Jami at-Tirmidhi, xadiiska 116
Waxaa weriyey Aishah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aishah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ ضَافَ عَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحْيَا أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَبِهَا أَثَرُ الاِحْتِلاَمِ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ وَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَصَابِعِي . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنَ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ قَالُوا فِي الْمَنِيِّ يُصِيبُ الثَّوْبَ يُجْزِئُهُ الْفَرْكُ وَإِنْ لَمْ يُغْسَلْ . وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الأَعْمَشِ . وَرَوَى أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ الأَعْمَشِ أَصَحُّ .
Xammaam bin Al-Xaarith wuxuu yiri:
"Caa'isha waxaa u timid marti, waxayna u dhiibtay go' jaalle ah oo uu ku seexdo. Wuu ku riyooday (biyo baxay), wuxuuna ka xishooday inuu u celiyo iyadoo ay ku yaallaan raadadka riyadaasi. Markaasuu biyaha ku qooyay, dabadeedna wuu u diray. Caa'isha waxay tiri: 'Maxuu dharkayaga u xumeeyay? Waxay ku filnayd inuu farahiisa ku xoqo oo ka tuuro. Mararka qaarkood aniga ayaa dharkeeda Rasuulka Allah ﷺ farahayga kaga xoqi jiray.'" Abuu Ciise wuxuu yiri: Xadiiskan waa xasan saxiix ah. Waana aragtida dhowr ka mid ah Asxaabta Nabiga ﷺ, Taabiciinta, iyo Fuqahada ka dambeysay sida Sufyaan Ath-Thawri, Ash-Shaafici, Axmad, iyo Isxaaq. Waxay yiraahdeen: Manida dharka ku dhacda, waxaa ku filan in la xoqo xitaa haddii aan la dhaqin. Sidoo kale waxaa laga weriyay Mansuur, oo ka weriyay Ibraahiim, oo ka weriyay Xammaam bin Al-Xaarith, oo ka weriyay Caa'isha, sida riwaayada Al-Acmash. Abuu Macshar wuxuu xadiiskan ka weriyay Ibraahiim, oo ka weriyay Al-Aswad, oo ka weriyay Caa'isha, laakiin xadiiska Al-Acmash waa kan ugu saxsan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Raadka shahwada ee ku qallalay dharka waa la xoqi karaa oo laga saari karaa.
Shahwada ka timaadda marka biyo-bax dhaco.
In haraaga qallalay ee marada laga qaado iyadoo faraha la adeegsanayo.
Biyo-bax dhaca inta qofku hurdo.
At-Tirmidhi wuxuu xusay in saxaabo badan, taabiciin iyo culimo fiqi ah sida Sufyaan ath-Thawri, ash-Shaafici, Axmed iyo Isxaaq ay qabeen in xoqidda shahwada dharka ka saartaa ku filan tahay, xitaa iyada oo aan marada la dhaqin. Werintu waxay si gaar ah uga hadlaysaa haraaga qallalay; fiqhiguna wuxuu sidoo kale ka hadlayaa aragtiyo kala duwan oo ku saabsan xukunka daahirinta iyo sida haraaga loo saaro.
- Haraaga qallalay si taxaddar leh uga saar dharka; werintani waxay ina baraysaa in xoqiddu ku filnaan karto.
- Nadiifinta ha ka dhigin mid ka adag inta loo baahan yahay: martidu waxay dhaqday go’ii oo dhan, halka Caa’isha ay sheegtay in xoqiddu ku filan tahay.
- Marka fiqhiga la isku khilaafo, weydii daliillada oo ogow in culimadu ku kala aragti duwanaan karaan faahfaahinta nadiifinta.
Xadiiskan Caa’isha laga weriyey isaguna wuxuu ka hadlayaa shahwo dharka ku taal, wuxuuna kaa caawinayaa in werinnada ku saabsan nadiifinteeda la is barbar akhriyo.
Jami' at-Tirmidhi · #118 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay tilmaamaysaa sida Caa’isha ula dhaqmi jirtay shahwada ku taal khamiiska Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.