Sunan Abi Dawud, xadiiska 4542
Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كَانَتْ قِيمَةُ الدِّيَةِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَمَانَمِائَةِ دِينَارٍ أَوْ ثَمَانِيَةَ آلاَفِ دِرْهَمٍ وَدِيَةُ أَهْلِ الْكِتَابِ يَوْمَئِذٍ النِّصْفُ مِنْ دِيَةِ الْمُسْلِمِينَ قَالَ فَكَانَ ذَلِكَ كَذَلِكَ حَتَّى اسْتُخْلِفَ عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ أَلاَ إِنَّ الإِبِلَ قَدْ غَلَتْ . قَالَ فَفَرَضَهَا عُمَرُ عَلَى أَهْلِ الذَّهَبِ أَلْفَ دِينَارٍ وَعَلَى أَهْلِ الْوَرِقِ اثْنَىْ عَشَرَ أَلْفًا وَعَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَىْ بَقَرَةٍ وَعَلَى أَهْلِ الشَّاءِ أَلْفَىْ شَاةٍ وَعَلَى أَهْلِ الْحُلَلِ مِائَتَىْ حُلَّةٍ . قَالَ وَتَرَكَ دِيَةَ أَهْلِ الذِّمَّةِ لَمْ يَرْفَعْهَا فِيمَا رَفَعَ مِنَ الدِّيَةِ .
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Xakiim, waxaa nooga warramay Cabdiraxmaan bin Cusmaan, waxaa nooga warramay Xuseen Al-Mucallim, oo ka weriyey Camr bin Shucayb, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey awowgiis, wuxuu yiri: Qiimaha magta xilligii Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ahaa siddeed boqol oo diinaar ama siddeed kun oo dirham, magta Ahlu Kitaabkana maalintaas waxay ahayd nuska magta Muslimiinta. Wuxuu yiri: Arrintu sidaas bay ahayd ilaa Cumar, naxariista Eebbe korkiisa ha ahaatee, la doortay. Markaas buu istaagay isagoo khudbeynaya wuxuuna yiri: 'Ogaada! Geelu wuu qaaliyoobay.' Markaas Cumar wuxuu ku waajibiyey dadka dahabka leh kun diinaar, dadka lacagta cad lehna laba iyo toban kun, dadka lo'da lehna laba boqol oo lo' ah, dadka idaha lehna laba kun oo ido ah, dadka dharka lehna laba boqol oo dhar ah. Wuxuu yiri: Magta Ahlu Dimmana wuu u daayey sidii hore, kor uma uusan qaadin markii uu kordhiyey magta kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu wax ka beddelay qiimaha lacagta ee diyada markii qiimaha geelu kordhay.
Magdhow go’an oo waajib noqda xaalado gaar ah oo dil ama dhaawac jireed ah.
Qof aan Muslim ahayn oo ku noolaa maamul Islaami ah, kana haystay ilaalin iyo maqaam sharci.
Lacago taariikhi ah oo kala ah qalin iyo dahab.
Culimadu waxay werintan uga hadlaan daliil ahaan in qiimayaasha u dhigma ee diyada la waafajin karay isbeddelka ku yimaadda qiimaha lacagaha wax lagu bixiyo iyo badeecadaha. Cumar wuxuu dejiyey dhowr qaab oo wax lagu bixin karo markii qiimaha geelu kordhay. Werintu waxay sidoo kale sheegaysaa inuusan diyada dadka Kitaabka si la mid ah u kordhin. Lacagaha saxda ah iyo xiriirka ka dhexeeya diyadaha waa arrimo fiqhi ah; madhhabyaduna waxay ku baaraan iyagoo tixgelinaya dhammaan daliillada. Qoraalkan keligiis kuma filna in lagu go’aamiyo dhammaan faahfaahinta xukunnada.
- Waajibaadka maaliyadeed waa in lagu tixgeliyaa isbeddelka qiimaha badeecadaha iyo lacagaha wax lagu bixiyo.
- Ha ku dhaqmin xeerarka diyada adigoo iskaa u go’aansanaya; culimo sharci oo aqoon u leh iyo hay’adaha garsoorka ha qiimeeyaan daliillada iyo duruufaha.
- Werinnada gaarka ah ee sheegaya lacago waa in lala akhriyaa doodda fiqhiga ee ballaaran ka hor inta aan laga soo saarin xeer guud.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa heerka iyo qiimaynta diyada, sidaas darteed waxay bixisaa macne dheeraad ah oo ku saabsan lacagaha halkan lagu sheegay.
Sunan Abi Dawud · #4541 (Hasan)Werintani waxay diyada kaga hadlaysaa isla cutubka, waxayna gacan ka geysanaysaa in xukunnada kala duwan ee laga weriyey diyada dhinac-dhinac loo akhriyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.