Sahih Muslim, xadiiska 3777
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Urwa
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay Muslimقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Laythلَيْثٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي . فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي . فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " . ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, in Caa'ishah ay u sheegtay in Bariirah ay u timid Caa'ishah si ay uga caawiso xorriyaddeeda (kitabah), balse aysan weli waxba ka bixin lacagtii lagu heshiiyey. Markaas Caa'ishah waxay ku tidhi:
"Ku noqo ehelkaaga (mulkiileyaashaada), haddii ay oggolaadaan inaan kaa bixiyo lacagta xornimadaada oo aan helo xaqa dhaxalkaaga (wala'), waan sameyn doonaa." Bariirah arrintaas way u sheegtay ehelkeedii, laakiin way diideen waxayna yidhaahdeen: "Haddii ay rabto inay ajar ka raadsato Allaha u samayso, laakiin xaqa dhaxalku annagaa leh." Arrintaas waxay u sheegtay Rasûlullah ﷺ, markaas Rasûlullah ﷺ wuxuu ku yidhi: "Iibso oo xorree, maxaa yeelay xaqa dhaxalku (wala') wuxuu u gaar yahay qofka xoreeya." Kadib Rasûlullah ﷺ wuu istaagay wuxuuna yidhi: "Maxay dadku u shuruudaysanayaan shuruudo aan Kitaabka Allah ku jirin? Qofkii shuruud ka dhiga mid aan Kitaabka Allah ku jirin, ma ansaxayso xitaa haddii uu boqol jeer shuruud ka dhigo. Shuruudda Allah ayaa ugu xaq badan uguna adag."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xuquuqda wala’ waxaa iska leh qofka addoonka xoreeya.
Heshiis uu addoon ama addoontu ku bixiyo lacagihii lagu heshiiyey si uu xor ugu noqdo.
Xidhiidh sharci ah oo ka dhasha xoreynta, lehna cawaaqib ay ka mid tahay dhaxalka.
Culimada hore waxay tan ka fahmeen in wala’ uu leeyahay qofka dhab ahaan xoreynta fuliyey, ee aanu lahayn qof kaliya shardi dhigaya. Shardi heshiis oo ka hor imanaya xeerka Alle ma ansaxayo, xataa haddii marar badan lagu celiyo. Madh-habyadu waxay ka hadlaan ku dhaqanka xeerkan iyagoo ku dhex eegaya xeerarka guud ee Islaamka ee ku saabsan shuruudaha heshiisyada ansaxa ah.
- Heshiiska si cad ugu qeex cidda gudanaysa waajib kasta iyo shuruudaha ansaxa ah.
- Marka lagu murmo shuruudaha heshiiska, caddaaladda iyo xeerarka diinta ee ansaxa ah ka hormari danaysiga.
- Caawi qof doonaya xorriyad ama isku-filnaansho, adigoo dhowraya xuquuqda dhammaan dhinacyada ay khusayso.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.