Kitêba Qeseme, Qisas û Diyetê · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, hedîsa 4801

Abdullah ibn Amr ibn al-As rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Hasan (baş)Pirtûk: Kitêba Qeseme, Qisas û Diyetê
سنن النسائي
Kê ew vegot?

Ji an‑Nasa'i heta Pêxember ﷺ

Hasan (baş)
  1. 1Ahmad ibn Sulaymanji an‑Nasa'i re vegotأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
  2. 2Yazid ibn Harunيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
  3. 3Muhammad ibn Rashidمُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ
  4. 4Sulayman ibn Musaسُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى
  5. 5Amr ibn Shu'aybعَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
  6. 6Bavê wî, Shu'aybأَبِيهِ
  7. 7Bapîrê wîجَدِّهِ
  8. 8Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ قُتِلَ خَطَأً فَدِيَتُهُ مِائَةٌ مِنَ الإِبِلِ ثَلاَثُونَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَثَلاَثُونَ بِنْتَ لَبُونٍ وَثَلاَثُونَ حِقَّةً وَعَشْرَةٌ بَنِي لَبُونٍ ذُكُورٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَوِّمُهَا عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَمِائَةَ دِينَارٍ أَوْ عِدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ وَيُقَوِّمُهَا عَلَى أَهْلِ الإِبِلِ إِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَانَتْ نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا عَلَى نَحْوِ الزَّمَانِ مَا كَانَ فَبَلَغَ قِيمَتُهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا بَيْنَ الأَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانَمِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عِدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ ‏.‏ قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ مَنْ كَانَ عَقْلُهُ فِي الْبَقَرِ عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَىْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ عَقْلُهُ فِي الشَّاةِ أَلْفَىْ شَاةٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى فَرَائِضِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَعْقِلَ عَلَى الْمَرْأَةِ عَصَبَتُهَا مَنْ كَانُوا وَلاَ يَرِثُونَ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا وَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهَا ‏.‏

Werger

Ji 'Emr kurê Şu'eyb, ji bavê wî, ji kalikê wî hatiye ragihandin ku Resûlullah ﷺ gotiye:

"Kî bi şaşî were kuştin, dîyata wî sed deve ne: Sî bint mexad, sî bint lebûn, sî hiqqe û deh benî lebûn (deve yên nêr)." Û Resûlullah ﷺ ji bo xelkê bajaran nirxa dîyatê wekî çarsed dînar an jî wekhevîya wê ya zîv diyar kiribû. Dema ku ji xelkê deve hesab dikir, li gorî demê diguherî; dema buha dibûn nirx bilind dibû û dema erzan dibûn nirx dadiket. Di dema Resûlullah ﷺ de nirx di navbera çarsed û heştsed dînan de bû, an jî wekhevîya wê ya zîv. Û Resûlullah ﷺ hukim da ku eger dîyata kesekî ji ga yan jî pez were dayîn, ji bo xelkê ga du sed ga ne û ji bo xelkê pez du hezar pez in. Her wiha Resûlullah ﷺ hukim da ku dîyat mîrat e û li gorî para wan di navbera mîratgirên qurbanê de tê parvekirin, û tiştê ku zêde bimîne ji bo 'esebe ye. Û Resûlullah ﷺ hukim da ku eger jinekê kuştinek pêk anîbe, divê 'esebeya wê, her kî bin, dîyatê bidin, lê ew tiştekî mîrat nagirin ji bilî tiştê ku ji mîratgirên wê zêde bimîne; û eger jin were kuştin, dîyata wê di navbera mîratgirên wê de tê parvekirin û ew dikarin kujerê wê bikujin.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Hadîs di derbarê xwînbihayê ji bo mirina di encama qezayekê de û awayê dabeşkirina wê de ye.

Wateya peyvên dijwar
Diyah (xwînbihayî)

Tezmînek aborî ye ku li gorî rêzikên hiqûqa Îslamî, di hin rewşên kuştin an birîndarkirina neqanûnî de tê dayîn.

ʿAṣabah

Hin xizmên mêr in ku li gorî rêzikên mîrasê dikarin beşa mayî ya mîrasê bistînin û di hin rewşan de beşdarî dayîna diyahê bibin.

Bint makhāḍ, bint labūn û ḥiqqah

Navên deveyên mê yên bi temenên cuda ne; di metnê de deveyên nêr ên ciwan jî tên gotin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê rivayetê derdixin ku di rewşa mirina bêqest de diyahiyeke diyarkirî tê dayîn; ew dikare bi cureyên cuda yên heywanên malê an bi nirxa wan a pereyî were dayîn. Herwiha, diyah di nav mîrasa mexdûr de ye û li gorî para diyarkirî di nav mîrasgirên wî de tê dabeşkirin. Erkên rastîn ên dayînê û awayê dabeşkirinê di çarçoveya rêzikên mezhebên fiqhê de tên zelalkirin; ev hadîs bingeha tolhildana kesane nake.

Dersên ji bo îro
  1. Qezayek ku bi mirinê dawî dibe, divê bê derengî ji aliyê rayedarên têkildar û zanyarên pispor ên hiqûqê ve were vekolîn; tolhildana kesane nekin.
  2. Tezmînê wekî mafê xizmên mexdûr bigirin û li gorî rêzikên derbasdar ên mîrasê wê dabeş bikin.
  3. Peymanên derbarê berpirsiyariyê û tezmînê de bi baldarî tomar bikin, da ku mafên hemû aliyên têkildar bên parastin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.