Sahih Muslim, xadiiska 1001
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ هُشَيْمٍ، - قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، - أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا} قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَوَارٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَ ذَلِكَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم { وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ} فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ قِرَاءَتَكَ { وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا} عَنْ أَصْحَابِكَ أَسْمِعْهُمُ الْقُرْآنَ وَلاَ تَجْهَرْ ذَلِكَ الْجَهْرَ وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً يَقُولُ بَيْنَ الْجَهْرِ وَالْمُخَافَتَةِ .
Ibnu Cabbaas wuxuu weriyey: Ereyga Allah ee Weyn oo Sharafta leh:
"Ha dheereyn salaaddaada hana gaabin" (17:110) waxaa la soo dejiyey xilligii uu Rasuulka Allah ﷺ ku dhuumanayey Makka. Markii uu asxaabtiisa salaadda u tukin jiray, wuxuu kor u qaadi jiray codkiisa marka uu Qur'aanka akhrinayo. Markay mushrikiintu taas maqlaan, waxay caayi jireen Qur'aanka, Kan soo dejiyey iyo Kan keenay. Sidaas darteed, Allah Kor ahaaye wuxuu Nebigiisa ﷺ ku yiri: "Ha dheereyn salaaddaada" si aanay mushrikiintu u maqal akhriskaaga, "hana gaabin" si ay asxaabtaadu u maqlaan. Maqashii Qur'aanka, laakiin ha dheereyn akhriska, oo raadi waddo dhexe oo u dhaxaysa labadaas—macnaha, u dhaxaysa codka dheer iyo kan hooseeya.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qur’aanka si la maqli karo balse dhexdhexaad ah ayaa loo akhriyaa, si salaadda iyo dadka dhegaysanaya loo ilaaliyo.
Sida uu Ibnu Cabbaas sheegay, Qur’aan 17:110 ayaa la soo dejiyey markii Nebigu ﷺ Maka ku dhuumanayey. Markuu saxaabadiisa salaadda tujiyo, dadka agagaarka joogay way maqli jireen akhriskiisa, mushrikiintuna waxay ku jeesjeesi jireen Qur’aanka, Alle iyo Rasuulkiisa ﷺ. Sidaas darteed, tilmaantu waxay ahayd in saxaabadu maqli karaan akhriska, balse aan codka loo qaadin heer ay kuwa ka soo horjeedaa maqlaan.
Hab akhris ay maqli karaan dadka loogu talagalay, iyada oo aan codku si aan loo baahnayn u dheerayn ama ku dhowaad la maqli waayin.
Cod dheellitiran oo u dhexeeya akhris dheer iyo akhris hoose.
Dad caabuda ilaahyo kale oo aan Alle ahayn.
Fasiriyeennada hore waxay hadalka Qur’aan 17:110 ku xidhaan dheellitirka codka salaadda dhexdeeda. Ibnu Cabbaas wuxuu halkan xoogga saarayaa xaaladdii gaarka ahayd ee Maka: akhrisku waa inuu gaadhaa saxaabada, balse aanu u dheerayn si ay dhegaystayaal cadow ahi ugu jeesjeesaan. Culimadu sidoo kale waxay ka hadlaan in heerka codku ku kala duwanaado salaadaha iyo duruufaha; sidaas darteed, werintani ma barayso in salaad kasta isku cod lagu akhriyo. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay akhriska codka dheer iyo kan hoose ku saleeyaan werinno iyo dhaqammo salaadeed oo kala duwan, halka sharaxaaddani adkaynayso muhiimadda akhris ku habboon oo dhexdhexaad ah.
- Salaadda u akhri cod ku habboon salaadda iyo dadka kugu xeeran.
- Markaad Qur’aanka akhrinayso, dooro cod caawiya dhegaystayaasha adigoon dadka kale si aan loo baahnayn u dhibin.
- Cibaadadaada si taxaddar leh ula jaanqaad duruufaha, adigoon lumin ujeeddada akhriska.
Werintani waxay sidoo kale fasiraysaa hadalka Alle ee ku saabsan akhrinta salaadda, waxayna gacan ka geysanaysaa in si wadajir ah loo fahmo fasiraadaha kala duwan ee Qur’aan 17:110.
Sahih Muslim · #1003 (Sahih)Werintan isla kitaabka ku jirta waxay sii ballaadhinaysaa ka hadalka akhriska salaadda iyo ku dhaqanka tilmaanta ku saabsan codka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.