Sahih al-Bukhari, xadiiska 4361
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الَّذِي حَفِظْنَاهُ مِنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَمِائَةِ رَاكِبٍ أَمِيرُنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ نَرْصُدُ عِيرَ قُرَيْشٍ، فَأَقَمْنَا بِالسَّاحِلِ نِصْفَ شَهْرٍ فَأَصَابَنَا جُوعٌ شَدِيدٌ حَتَّى أَكَلْنَا الْخَبَطَ، فَسُمِّيَ ذَلِكَ الْجَيْشُ جَيْشَ الْخَبَطِ، فَأَلْقَى لَنَا الْبَحْرُ دَابَّةً يُقَالُ لَهَا الْعَنْبَرُ، فَأَكَلْنَا مِنْهُ نِصْفَ شَهْرٍ وَادَّهَنَّا مِنْ وَدَكِهِ حَتَّى ثَابَتْ إِلَيْنَا أَجْسَامُنَا، فَأَخَذَ أَبُو عُبَيْدَةَ ضِلَعًا مِنْ أَضْلاَعِهِ فَنَصَبَهُ فَعَمَدَ إِلَى أَطْوَلِ رَجُلٍ مَعَهُ ـ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً ضِلَعًا مِنْ أَعْضَائِهِ فَنَصَبَهُ وَأَخَذَ رَجُلاً وَبَعِيرًا ـ فَمَرَّ تَحْتَهُ قَالَ جَابِرٌ وَكَانَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ نَحَرَ ثَلاَثَ جَزَائِرَ، ثُمَّ نَحَرَ ثَلاَثَ جَزَائِرَ، ثُمَّ نَحَرَ ثَلاَثَ جَزَائِرَ، ثُمَّ إِنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ نَهَاهُ. وَكَانَ عَمْرٌو يَقُولُ أَخْبَرَنَا أَبُو صَالِحٍ أَنَّ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ قَالَ لأَبِيهِ كُنْتُ فِي الْجَيْشِ فَجَاعُوا. قَالَ انْحَرْ. قَالَ نَحَرْتُ. قَالَ ثُمَّ جَاعُوا قَالَ انْحَرْ. قَالَ نَحَرْتُ. قَالَ ثُمَّ جَاعُوا قَالَ انْحَرْ. قَالَ نَحَرْتُ ثُمَّ جَاعُوا قَالَ انْحَرْ. قَالَ نُهِيتُ.
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Sufyaan, wuxuuna yiri: Waxa aan ka xifdinay Camar bin Diinaar wuxuu yiri: Waxaan maqlay Jaabir bin Cabdullaahi oo leh: Rasuulka Alle ﷺ ayaa noo diray annagoo ah saddex boqol oo fardooley ah, amiirkayaguna wuxuu ahaa Abuu Cubaydah bin Al-Jarraax, si aan u ilaalino safarka ganacsi ee Qureysh. Waxaan degganayn xeebta badh bilood, waxaana na ku dhacay gaajo daran ilaa aan cunnay caleemaha geedaha (Khabat), sidaas darteed ciidankaas waxaa loo bixiyay Ciidankii Khabat. Kadibna badda ayaa noo soo tuurtay xayawaan weyn oo lagu magacaabo Al-Cambar. Waxaan ka cunnay badh bilood, waxaanan jirkeenna marsannay baruurkiisa ilaa ay jirkeennu soo laabteen oo ay xoogaysteen. Abuu Cubaydah wuxuu qaatay mid ka mid ah feerashiisa wuuna taagay; kadibna wuxuu u tegey ninkii ugu dheeraa asxaabtiisa — mar kalena Sufyaan wuxuu yiri: Wuxuu qaatay feer ka mid ah xubnihiisa wuuna taagay, wuxuuna qaatay nin iyo geel — wayna hoos mareen. Jaabir wuxuu yiri: Waxaa jiray nin dadka ka mid ah oo gowracay saddex geel ah, kadibna gowracay saddex kale, kadibna gowracay saddex kale, ilaa uu Abuu Cubaydah ka reebay. Camarna wuxuu oran jiray: Waxaa noo warramay Abuu Saalix in Qays bin Sacad uu aabihiis ku yiri: 'Waxaan joogay ciidanka markaasay dadku gaajoodeen.' Aabbihiis baa yiri: 'Waad gowraci lahayd.' Wuxuu yiri: 'Waan gowracay.' Wuxuu yiri: 'Markaasay haddana gaajoodeen.' Wuxuu yiri: 'Waad gowraci lahayd.' Wuxuu yiri: 'Waan gowracay.' Wuxuu yiri: 'Markaasay haddana gaajoodeen.' Wuxuu yiri: 'Waad gowraci lahayd.' Wuxuu yiri: 'Waan gowracay, laakiin markii dambe waa la iga reebay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Gaajo daran ka dib, baddu waxay ciidanka siisay cunto ay xooggooda dib ugu soo ceshadaan.
Nabiga ﷺ wuxuu saddex boqol oo nin u diray, waxaana hoggaaminayay Abuu Cubayda ibn al-Jarraax, si ay ula socdaan safarkii ganacsi ee Quraysh. Intii ay xeebta joogeen, gaajo daran ayaa haysay; markaas ayay baddu soo tuftay xayawaan badeed weyn oo ay cunto ka dhigteen.
Caleemaha geed qodxo leh oo nimanku cuneen markii cuntadoodii dhammaatay.
Magaca xayawaanka badeedka weyn ee baddu xeebta ku soo tuftay, ciidankuna cuneen.
Dufanka ka soo baxa marka hilibka la karinayo; halkan waxaa sidoo kale loo adeegsaday in jirka la mariyo.
Fasiriintii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay dhacdadan uga hadleen inay daliil u tahay in xayawaanka badda la cuni karo, iyo in xayawaankii xeebta lagu soo tufay uu asxaabta u xalaal ahaa. Riwaayaddu sidoo kale waxay muujinaysaa in hoggaamiyuhu xaddidi karo kharashaadka iyo gawraca xoolaha la fuulo, si uu si masuuliyad leh u maareeyo hantida kooxda. Nimanku waxay qaateen tallaabooyin wax ku ool ah oo ay gaajada kaga hortagaan, iyagoo isla markaasna ku tiirsanaa risiqa Alle.
- Xaaladaha adag qaado tallaabooyin wax ku ool ah, adigoo weliba ku kalsoon risiqa Alle.
- Si taxaddar leh u maamul hantida la wadaago, raacna tilmaamaha macquulka ah ee hoggaamiyaha masuulka ah.
- Waqtiyada cunto yaraanta cuntada wadaag, kana fiirso awoodda iyo baahida kooxda oo dhan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.