Jami at-Tirmidhi, xadiiska 1069
Waxaa weriyey Abu Qatadah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo at‑Tirmidhi dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Mahmud ibn Ghaylanwuxuu u sheegay at‑Tirmidhiمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ
- 2Abu Dawudأَبُو دَاوُدَ
- 3Shu'baشُعْبَةُ
- 4Uthman ibn Abdullah ibn Mawhabعُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ
- 5Abdullah ibn Abu Qatadaعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ
- 6Aabbihii, Abu Qatadaأَبِيهِ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِرَجُلٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَإِنَّ عَلَيْهِ دَيْنًا " . قَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُوَ عَلَىَّ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بِالْوَفَاءِ " . قَالَ بِالْوَفَاءِ . فَصَلَّى عَلَيْهِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Waxaa nooga warramay Maxamuud bin Ghaylaan, waxaa nooga warramay Abuu Daawuud, waxaa noo sheegay Shucbah, oo ka weriyey Cusmaan bin Cabdillaahi bin Mawhab, oo yiri: Waxaan maqlay Cabdillaahi bin Abii Qataadah oo ka warramaya aabbihii, in Nabiga ﷺ loo keenay nin meyd ah si loogu tukado salaadda janaasada. Markaasuu Nabigu ﷺ yiri:
"U tukada saaxiibkiin, waayo wuxuu leeyahay dayn." Abuu Qataadah baa yiri: "Anigaa iska leh (waan bixinayaa)." Rasuulka Alle ﷺ baa yiri: "Ma inaad si dhammaystiran u gudato?" Wuxuu yiri: "Haa, si dhammaystiran ayaan u gudanayaa." Markaasuu Nabigu ﷺ ku tukaday. Baabkan waxaa kaloo ku soo aroortay xadiisyo Jabaar, Salama bin Al-Akwac iyo Asmaa’ bint Yaziid. Abuu Ciise wuxuu yiri: Xadiiska Abii Qataadah waa xasan saxiix ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu u tukaday qofka dhintay kaddib markii Abuu Qataadah uu dusha u ritay bixinta deyntiisa.
Salaadda cibaadada ah ee Muslimiintu si wadajir ah ugu tukadaan Muslim dhintay.
Lacag ama waajib kale oo qof weli ku leeyahay qof kale.
Deynta oo dhan in la bixiyo si qofka xaqa leh u helo xaqiisa.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in deyntu tahay xuquuq maaliyadeed oo culus, qofka dhintayna ay mas’uuliyad ka saaran tahay. Nabiga ﷺ wuxuu bulshada u oggolaaday inay ninka u tukato, balse ka qaybgalka isaga wuxuu ku xiray ballanqaadka ah in deynta si buuxda loo bixin doono. Abuu Qataadah ayaa si ikhtiyaari ah u qaaday waajibkaas. Werintani waxay sidaas ku adkaynaysaa muhiimadda gudidda deynta iyo fadliga qofka caawiya qof dhintay. Macnaheedu ma aha in qofka deynta lagu leeyahay uu Islaamka ka baxayo ama in dadka kale laga rabo inay ka tagaan salaadda janaasadiisa.
- Deymahaaga iyo waajibaadka kale ee maaliyadeed si habaysan ula soco, waqtigoodana u gud.
- Geerida kaddib, deynta taagan kala hadal dhaxlayaasha, kana caawi intii aad awooddo in xuquuqda dayn-bixiyeyaasha la gudo.
- Ha qaadin deynta qof kale haddii aadan fahmin waajibkaas oo aadan awoodin inaad si buuxda u bixiso.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.