Sunan Abi Dawud, xadiiska 1782
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ لَبَّيْنَا بِالْحَجِّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ يَا عَائِشَةُ " . فَقُلْتُ حِضْتُ لَيْتَنِي لَمْ أَكُنْ حَجَجْتُ . فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّمَا ذَلِكَ شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ " . فَقَالَ " انْسُكِي الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ " . فَلَمَّا دَخَلْنَا مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ شَاءَ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ " . قَالَتْ وَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ يَوْمَ النَّحْرِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْبَطْحَاءِ وَطَهُرَتْ عَائِشَةُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَرْجِعُ صَوَاحِبِي بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِالْحَجِّ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَذَهَبَ بِهَا إِلَى التَّنْعِيمِ فَلَبَّتْ بِالْعُمْرَةِ .
Waxaa nooga warramay Abu Salamah, Muuse bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Xammaad, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Al-Qaasim, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’isho, inay tiri: Waxaan u xidhnay Xajka ilaa aan gaarnay Sarif, markaas baan caado helay. Rasuulka Allah ﷺ ayaa ii yimid anigoo ooyaya, wuxuuna yiri:
"Maxaad la ooyaysaa, Caa’ishoow?" Waxaan iri: "Caado baan helay, waxaan jeclaan lahaa in aanan Xajka u soo bixin." Wuxuu yiri: "Subxaanallaah, taasi waa wax uu Allah ku qoray gabdhaha Aadam." Kadib wuxuu yiri: "Guto dhammaan acmaasha Xajka marka laga reebo inaad Baydka (Kacbada) wareegto." Markaan Makka galnay, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Qofkii raba inuu Xajkiisa Cumro ka dhigto ha ka dhigto Cumro, qofkii wata xoolaha qurbanka mooyaane." Caa’isho waxay tiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu xaaskiisa u qalay lo’ maalinta Qurbanka. Markii la gaaray habeenkii Al-Badxaa oo ay Caa’isho daahir noqotay, waxay tiri: "Rasuulkii Allow, ma saaxiibaday bay ku laabanayaan Xaj iyo Cumro aniguna Xaj kaliya baan ku laabanayaa?" Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu amray Cabdiraxmaan bin Abii Bakar, wuxuuna geeyey Tan-ciim si ay ugu talbiyeyso Cumro.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caasha waxay gudan kartay dhammaan cibaadooyinka xajka marka laga reebo dawaafka.
Caasha waxaa ku dhacay caadadii intii ay ku jirtay safarka xajka. Markii ay daahir noqotay ka dib, waxay weydiisay inay cumro gudan karto; Nebigu ﷺ wuxuu faray inay u tagto at-Tanʿiim si ay halkaas uga guto.
Ducada uu xaajigu ku dhawaaqo si uu u muujiyo inuu bilaabay xajka.
In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, waana qayb ka mid ah cibaadooyinka xajka.
Neef uu xaajigu wato ama loo qalo allabari ahaan inta lagu jiro xajka.
Culimadu waxay ka fahmeen in caadadu aanay haweeneyda ka hor istaagin inay gudato cibaadooyinka kale ee xajka, balse ay dawaafka dib u dhigto ilaa ay ka daahirayso. Afarta mad-hab ee Sunniyiintu way aqbalaan mabda’an. Werintani waxay sidoo kale baraysaa in qofka doonaya inuu xajka u guto tamattuʿ uu xajkiisa u beddeli karo cumro, marka laga reebo qof horay u wata neef allabari ah. Cumradii dambe ee Caasha ka soo gudatay at-Tanʿiim waxay muujinaysaa sida Nebigu ﷺ ugu tixgeliyey rabitaankeeda ah inay iyaduna cibaadadaas gudato.
- Haweeneyda caadadu qabato yaanay u malayn in xajkeedu waxba tarayn; way sii wadan kartaa cibaadooyinka kale.
- Marka ay cibaadada kaa hor istaagto duruuf, weydii hanuunin diini ah oo cad, dibna u dhig oo keliya cibaadada aanad markaas gudan karin.
- Qalbi qaboojin iyo kaalmo wax-ku-ool ahi waxay qayb ka yihiin hagidda wanaagsan ee xujeyda.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa xajkii Caasha, waxayna caddaynaysaa tilmaamihii Nebigu ﷺ ka bixiyey xaaladdeeda caadada.
Sunan Abi Dawud · #1783 (Sahih)Werintan saxiixa ahina waxay ka warramaysaa xajkii Caasha ee ay la gudatay Nebiga ﷺ, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixisaa xeerarka xajka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.