Sahih Muslim, xadiiska 179
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ - وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلاَّ كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لاَ يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لاَ يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنَ الإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ " . قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَىَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ . قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ .
Waxaa ii sheegay Camar an-Naaqid, Abuu Bakar bin an-Nadr iyo Cabd bin Xumayd — erayaduna waa kuwa Cabd — waxay yiraahdeen: Waxaa noo sheegay Yacquub bin Ibraahiim bin Sacad, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay aabbahay, kaasoona ka weriyey Saalix bin Kaysaan, kaasoo ka weriyey al-Xaarith, kaasoo ka weriyey Jacfar bin Cabdullaahi bin al-Xakam, kaasoo ka weriyey Cabdirraxmaan bin al-Miswar, kaasoo ka weriyey Abuu Raafic, kaasoo ka weriyey Cabdullaahi bin Mascuud, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Ma jirin Nabi uu Allah u diray ummad hortay oo aan lahayn xawaariyiin iyo asxaab ka mid ah ummaddiisa oo qaata Sunnadiisa kuna dayda amarkiisa. Kadibna waxaa dabagelay jiilal leh: waxay yiraahdaan wax aysan falin, waxayna falaan wax aan lagu amrin. Kii gacantiisa kula jihaada waa mu'min, kii carrabkiisa kula jihaadana waa mu'min, kii qalbigiisa kula jihaadana waa mu'min, intaas kadibna ma jiro iimaan xitaa la eg xabbad mustard ah." Abuu Raafic wuxuu yiri: Markaan u sheegay Cabdullaahi bin Cumar wuu iga beeniyey. Kadib Cabdullaahi bin Mascuud ayaa yimid oo degay Qanaat, markaasaa Cabdullaahi bin Cumar wuxuu iga codsaday inaan raaco si aan u soo booqanno (maxaa yeelay Cabdullaahi bin Mascuud wuu xanuunsanaa), waanan raacay. Markii aan fariisannay, waxaan weydiiyey Ibnu Mascuud xadiiskan, wuxuuna iigu sheegay sidii aan ugu sheegay Ibnu Cumar. Saalix wuxuu yiri: Sidoo kale waxaa laga weriyey Abuu Raafic wax la mid ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mu’miniintu waxay xumaanta ku diidaan gacanta, carrabka ama qalbiga, mid kastana inta uu awoodo.
Xertii iyo taageerayaashii daacadda ahaa ee gacan siiya nebi.
Dadka yimaadda saxaabada daacadda ah kaddib; halkan waxaa loola jeedaa kuwa aan hadalkooda iyo ficilkoodu is waafaqin.
Inuu xumaanta gudaha ka diido oo aanu raalli ka noqon.
Culimadu waxay tani ka fahmeen in diidmada xumaantu ka mid tahay iimaanka, hababka loo adeegsadaana ay ku kala duwan yihiin awoodda iyo masuuliyadda qofka. Gacanta wax ku beddelashadu qof walba fasax uma siinayso inuu xoog adeegsado: waxay ku xiran tahay awood sharci ah, waana inaanay keenin dhibaato ka weyn. Qofkii aan si habboon wax uga qaban karin, wuxuu ku waaninayaa xikmad; haddii taasina suurtagal noqon weydo, qalbigiisa ayuu xumaanta ku diidayaa. Hadalka sheegaya inaanu jirin iimaan le’eg iniin khardal ahi wuxuu adkaynayaa halista ay leedahay ka tegidda xataa diidmadaas qalbiga.
- Xumaanta ku diid tallaabo ku habboon haddii aad awood u leedahay oo aanay taasi keenayn dhibaato ka weyn.
- Si deggan oo xikmad leh ula hadal qofka markaad uga digayso dhaqan waxyeello leh.
- Haddii aanad wax ka qaban karin ama hadli karin, gudaha ha ka oggolaan xumaanta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.