Sunan Abi Dawud, xadiiska 3410
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ افْتَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ وَاشْتَرَطَ أَنَّ لَهُ الأَرْضَ وَكُلَّ صَفْرَاءَ وَبَيْضَاءَ . قَالَ أَهْلُ خَيْبَرَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِالأَرْضِ مِنْكُمْ فَأَعْطِنَاهَا عَلَى أَنَّ لَكُمْ نِصْفَ الثَّمَرَةِ وَلَنَا نِصْفٌ . فَزَعَمَ أَنَّهُ أَعْطَاهُمْ عَلَى ذَلِكَ فَلَمَّا كَانَ حِينَ يُصْرَمُ النَّخْلُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فَحَزَرَ عَلَيْهِمُ النَّخْلَ وَهُوَ الَّذِي يُسَمِّيهِ أَهْلُ الْمَدِينَةِ الْخَرْصَ فَقَالَ فِي ذِهْ كَذَا وَكَذَا قَالُوا أَكْثَرْتَ عَلَيْنَا يَا ابْنَ رَوَاحَةَ . فَقَالَ فَأَنَا أَلِي حَزْرَ النَّخْلِ وَأُعْطِيكُمْ نِصْفَ الَّذِي قُلْتُ . قَالُوا هَذَا الْحَقُّ وَبِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ قَدْ رَضِينَا أَنْ نَأْخُذَهُ بِالَّذِي قُلْتَ .
Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu qabsaday Khaybar, wuxuuna shuruud ka dhigay in dhulka oo dhan, dahabka iyo lacagta cad ay isaga leeyihiin. Dadkii reer Khaybar waxay yiraahdeen: 'Annagaa idinka aqoon badan dhulkan, ee nagu siiya shuruudda ah inaad qaadataan badhka midhaha, annaguna aan qaadanno badhka kale.' Markaasuu ku siiyay shuruuddaas. Markii la gaaray xilligii goynta timirta, wuxuu u diray Cabdullaahi bin Rawaaxa si uu u qiimeeyo midhaha geedaha timirta—tan oo dadka Madiina ay ugu yeeraan 'Khars' (qiimaynta). Wuxuu yiri: 'Geedahan waxaa ku yaalla intaas iyo intaas oo midho ah.' Waxay yiraahdeen: 'Waad nagu badisay qiimaynta, Ibnu Rawaaxoow!' Wuxuu yiri: 'Anigu waan qiimaynayaa midhaha timirta, kadibna waxaan idin siinayaa badhka waxaan sheegay.' Waxay yiraahdeen: 'Kani waa xaq, samada iyo dhulkuna waxay ku taagan yihiin caddaaladdan. Waan raalli ka nahay inaan ku qaadanno waxaad sheegtay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Khaybar waxaa lagu maamulay heshiis caddaalad ah oo ku saabsan kala badhka goosashada.
Qoraalku wuxuu heshiiska dhigayaa muddadii ka dambaysay qabsashadii Khaybar, wuxuuna sharxayaa sida loo qiyaasi jiray goosashada timirta.
Qiyaasidda wax-soo-saarka geedaha timirta ka hor inta aan miraha la gurin.
Saxaabigii, sida werintu sheegtay, qiyaasi jiray goosashada timirta ee Khaybar.
Culimadu waxay heshiiskan ka fahmeen in qayb goosashada ka mid ah laga dhigi karo ujro qofka dhulka falaya, haddii qaybinta si cad loo qeexo. Qiyaastii uu Cabdullaahi ibn Rawaaxa sameeyey waxay muujinaysaa muhiimadda ay leeyihiin qiimayn la hubin karo iyo dhexdhexaadnimo, gaar ahaan marka dhinac ka mid ahi ka doodo natiijada. Werintu waxay ka warramaysaa habayn gaar ah oo Khaybar ka jirtay; ma aha oggolaansho guud oo lagu geli karo heshiis kasta oo beeraha ah iyada oo aan shuruudo kale la tixgelin.
- Marka la wada shaqaynayo, hore u caddeeya sida wax-soo-saarka loo qaybinayo.
- Haddii qiyaasta goosashada lagu murmo, si taxaddar iyo dhexdhexaadnimo leh ha loo sameeyo.
- Diidmada si caddaalad ah ula tacaala, oo raadiya heshiis ay labada dhinac aqbalaan.
Werintan saxiixa ah waxay iyaduna ka hadlaysaa heshiiskii Nebiga ﷺ iyo dadka degganaa Khaybar ee ku saabsanaa dhulka iyo wax-soo-saarka.
Sunan Abi Dawud · #3409 (Sahih)Waxay sheegaysaa in dadka degganaa ay falan jireen dhulka iyo geedaha timirta iyagoo ku beddelanaya qayb la isla oggolaaday oo wax-soo-saarka ah.
Sunan Abi Dawud · #3411 (Sahih Isnaad)Werintani macne ahaan waa la mid, waxayna caddaynaysaa kaalinta qiyaastu ku lahayd qaybinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.