Jami at-Tirmidhi, xadiiska 720
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo at‑Tirmidhi dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ali ibn Hujrwuxuu u sheegay at‑Tirmidhiعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
- 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
- 3Hisham ibn Hassanهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ
- 4Muhammad ibn Sirinمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ ذَرَعَهُ الْقَىْءُ فَلَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءٌ وَمَنِ اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ . وَقَالَ مُحَمَّدٌ لاَ أَرَاهُ مَحْفُوظًا . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَصِحُّ إِسْنَادُهُ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَاءَ فَأَفْطَرَ . وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ صَائِمًا مُتَطَوِّعًا فَقَاءَ فَضَعُفَ فَأَفْطَرَ لِذَلِكَ . هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا . وَالْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الصَّائِمَ إِذَا ذَرَعَهُ الْقَىْءُ فَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِ وَإِذَا اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ . وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ .
Waxaa nooga warramay Cali bin Xujr, waxaa nooga warramay Ciise bin Yuunus, oo ka weriyey Hishaam bin Xasaan, oo ka weriyey Muxammad bin Siiriin, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, in Nabigu ﷺ yiri:
"Qofkii matag ku soo boodo (isagoon doonayn) wax qalle ma saarna, qofkii se si ula kac ah isu matagsiiyana ha qallo." Waxaana baabkan ku jira xadiisyo kale oo ka yimid Abuu Dardaa', Thowbaan, iyo Fadaalah bin Cubayd. Abuu Ciise wuxuu yiri: Xadiiska Abuu Hurayrah waa Xasan Qariib, mana naqaanno xadiiskan oo ka yimid Hishaam, oo ka yimid Ibnu Siiriin, oo ka yimid Abuu Hurayrah, oo ka yimid Nabiga ﷺ, marka laga reebo waddada Ciise bin Yuunus. Muxammadna wuxuu yiri: Uma maleynayo inuu saxiix yahay (la xifdiyay). Abuu Ciise wuxuu yiri: Xadiiskan waxaa laga weriyey waddooyin kale oo ka yimid Abuu Hurayrah oo ka yimid Nabiga ﷺ, laakiin silsiladdiisu sax ma aha. Waxaa kaloo laga weriyey Abuu Dardaa', Thowbaan, iyo Fadaalah bin Cubayd in Nabigu ﷺ matagay oo uu afuray. Macnaha arrintanna waa in Nabigu ﷺ uu ahaa mid sunno sooman, dabadeedna matagay oo daciifay, sidaas darteed u afuray. Sidaas ayaa lagu fasiray qaar ka mid ah xadiisyada. Culimaduna waxay ku camal-falaan xadiiska Abuu Hurayrah ee ka yimid Nabiga ﷺ in qofka sooman haddii matag ku soo boodo aanay waxba ku jebin, laakiin hadduu si ula kac ah isu matagsiiyo waa inuu qallaa. Taasna waxaa qaba Sufyaan Al-Thawri, Al-Shaafici, Axmad, iyo Isxaaq.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Matag qasab la’aan ku yimaada ma jebiyo soonka; matag si ula kac ah loo keeno wuxuu waajibinayaa in maalinta la qalleeyo.
Matag qofka ku yimaada isaga oo aan isagu si ula kac ah u keenin.
Matag uu qofku si miyir leh isagu u keeno.
In maalinta soonka ee la seegay maalin kale la soomo.
At-Tirmidhi wuxuu sheegay in culimadu ku dhaqmeen xeerkan: qofkii si aan ula kac ahayn u mataga ma qalleynayo maalintaas; qofkii si ula kac ah u matagana maalintaas wuu qalleynayaa. Wuxuu xusay Sufyan ath-Thawri, ash-Shafi'i, Ahmad iyo Ishaq. Qoraalku halkan wuxuu farayaa qalleyn, mana xusayo kafaaro.
- Haddii matag si dabiici ah kuugu yimaado adigoo sooman, sii wad soonka marka aad awooddo.
- Ha isku keenin matag si ula kac ah maalinta soonka; haddii aad sidaas samayso, maalintaas qallee.
- Markaad xeerarka soonka adeegsanayso, kala saar waxa kugu yimaada iyo waxa aad si ula kac ah u samayso.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay ka hadlaysaa xeer la xiriira soonka, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha fiqhi ee werinta.
Jami' at-Tirmidhi · #722 (Hasan Sahih)Werintani waxay xusaysaa isla ama hadal la mid ah oo laga weriyey Abu Hurairah ﷺ oo ku saabsan matagidda xilliga soonka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.