Sahih Muslim, xadiiska 7355
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنِي ابْنُ، وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ انْطَلَقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ حَتَّى وَجَدَهُ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ يَوْمَئِذٍ الْحُلُمَ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاِبْنِ صَيَّادٍ " أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ " . فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ . فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَفَضَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِهِ " . ثُمَّ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَاذَا تَرَى " . قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ " . ثُمَّ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا " . فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ " هُوَ الدُّخُّ " . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ " . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ذَرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ " . وَقَالَ سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ إِلَى النَّخْلِ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ حَتَّى إِذَا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّخْلَ طَفِقَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ وَهُوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ ابْنُ صَيَّادٍ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشٍ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا زَمْزَمَةٌ فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ يَا صَافِ - وَهُوَ اسْمُ ابْنِ صَيَّادٍ - هَذَا مُحَمَّدٌ . فَثَارَ ابْنُ صَيَّادٍ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ " . قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ " إِنِّي لأُنْذِرُكُمُوهُ مَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَهُ قَوْمَهُ لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ قَوْمَهُ وَلَكِنْ أَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ تَعَلَّمُوا أَنَّهُ أَعْوَرُ وَأَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَيْسَ بِأَعْوَرَ " . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيُّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ بَعْضُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ حَذَّرَ النَّاسَ الدَّجَّالَ " إِنَّهُ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ يَقْرَؤُهُ مَنْ كَرِهَ عَمَلَهُ أَوْ يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ " . وَقَالَ " تَعَلَّمُوا أَنَّهُ لَنْ يَرَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَمُوتَ " .
Xarmala bin Yaxya bin Cabdillaahi bin Xarmala bin Cimraan Al-Tujaybi ayaa ii warramay, Ibnu Wahb ayaa ii sheegay, Yuunus ayaa ii sheegay, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Saalim bin Cabdillaahi, kaas oo u sheegay in Cabdillaahi bin Cumar uu u sheegay in Cumar bin Al-Khadhaab uu la baxay Rasuulka Allah ﷺ isaga iyo koox dad ah xagga Ibnu Sayyaad, ilaa ay ka heleen isagoo la ciyaaraya carruurta agta dhismaha Bani Maghaala. Maalintaas Ibnu Sayyaad wuxuu ku dhowaaday qaangaarnimo, mana dareemin imaatinka Nabiga ilaa Rasuulka Allah ﷺ uu gacantiisa dhabarka kaga dhuftay. Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu Ibnu Sayyaad ku yidhi:
"Ma qiraysaa inaan ahay Rasuulka Allah?" Ibnu Sayyaad wuu eegay wuxuuna yidhi: "Waxaan qirayaa inaad tahay Rasuulka Ummiyiinta (dadka aan wax akhrin)." Ibnu Sayyaad wuxuu Rasuulka Allah ﷺ ku yidhi: "Ma qiraysaa inaan ahay Rasuulka Allah?" Rasuulka Allah ﷺ wuu diiday arrintaas wuxuuna yidhi: "Waxaan rumeeyey Allah iyo Rusushiisa." Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yidhi: "Maxaad aragtaa?" Ibnu Sayyaad wuxuu yidhi: "Waxaa ii yimaada runlow iyo beenlow." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yidhi: "Arrinku wuu kugu dhex milmay." Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yidhi: "Anigu wax baan kuu qariyey." Ibnu Sayyaad wuxuu yidhi: "Waa Dukh (Qiiq)." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yidhi: "Aamus oo hoos joog, weligaa ma dhaafi doontid awooddaada." Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu yidhi: "Rasuulkii Allow, ii ogolow inaan gardunkiisa gooyo." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yidhi: "Haddii uu isagu yahay (Dajjaalka), laguma xukumi doono; haddii uusan isagu ahaynna, wax khayr ah kuuguma jiro dilkiisa." Saalim bin Cabdillaahi wuxuu yidhi: Waxaan maqlay Cabdillaahi bin Cumar oo leh: Intaas kadib, Rasuulka Allah ﷺ iyo Ubayy bin Kacb Al-Ansaari waxay aadeen geedihii timirta ee uu Ibnu Sayyaad joogay. Markii Rasuulka Allah ﷺ galay beerta timirta, wuxuu isku qarinayey jiridda geedaha timirta, isagoo isku dayaya inuu wax ka maqlo Ibnu Sayyaad ka hor inta uusan Ibnu Sayyaad arkin. Laakiin Rasuulka Allah ﷺ wuxuu arkay isagoo jiifa sariir, kuna daboolan buste oo ay ka yeerayso guux. Hooyadii Ibnu Sayyaad waxay aragtay Rasuulka Allah ﷺ oo isku qarinaya jiridda geedaha timirta, waxayna wiilkeeda ku tidhi: "Saaf" – waana magaca Ibnu Sayyaad – "Kani waa Muxammad." Markaasuu Ibnu Sayyaad soo booday. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: "Hadday iska dayn lahayd, arrinku wuu caddaan lahaa." Saalim wuxuu yidhi: Cabdillaahi bin Cumar wuxuu yidhi: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu istaagay dadka dhexdiisa, wuxuuna Allah ku ammaanay ammaan uu mudan yahay, kadibna wuxuu xusay Dajjaalka isagoo yidhi: "Waan idinka digayaa isaga. Nabi walba wuxuu ka digay Dajjaalka ummaddiisa; Nuux wuu ka digay ummaddiisa, laakiin waxaan idin leeyahay eray uusan Nabi kale ummaddiisa ku odhan: Ogaada inuu yahay mid indho-la' (hal-indhoodle ah), Allahna – Tabaraaka wa Tacaalaa – ma aha mid indho-la'." Ibnu Shihaab wuxuu yidhi: Cumar bin Thaabit Al-Ansaari ayaa ii sheegay in qaar ka mid ah Asxaabta Rasuulka Allah ﷺ ay u sheegeen in maalintii Rasuulka Allah ﷺ dadka ka digayey Dajjaalka, uu yidhi: "Labadiisa indhood dhexdooda waxaa ku qoran 'Kaafir', waxaana akhrin kara qof kasta oo neceb ficilladiisa ama mu'min kasta." Wuxuuna yidhi: "Ogaada in midkiinna uusan Rabbigiis – Caswa wa Jalla – arki doonin ilaa uu ka dhinto."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu uga digay dadka Dajjaal, wuxuuna baray inay gartaan calaamadihiisa.
Cumar ibn al-Khattaab wuxuu Nabiga ﷺ iyo koox saxaabo ah ula tegay Ibn Sayyaad. Kulankaas, Nabigu ﷺ dadka ayuu uga digay Dajjaal.
Nin dhallinyaro ah oo Nabiga ﷺ su’aalo weydiiyey, dadkuna ay isweydiinayeen inuu xiriir la leeyahay Dajjaal.
Khiyaanoolaha weyn ee soo bixi doona ka hor Saacadda Qiyaame, dadka ku imtixaami doonana marin-habaabin.
Erey Carabi ah oo macnihiisu yahay gaal; sida werintu sheegtay, eraygani wuxuu ku qoran yahay inta u dhexaysa labada indhood ee Dajjaal.
Culimmo sida Imaam an-Nawawi waxay werintan ka fahmeen in Dajjaal yahay imtixaan dhab ah oo jiri doona, Muslimiintuna ay tahay inay bartaan digniinaha Nabiga ﷺ ee ku saabsan. Naafonimadiisa jidheed iyo calaamadda labada indhood dhexdooda ku taal waxay caddaynayaan inuusan ilaah noqon karin: Alle waa ka sarreeyaa ceeb kasta. Kulanka Ibn Sayyaad wuxuu kaloo ina barayaa in tuhunka aan lagu salayn karin rabshad; Nabigu ﷺ wuxuu Cumar ka reebay inuu dilo. Tani ma aha xeer u gaar ah mad-hab fiqhiyeed, ee waa tilmaam nabawi ah oo lagu raaco caddayn iyo caddaalad.
- Baro digniinaha sugan ee Nabiga ﷺ ee ku saabsan Dajjaal, kuna adkayso caqiidada saxda ah.
- Qofna ha ku eedayn hana ciqaabin tuhun keliya; caddaalad iyo caddayn muuqata ha ku hago.
- Ogow in khiyaanoole aanu ilaah noqon karin: Alle waa kaamil, kana sarreeya ceeb kasta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.