Dharka · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4131

Waxaa weriyey Al-Miqdam ibn Ma'dikarib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Dharka
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Al-Miqdam ibn Ma'dikarib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ بَحِيرٍ، عَنْ خَالِدٍ، قَالَ وَفَدَ الْمِقْدَامُ بْنُ مَعْدِيكَرِبَ وَعَمْرُو بْنُ الأَسْوَدِ وَرَجُلٌ مِنْ بَنِي أَسَدٍ مِنْ أَهْلِ قِنَّسْرِينَ إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لِلْمِقْدَامِ أَعَلِمْتَ أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ تُوُفِّيَ فَرَجَّعَ الْمِقْدَامُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ أَتَرَاهَا مُصِيبَةً قَالَ لَهُ وَلِمَ لاَ أَرَاهَا مُصِيبَةً وَقَدْ وَضَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حِجْرِهِ فَقَالَ ‏ "‏ هَذَا مِنِّي وَحُسَيْنٌ مِنْ عَلِيٍّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الأَسَدِيُّ جَمْرَةٌ أَطْفَأَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ الْمِقْدَامُ أَمَّا أَنَا فَلاَ أَبْرَحُ الْيَوْمَ حَتَّى أُغِيظَكَ وَأُسْمِعَكَ مَا تَكْرَهُ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاوِيَةُ إِنْ أَنَا صَدَقْتُ فَصَدِّقْنِي وَإِنْ أَنَا كَذَبْتُ فَكَذِّبْنِي قَالَ أَفْعَلُ ‏.‏ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ جُلُودِ السِّبَاعِ وَالرُّكُوبِ عَلَيْهَا قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ هَذَا كُلَّهُ فِي بَيْتِكَ يَا مُعَاوِيَةُ ‏.‏ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ قَدْ عَلِمْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْكَ يَا مِقْدَامُ قَالَ خَالِدٌ فَأَمَرَ لَهُ مُعَاوِيَةُ بِمَا لَمْ يَأْمُرْ لِصَاحِبَيْهِ وَفَرَضَ لاِبْنِهِ فِي الْمِائَتَيْنِ فَفَرَّقَهَا الْمِقْدَامُ فِي أَصْحَابِهِ قَالَ وَلَمْ يُعْطِ الأَسَدِيُّ أَحَدًا شَيْئًا مِمَّا أَخَذَ فَبَلَغَ ذَلِكَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ أَمَّا الْمِقْدَامُ فَرَجُلٌ كَرِيمٌ بَسَطَ يَدَهُ وَأَمَّا الأَسَدِيُّ فَرَجُلٌ حَسَنُ الإِمْسَاكِ لِشَيْئِهِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Camar bin Cuthmaan bin Saciid al-Ximsi, waxaa nooga warramay Baqiyyah, ka soo xigtay Buxayr, ka soo xigtay Khaalid, oo yiri: Waxaa u yimid Mucawiyah bin Abii Sufyaan, Al-Miqdaam bin Macdi-karib, Camar bin Al-Aswad, iyo nin reer Banu Asad ah oo dadka Qinnisrin ka mid ahaa. Mucawiyah wuxuu ku yiri Al-Miqdaam:

"Ma ogtahay in Al-Xasan bin Cali uu geeriyooday?" Markaas ayaa Al-Miqdaam akhriyay aayadda istirjaa'a (Innaa lillaahi wa innaa ilayhi raajicuun). Nin baa ku yiri: "Ma musiibo baad u aragtaa?" Wuxuu ugu jawaabay: "Maxaan u arki waayay musiibo iyadoo ay xaqiiq tahay in Rasûlullah ﷺ uu dhabta saari jiray oo oran jiray: 'Kani waa aniga, Xuseenna waa Cali'?" Ninkii Asadiga ahaa wuxuu yiri: "Wuxuu ahaa dhuxul dab ah oo Allah Azza wa Jalla damiyay." Al-Miqdaam wuxuu yiri: "Maanta ma joogsan doono ilaa aan ku caraysiiyo oo aan ku maqashiiyo waxaad neceb tahay." Kadib wuxuu yiri: "Mucawiyow, haddaan run sheego ii rumee, haddaan been sheegana ii beeni." Wuxuu yiri: "Waan yeelayaa." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyay Allah, ma ogtahay in Rasûlullah ﷺ uu ka reebay ragga xirashada dahabka?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyay Allah, ma maqashay Rasûlullah ﷺ oo ka reebaya xirashada xariirta?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyay Allah, ma ogtahay in Rasûlullah ﷺ uu ka reebay xirashada haraga dugaagga iyo fuulistiisa?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Wallahi, waxaan ku arkay dhammaan waxyaalahan gurigaaga, Mucawiyow!" Mucawiyah wuxuu yiri: "Waan ogaa inaanan kaa badbaadayn, Miqdaamow." Khaalid wuxuu yiri: Mucawiyah wuxuu amray in la siiyo wax uusan amrin in la siiyo labadiisii saaxiib, wuxuuna wiilkiisa u qoray laba boqol oo dirham. Al-Miqdaam wuxuu u qaybiyay saaxiibbadiis, laakiin ninkii Asadiga ahaa cidna waxba ma siinin wixii uu qaatay. Markay arrintaasi gaartay Mucawiyah, wuxuu yiri: "Al-Miqdaam waa nin sharaf leh oo gacan furan; ninka Asadiguna waa nin waxiisa si fiican u ilaashada."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Al-Miqdam wuxuu Mu'awiyah kala hadlay dhar la mamnuucay, wuxuuna muujiyey ku dhegganaanta runta.

Asalka iyo sababta

Al-Miqdam iyo asxaabtiisu waxay Mu'awiyah booqdeen ka dib geeridii Al-Hasan ibn Ali. Wadahadalka dharka ku saabsanaa wuxuu yimid ka dib isweydaarsi murugo leh oo ku saabsanaa geerida Al-Hasan.

Erayada adag oo la sharxay
Innaa lillaahi wa innaa ilayhi raajicuun

Oraah Qur'aani ah oo macnaheedu yahay: Annagu Ilaahay ayaan leenahay, xaggiisana ayaan u noqonaynaa; waxaa la yiraahdaa marka khasaare ama musiibo dhacdo.

haragga xayawaanka ugaadha

Haragga xayawaanka ugaarsada xayawaanno kale, sida bahallada duurjoogta ah.

gunno

Lacag loo qoondeeyo taageero joogto ah ahaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay mamnuucyada Nabiga ﷺ ee la soo xigtay ka fahmaan in raggu aanay dahab ama xariir u xiran karin dhar ahaan, isla markaana ay mamnuuc tahay xidhashada haragga xayawaanka ugaadha iyo ku dul-fuuliddooda. Afarta mad-habood ee Sunniga ahi waxay xeerarka dahabka iyo xariirta ku faahfaahiyaan ka-reebitaanno iyo kala duwanaansho dhinacyo gaar ah; werintani waxay si gaar ah u xoojinaysaa in aqoonta xeerku ay qofka ka rabto inuu isaguna ku dhaqmo. Dhiirranaanta Al-Miqdam waxay muujinaysaa in qof masuul ah si xushmad leh, balse cad, loogu tilmaami karo falalkiisa. Falcelintiisa geerida Al-Hasan waxay sidoo kale muujinaysaa xushmaynta qoyska Nabiga ﷺ.

Casharrada maanta
  1. Hubi in dharkaaga iyo waxyaabaha aad isku qurxiso ay waafaqsan yihiin tilmaamaha diineed ee aad taqaan.
  2. Qof masuul ah si daacadnimo iyo xushmad leh ula hadal marka ficilkiisu ka hor yimaaddo xeer cad.
  3. Muuji tacsi marka geeri dhacdo, qoyska Nabigana ﷺ si xushmad leh ula dhaqan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.