Sahih Muslim, xadiiska 4837
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ عَرَضَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أُحُدٍ فِي الْقِتَالِ وَأَنَا ابْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ سَنَةً فَلَمْ يُجِزْنِي وَعَرَضَنِي يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً فَأَجَازَنِي . قَالَ نَافِعٌ فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ خَلِيفَةٌ فَحَدَّثْتُهُ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا لَحَدٌّ بَيْنَ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ . فَكَتَبَ إِلَى عُمَّالِهِ أَنْ يَفْرِضُوا لِمَنْ كَانَ ابْنَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً وَمَنْ كَانَ دُونَ ذَلِكَ فَاجْعَلُوهُ فِي الْعِيَالِ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdullaahi bin Numayr, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Cubaydullaahi, oo ka weriyey Naafic, oo ka weriyey Ibnu Cumar, wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ waa i soo bandhigay maalintii Uxud si aan uga qaybgalo dagaalka anigoo afar iyo toban jir ah, markaas ima uusan oggolaan. Markale ayuu i soo bandhigay maalintii Khandaq anigoo shan iyo toban jir ah, wuuna i oggolaaday. Naafic wuxuu yiri: Waxaan u imid Cumar bin Cabdil-Casiis isagoo markaas Khaliif ah, waxaana uga warramay xadiiskan. Wuxuu yiri: 'Tani waa xad kala soocaya yar iyo weyn.' Kadibna wuxuu u qoray shaqaalihiisa in la siiyo mushaar/qoondayn qofkii shan iyo toban jir gaaray, qofkii ka yarna ha lagu daro carruurta (dadka hoos yimaada).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Umar waxaa loo oggolaaday inuu dagaalka ka qayb galo markii uu jiray shan iyo toban sano.
Nabiga ﷺ ayaa qiimeeyay in Ibn Umar ku habboon yahay inuu dagaalka ka qayb galo.
Lacag go'an ama masruuf uu maamulku bixiyo.
Dad masruufkoodu ku tiirsan yahay qoys.
Culimadu waxay dhacdadan ka fahmeen in da'du noqon karto halbeeg maamul oo cad oo lagu kala saaro carruurnimada iyo masuuliyadda qaangaarnimada. Cumar ibn Cabdulcasiis wuxuu shan iyo toban jir u adeegsaday xad loogu talagalay gunnooyinka iyo diiwaangelinta. Fiqh-yaqaannadu way ku kala aragti duwanaayeen da'da saxda ah ee qofku qaangaadho: madh-habyadu waxay ka hadlaan calaamadaha jireed ee qaan-gaarnimada marka laga reebo da'da. Dhacdadani ma dejinayso waajib guud oo ah in dhallinyarada dagaal loo diro; oggolaanshuhu wuxuu ku xirnaa ku-habboonaanta qofka iyo go'aanka maamulka.
- Masuuliyadda ha lagu qiimayn da'da oo keliya, ee sidoo kale tixgeli ku-habboonaanta iyo awoodda qofka.
- Maamulayaashu waa inay adeegsadaan shuruudo cad oo caddaalad ah marka ay bixinayaan gunnooyin ama xilal dadweyne.
- Kala duwanaanshaha ku saabsan qaangaarnimada si taxaddar leh uga hadal, adigoo tixgelinaya aragtiyada fiqhiga ee la aqoonsan yahay.
Werintani waxay ka mid tahay isla qaybta Saxiix Muslim, waxayna barbar socotaa xadka da'da ee lagu qiimeeyay ka-qaybgalka.
Sahih Muslim · #4836 (Sahih)Werintu waxay si toos ah uga dambaysaa qoraalkan, waxayna taageeraysaa doodda ku saabsan da'da iyo qiimaynta maamulka.
Sahih Muslim · #4838 (Sahih)Qoraalkan la xiriira wuxuu qayb ka yahay werinnada is xiga ee ku saabsan xadka da'da iyo oggolaanshaha Ibn Umar.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.