Sunan an-Nasa'i, hedîsa 4680
Usaid ibn Hudayr rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Usaid ibn Hudayr hatiye rîwayetkirin
Rîwayet
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ ذُؤَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، وَلَقَدْ، أَخْبَرَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ، أَنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ الأَنْصَارِيَّ، ثُمَّ أَحَدَ بَنِي حَارِثَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، كَانَ عَامِلاً عَلَى الْيَمَامَةِ وَأَنَّ مَرْوَانَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَنَّ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَنَّ أَيُّمَا رَجُلٍ سُرِقَ مِنْهُ سَرِقَةٌ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا حَيْثُ وَجَدَهَا . ثُمَّ كَتَبَ بِذَلِكَ مَرْوَانُ إِلَىَّ فَكَتَبْتُ إِلَى مَرْوَانَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِأَنَّهُ إِذَا كَانَ الَّذِي ابْتَاعَهَا مِنَ الَّذِي سَرَقَهَا غَيْرُ مُتَّهَمٍ يُخَيَّرُ سَيِّدُهَا فَإِنْ شَاءَ أَخَذَ الَّذِي سُرِقَ مِنْهُ بِثَمَنِهَا وَإِنْ شَاءَ اتَّبَعَ سَارِقَهُ ثُمَّ قَضَى بِذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَبَعَثَ مَرْوَانُ بِكِتَابِي إِلَى مُعَاوِيَةَ وَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى مَرْوَانَ إِنَّكَ لَسْتَ أَنْتَ وَلاَ أُسَيْدٌ تَقْضِيَانِ عَلَىَّ وَلَكِنِّي أَقْضِي فِيمَا وُلِّيتُ عَلَيْكُمَا فَأَنْفِذْ لِمَا أَمَرْتُكَ بِهِ . فَبَعَثَ مَرْوَانُ بِكِتَابِ مُعَاوِيَةَ فَقُلْتُ لاَ أَقْضِي بِهِ مَا وُلِّيتُ بِمَا قَالَ مُعَاوِيَةُ .
Emrû bîn Mensûr ji me re ragihand û got: Seîd bîn Zueyb ji me re hedîs vegot û got: Ebdurrezzaq ji me re hedîs vegot, ji Îbn Cureyc. Û her wiha, Îkrîme bîn Xalid ji min re ragihand ku Useyd bîn Hudeyr el-Ensarî - yek ji Benî Harîse - jê re gotiye: Dema ku ew walîyê Yemameyê bû, Merwan nameyek ji wî re nivîsand û tê de got ku Muawîye nameyek ji wî re nivîsandiye û gotiye: 'Her kesekî ku tiştekî wî hatiye dizîn, li her derê ku wê bibîne, ew bixwe mafdartir e.' Paşê Merwan ev yek ji min re jî nivîsand. Min bersiv da Merwan û got: 'Pêxember ﷺ hukim kiriye ku eger kesê ku tiştê dizî ji diz fihistiye bêguneh be û nizanibe ku ew tiştê dizî ye, xwediyê eslî di navbera du vebijarkan de azad e: Eger bixwaze, dikare bi dayîna buhayê wî tiştî ji kiriyar bistîne, an eger bixwaze, dikare li pey diz bikeve da ku zirara xwe jê bistîne.' Ebû Bekir, Umer û Usman (rezîyallahû enhum) jî bi vî awayî hukim kirine. Merwan nameya min şand ji Muawîye re, û Muawîye ji Merwan re nivîsand: 'Ne tu û ne jî Useyd di wê rewşê de ne ku hûn fermanê bidin min; belkî ez im yê ku fermanê dide we, ji ber ku ez ji we bilindtir im; lewma tiştê ku min emir kiriye bicih bîne!' Merwan nameya Muawîye şand ji min re, û min got: 'Heta ku ez walî me, ez ê li gorî gotina Muawîye hukim nekim.'
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kiryarê bê sûc parastî dimîne; xwedî dikare ji diz doz bike.
Kiryar nizanibû ku tişt dizî bû û sedemek jî tunebû ku vê yekê guman bike.
Li gorî biryara ku hatiye vegotin, xwedî dikare bi vegerandina bihayê kirînê tiştê ji kiryarê bê sûc bistîne, an jî ji diz doz bike.
Usayd wekî rêveber red kir ku fermanekê pêk bîne ku li gorî wî, li dijî biryara Pêxember ﷺ bû.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku kiryarê bê sûc neçar nîne ku kirîna xwe bê berdêl winda bike: xwediyê berê dikare bi vegerandina bihayê kirînê ji kiryarê tiştê bistîne, an jî ji diz doz bike. Sepandina rast û hûrguliyên wê mijara fiqhê ne; rivayet herwiha balê dikişîne ser vê yekê ku rêveber nikarin hukmê dadgehê biguherînin da ku li gorî fermana ku li dijî hukmê pêxemberî ye tevbigere. Vegotina Usayd ji bo pratîka Ebû Bekir, Omer û Osman desthilata vê rêça hiqûqî nîşan dide.
- Dema tiştên bi nirx dikirî, çavkaniya wan kontrol bike û belgeya kirînê biparêze.
- Heke fêm bikî ku tiştekî dizî kirî kiriye, ji bo çareseriyeke dadperwer alîkarî bike û xwedî bi firoşkar re têkilî dayne.
- Kesê ku hukm dide an desthilata rêveberiyê bikar tîne divê li gorî delîl û dadperweriyê tevbigere û fermaneke neheq pêk neîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.