Sahih al-Bukhari, xadiiska 6751
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اشْتَرِيهَا، فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ". وَأُهْدِيَ لَهَا شَاةٌ فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ، وَلَنَا هَدِيَّةٌ ". قَالَ الْحَكَمُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا، وَقَوْلُ الْحَكَمِ مُرْسَلٌ. وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَأَيْتُهُ عَبْدًا.
Waxaa nooga warramay Xafs bin Cumar, waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Al-Xakam, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Al-Aswad, oo ka weriyey Caasha, waxay tiri:
"Waan iibsaday addoonaddii Barirah." Markaas ayuu Nabigu ﷺ yiri: "Iibso, waayo daacadnimada (Wala') waxaa leh qofka xoreeya." Waxaana loo hadiyeeyey neef ari ah, markaas ayuu Nabigu ﷺ yiri: "Iyada waa u sadaqo, annagana waa noo hadiyad." Al-Xakam wuxuu yiri: "Seeygeedu wuxuu ahaa nin xor ah," laakiin hadalka Al-Xakam waa mid go'an (mursal). Ibnu Cabbaasna wuxuu yiri: "Anigu waxaan arkay isagoo addoon ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii qof xoreeya ayaa hela xuquuqda wala’; sadaqaduna waxay u ahaanaysaa qofka loo bixiyey.
Xuquuq qaraabonimo oo sharci ah, taas oo ka dhalata xoraynta qof; sida xadiisku sheegayo, waxay u sugnaataa qofka xoraynta sameeya.
Sadaqo qof la siiyo.
Werin uu ka maqan yahay silsiladdeeda werinta xiriiriye u dhexeeya weriyaha iyo Nabiga ﷺ.
Culimada hore waxay hadalka Nabiga ﷺ ka fahmeen in xuquuqda wala’ ay u sugnaato qofka xoreeya qof addoonsan. Hadalka dheeraadka ah ee ku saabsan ninkii Bariira waxaa halkan lagu eegayaa si miisaaman: warka Al-Xakam waa mursal, halka Ibnu Cabbaas uu sheegay inuu ninkaas addoon ahaan u arkay. Fuqahadu waxay kala duwanaanshahan kaga hadlaan su’aasha ah in ninkii Bariira xoreysnaa ama addoon ahaa. Waxa kale oo laga fahmayaa in cuntadii Bariira loo siiyey sadaqo ay iyada sadaqo ugu ahayd, balse Nabiga ﷺ ay hadiyad u ahayd. Afarta madhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin in wala’ uu ka dhasho xoraynta, waxayna xeerarkiisa kaga hadlaan qaybta dhaxalka.
- Marka qof la xoreynayo, hore u caddee cidda yeelanaysa xuquuqda sharci ee ka dhalanaysa xoreynta.
- Cuntada ama lacagta la bixinayo ku kala saar sadaqada loogu talagalay qofka qaadanaya iyo hadiyadda qof kale loo siinayo.
- Marka muran sharci jiro, hubi sugnaanta iyo dhammaystirka silsiladda werinta ka hor intaadan xukun adeegsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.