehmes, ji Ebdullah bîn Bureyde, ji Yehya bîn Ye‘mer vegot. Her wiha Ubeidullah bîn Muaz el-Enberî ji me re vegot - û ev hedîsa wî ye - got: Bavê min ji me re vegot, ew jî ji Kehmes, ji Îbn Bureyde, ji Yehya bîn Ye‘mer vegot. Yehya bîn Ye‘mer got: Yekem kesê ku li Besreyê li ser qederê axivî Me‘bed el-Cuhenî bû. Ez û Humeyd bîn Ebdur-Rehman el-Hîmyerî ji bo hecê an umreyê derketin rê. Me got: 'Ka em yekî ji hevalên Resûlullah ﷺ bibînin û ji wan li ser vê gotina van kesan a der barê qederê de bipirsin.' Wê demê me dît ku Ebdullah bîn Umer bîn el-Xettab dikeve mizgeftê. Ez û hevalê xwe li her du aliyên wî sekinîn; yek li rastê û yê din li çepê. Min guman kir ku hevalê min dê axaftinê bispêre min, lewma min got: 'Ey Ebû Ebdur-Rehman! Li herêma me komek mirov derketine holê; ew Qur'anê dixwînin û xwe wekî zana nîşan didin.' Min behsa rewşa wan kir û got: 'Ew îdia dikin ku qeder tune ye û kar bi serê xwe ne.' Wî got: 'Gava tu wan bibînî, ji wan re bêje ku ez ji wan dûr im û ew jî ji min dûr in. Bi wê zatê ku Ebdullah bîn Umer sond dixwe, eger yekî ji wan mîna çiyayê Uhudê zêr hebe û wê xerc bike jî, heta ku ew bi qederê bawer neke, Allah qebûl nake.' Paşê got: Bavê min Umer bîn el-Xettab ji min re vegot: Rojekê em li cem Resûlullah ﷺ bûn, mêrekî ku cilên wî pir spî û porê wî pir reş bû hat cem me. Tiştekî rêwîtiyê li ser wî nedihat dîtin û kesekî ji me ew nas nedikir. Heta ku ew li cem Pêxember ﷺ rûnişt, çokên xwe dan ser çokên wî û destên xwe dan ser ranên xwe û got: 'Ya Muhemmed! Ji min re behsa Îslamê bike.' Resûlullah ﷺ got: 'Îslam ew e ku tu şehadetê bikî ku ji bilî Allah tu îlah tune ye û Muhemmed ﷺ Resûlê Allah e, nimêjê bidî, zekatê bidî, di Remezanê de rojî bigirî û eger karibî biçî hecê.' Wî got: 'Te rast got.' Em ecêbmayî man ku ew hem dipirse û hem jî piştrast dike. Wî got: 'Ji min re behsa Îmanê bike.' Pêxember ﷺ got: 'Ew e ku tu bi Allah, milyaketên wî, pirtûkên wî, resûlên wî, roja axretê û bi qederê - başî û xerabiya wê - bawer bikî.' Wî got: 'Te rast got.' Paşê got: 'Ji min re behsa Îhsanê bike.' Pêxember ﷺ got: 'Ew e ku tu Allah wisa îbadet bikî wekî ku tu wî dibînî; eger tu wî nebînî jî, bêguman ew te dibîne.' Wî got: 'Ji min re behsa Saetê (Roja Qiyametê) bike.' Pêxember ﷺ got: 'Yê ku jê tê pirsîn, ji yê ku dipirse zêdetir nizane.' Wî got: 'Ji min re behsa nîşanên wê bike.' Pêxember ﷺ got: 'Ew e ku kenîzka xwediyê xwe bide dinyayê û tu bibînî ku yên lingxas, tazî, belengaz û şivanên pez di avahiyan de bilind dibin.' Paşê ew çû. Ez demekê mam, paşê Pêxember ﷺ ji min re got: 'Ey Umer! Ma tu dizanî ka pirsyar kî bû?' Min got: 'Allah û Resûlê wî baştir dizanin.' Wî got: 'Ew Cibrîl bû; hat cem we da ku dînê we hînî we bike.'

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Hedîs îslam, îman û îhsan wek qetên girêdayî yên dînê rave dike.

Paşxane û sedem

Yahya ibn Ya'mar vedibêje ku ew û Humayd ibn Abd ar-Rahman ibn Umar li Mekkeyê bi wî re hatin cem hev da ku jê derbarê kesên li Besrayê yên qederê înkar dikirin bipirsin. Paşê Umar wan ji hevdîtina bavê xwe bi Cebrîl ﷺ re agahdar kir.

Wateya peyvên dijwar
Qeder

Pêşdîtin û zanîna Allah a tiştên ku diqewimin; mirov ji hilbijartinên xwe berpirsiyar dimîne.

Îhsan

Bi dilpakî perestiya Allah kirin û hay ji vê yekê hebûn ku Ew te dibîne.

Saet

Roja Qiyametê ye; dema wê ya rast tenê Allah dizane.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk vê hedîsê bi hedîsa Cebrîlê bi nav dikin û wê wek ravekirineke kurt a dînê dibînin: îslam kirinên xuya dihewîne, îman baweriyên dilî dihewîne, û îhsan asta herî bilind a perestinê ye. Şeş bingehên baweriyê baweriya bi qederê jî dihewînin, hem di tiştên ku mirovan wek baş dibînin de hem jî di tiştên ku wek xirab dibînin de. Hedîs herwiha hîn dike ku zanîna Saetê ya Allah e û pirsîn rêbazeke hêja ya hînkirinê ye. Çar mezhebên sunî pênc erkên îslamî yên hatine gotin wek bingehên pratîka dînî qebûl dikin.

Dersên ji bo îro
  1. Bingehên baweriyê fêr bibe û wan bi hilbijartin û ibadeta xwe ya rojane ve girêbide.
  2. Nimêj û erkên din pêk bîne û di bîra xwe de bigire ku Allah te dibîne.
  3. Ji bo fêrbûnê pirsan bike û guhê xwe bi baldarî bide bersivên zelal.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.