முன்னுரை · Sahih Muslim

Sahih Muslim, ஹதீஸ் 7017

Ka'b ibn Malik அறிவித்தார். எங்களின் மொழிபெயர்ப்பு மற்றும் விளக்கத்துடன் அரபி உரை.

Sahih (நம்பகமானது)நூல்: முன்னுரை
صحيح مسلم
யார் அறிவித்தார்?

Ka'b ibn Malik அறிவித்தார்

Sahih (நம்பகமானது)

Sahih Muslim முழுவதுமாக நம்பகமானதாகக் கருதப்படுகிறது.

அறிவிக்கப்பட்ட செய்தி

அரபி உரை

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلاَّ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهُمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الإِسْلاَمِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلاَ لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمُ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَثِيرٌ وَلاَ يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ - يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ - قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْىٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتِ الثِّمَارُ وَالظِّلاَلُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَىْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا ‏.‏ وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْزُنُنِي أَنِّي لاَ أَرَى لِي أُسْوَةً إِلاَّ رَجُلاً مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلاً مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنَ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَلَغَ تَبُوكًا فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ ‏"‏ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا ‏.‏ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلاً مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَإِذَا هُو أَبُو خَيْثَمَةَ الأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ ‏.‏ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلاً مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْىٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَىْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلاً فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلاَنِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تَعَالَ ‏"‏ ‏.‏ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي ‏"‏ مَا خَلَّفَكَ ‏"‏ ‏.‏ أَلَمْ تَكُنْ قَدِ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلاً وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَىَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَىَّ فِيهِ إِنِّي لأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لاَ تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَكَ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُكَذِّبَ نَفْسِي - قَالَ - ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلاَنِ قَالاَ مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلُ مَا قِيلَ لَكَ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ رَبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلاَلُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ - قَالَ - فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شِهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ - قَالَ - فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي ‏.‏ قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلاَمِنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ - قَالَ - فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ - وَقَالَ - تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَاىَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلاَةَ وَأَطُوفُ فِي الأَسْوَاقِ وَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلاَمِ أَمْ لاَ ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلاَتِي نَظَرَ إِلَىَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَىَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَىَّ السَّلاَمَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ فَفَاضَتْ عَيْنَاىَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ - قَالَ - فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَىَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَىَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلاَ مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضًا مِنَ الْبَلاَءِ ‏.‏ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ فَسَجَرْتُهَا بِهَا حَتَّى إِذَا مَضَتْ أَرْبَعُونَ مِنَ الْخَمْسِينَ وَاسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ إِذَا رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْتِينِي فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تَعْتَزِلَ امْرَأَتَكَ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا أَمْ مَاذَا أَفْعَلُ قَالَ لاَ بَلِ اعْتَزِلْهَا فَلاَ تَقْرَبَنَّهَا - قَالَ - فَأَرْسَلَ إِلَى صَاحِبَىَّ بِمِثْلِ ذَلِكَ - قَالَ - فَقُلْتُ لاِمْرَأَتِي الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَكُونِي عِنْدَهُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِي هَذَا الأَمْرِ - قَالَ - فَجَاءَتِ امْرَأَةُ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَائِعٌ لَيْسَ لَهُ خَادِمٌ فَهَلْ تَكْرَهُ أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ وَلَكِنْ لاَ يَقْرَبَنَّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ إِلَى شَىْءٍ وَوَاللَّهِ مَا زَالَ يَبْكِي مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ إِلَى يَوْمِهِ هَذَا ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِي بَعْضُ أَهْلِي لَوِ اسْتَأْذَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَتِكَ فَقَدْ أَذِنَ لاِمْرَأَةِ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ أَنْ تَخْدُمَهُ - قَالَ - فَقُلْتُ لاَ أَسْتَأْذِنُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا يُدْرِينِي مَاذَا يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَأْذَنْتُهُ فِيهَا وَأَنَا رَجُلٌ شَابٌّ - قَالَ - فَلَبِثْتُ بِذَلِكَ عَشْرَ لَيَالٍ فَكَمُلَ لَنَا خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينَ نُهِيَ عَنْ كَلاَمِنَا - قَالَ - ثُمَّ صَلَّيْتُ صَلاَةَ الْفَجْرِ صَبَاحَ خَمْسِينَ لَيْلَةً عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِنَا فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عَلَى الْحَالِ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنَّا قَدْ ضَاقَتْ عَلَىَّ نَفْسِي وَضَاقَتْ عَلَىَّ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ سَمِعْتُ صَوْتَ صَارِخٍ أَوْفَى عَلَى سَلْعٍ يَقُولُ بِأَعْلَى صَوْتِهِ يَا كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ أَبْشِرْ - قَالَ - فَخَرَرْتُ سَاجِدًا وَعَرَفْتُ أَنْ قَدْ جَاءَ فَرَجٌ ‏.‏ - قَالَ - فَآذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا حِينَ صَلَّى صَلاَةَ الْفَجْرِ فَذَهَبَ النَّاسُ يُبَشِّرُونَنَا فَذَهَبَ قِبَلَ صَاحِبَىَّ مُبَشِّرُونَ وَرَكَضَ رَجُلٌ إِلَىَّ فَرَسًا وَسَعَى سَاعٍ مِنْ أَسْلَمَ قِبَلِي وَأَوْفَى الْجَبَلَ فَكَانَ الصَّوْتُ أَسْرَعَ مِنَ الْفَرَسِ فَلَمَّا جَاءَنِي الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ يُبَشِّرُنِي فَنَزَعْتُ لَهُ ثَوْبَىَّ فَكَسَوْتُهُمَا إِيَّاهُ بِبِشَارَتِهِ وَاللَّهِ مَا أَمْلِكُ غَيْرَهُمَا يَوْمَئِذٍ وَاسْتَعَرْتُ ثَوْبَيْنِ ‏.‏ فَلَبِسْتُهُمَا فَانْطَلَقْتُ أَتَأَمَّمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَلَقَّانِي النَّاسُ فَوْجًا فَوْجًا يُهَنِّئُونِي بِالتَّوْبَةِ وَيَقُولُونَ لِتَهْنِئْكَ تَوْبَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ ‏.‏ حَتَّى دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ النَّاسُ فَقَامَ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ يُهَرْوِلُ حَتَّى صَافَحَنِي وَهَنَّأَنِي وَاللَّهِ مَا قَامَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ غَيْرُهُ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ كَعْبٌ لاَ يَنْسَاهَا لِطَلْحَةَ ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا سَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهُوَ يَبْرُقُ وَجْهُهُ مِنَ السُّرُورِ وَيَقُولُ ‏"‏ أَبْشِرْ بِخَيْرِ يَوْمٍ مَرَّ عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ أَمِنْ عِنْدِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سُرَّ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ كَأَنَّ وَجْهَهُ قِطْعَةُ قَمَرٍ - قَالَ - وَكُنَّا نَعْرِفُ ذَلِكَ - قَالَ - فَلَمَّا جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمْسِكْ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ - قَالَ - وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ إِنَّمَا أَنْجَانِي بِالصِّدْقِ وَإِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لاَ أُحَدِّثَ إِلاَّ صِدْقًا مَا بَقِيتُ - قَالَ - فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ أَنَّ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ أَبْلاَهُ اللَّهُ فِي صِدْقِ الْحَدِيثِ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا أَحْسَنَ مِمَّا أَبْلاَنِي اللَّهُ بِهِ وَاللَّهِ مَا تَعَمَّدْتُ كَذْبَةً مُنْذُ قُلْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِيَ اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ ‏.‏ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ * وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ‏}‏ قَالَ كَعْبٌ وَاللَّهِ مَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ نِعْمَةٍ قَطُّ بَعْدَ إِذْ هَدَانِي اللَّهُ لِلإِسْلاَمِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهُ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ أَكُونَ كَذَبْتُهُ فَأَهْلِكَ كَمَا هَلَكَ الَّذِينَ كَذَبُوا إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِلَّذِينَ كَذَبُوا حِينَ أَنْزَلَ الْوَحْىَ شَرَّ مَا قَالَ لأَحَدٍ وَقَالَ اللَّهُ ‏{‏ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ * يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ‏}‏ قَالَ كَعْبٌ كُنَّا خُلِّفْنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ عَنْ أَمْرِ أُولَئِكَ الَّذِينَ قَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ حَلَفُوا لَهُ فَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَأَرْجَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْرَنَا حَتَّى قَضَى اللَّهُ فِيهِ فَبِذَلِكَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا‏}‏ وَلَيْسَ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مِمَّا خُلِّفْنَا تَخَلُّفَنَا عَنِ الْغَزْوِ وَإِنَّمَا هُوَ تَخْلِيفُهُ إِيَّانَا وَإِرْجَاؤُهُ أَمْرَنَا عَمَّنْ حَلَفَ لَهُ وَاعْتَذَرَ إِلَيْهِ فَقَبِلَ مِنْهُ ‏.‏ وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِإِسْنَادِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَوَاءً ‏.‏

மொழிபெயர்ப்பு

இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ தபூக் போரில் பங்கேற்றார். அவர் ரோமானியர்களையும், ஷாம் பிராந்தியத்தில் இருந்த அரேபிய கிறிஸ்தவர்களையும் எதிர்கொள்ளவே இப்போரை மேற்கொண்டார். இப்னு ஷிஹாப் மேலும் கூறுகிறார்கள்: அப்துர்-ரஹ்மான் பின் அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் பின் மாலிக் (ரஹ்) எனக்கு அறிவித்தார்; கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) பார்வை இழந்தபோது, அவருடைய மகன்களில் ஒருவரான அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் அவருக்கு வழிகாட்டியாக இருந்தார். அவர் கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) தபூக் போரில் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ உடன் செல்லாமல் பின்தங்கிவிட்ட சம்பவத்தை விவரிப்பதை நான் கேட்டேன் என்று கூறினார். கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ மேற்கொண்ட எந்தப் போரிலும் நான் பின்தங்கியதில்லை; தபூக் போரைத் தவிர. ஆனால் பத்ரு போரில் நான் பின்தங்கிவிட்டேன். எனினும், அதில் பின்தங்கிய எவரையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ கடிந்து கொள்ளவில்லை. ஏனெனில், குறைஷிகளின் வணிகக் கூட்டத்தை இடைமறிக்கவே அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ மற்றும் முஸ்லிம்கள் புறப்பட்டனர். ஆனால், அல்லாஹ் அவர்களையும் அவர்களின் எதிரிகளையும் திட்டமிடப்படாத வகையில் ஒன்றுசேர்த்து வைத்தான். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ உடன் அகபா இரவில் நான் பங்கேற்று இஸ்லாத்தின் மீது உறுதிமொழி எடுத்துக்கொண்டேன். பத்ரு போரை விட அந்த அகபா உறுதிமொழி எனக்கு மிகவும் பிரியமானது; இருப்பினும் மக்களிடையே பத்ரு போரே அதிகம் பேசப்படுகிறது. தபூக் போரில் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ உடன் செல்லாமல் நான் பின்தங்கிவிட்ட சம்பவம் இதுதான்: அந்தப் போரில் நான் பின்தங்கிய நேரத்தை விட, வேறு எந்த நேரத்திலும் நான் அவ்வளவு வசதியாகவும், பலமாகவும் இருந்ததில்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அந்தப் போருக்கு முன்பு நான் இரண்டு வாகனங்களை ஒரே நேரத்தில் வைத்திருந்ததே இல்லை; ஆனால் அந்தப் போரின் போது இரண்டு வாகனங்களையும் வைத்திருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ கடும் வெயில் காலத்தில் அந்தப் போருக்குப் புறப்பட்டார். அது நீண்ட பயணமாகவும், பாலைவனப் பகுதியாகவும் இருந்தது; மேலும் பெரிய எதிரிப் படையை எதிர்கொள்ள வேண்டியிருந்தது. எனவே, முஸ்லிம்கள் போருக்குத் தயாராகிக்கொள்ள வேண்டும் என்பதற்காக, அவர்கள் எதிர்கொள்ள வேண்டிய நிலைமையை தெளிவுபடுத்தினார்; தான் செல்லவிருக்கும் இலக்கையும் அவர்களுக்குத் தெரிவித்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ உடன் இருந்த முஸ்லிம்களின் எண்ணிக்கை மிக அதிகம்; அவர்களை ஒரு பதிவேட்டில் (தீவான்) முழுமையாகத் தொகுக்க முடியாது. கஅப் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ் அழ்ழா வ ஜல்லாவிடமிருந்து வஹீ வருவதற்கு முன்பு, தான் பின்தங்குவது யாருக்கும் தெரியாது என்று நினைத்து, சிலரே மறைந்து கொள்ள நினைத்தனர். பழங்கள் பழுத்து, நிழல்கள் நீண்டிருந்த சமயத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இந்தப் போருக்குப் புறப்பட்டார். எனக்கு அந்தச் சூழல் மிகவும் பிடித்தமானதாக இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ மற்றும் முஸ்லிம்கள் தயாரானார்கள். நானும் அவர்களுடன் தயாராவதற்காகக் காலையில் வெளியே செல்வேன்; ஆனால் எதுவும் செய்யாமல் திரும்பிவிடுவேன். 'நான் நினைத்தால் எப்போது வேண்டுமானாலும் தயாராகிவிடலாம்' என்று எண்ணிக்கொள்வேன். இவ்வாறு நான் தாமதித்துக்கொண்டே இருந்தேன். மக்கள் புறப்படுவதில் தீவிரமாகிவிட்டனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ மற்றும் முஸ்லிம்கள் காலையில் புறப்பட்டனர்; ஆனால் நான் எந்தத் தயாரிப்பும் செய்யவில்லை. மீண்டும் காலையில் சென்றேன், திரும்பினேன்; எந்த முடிவும் எடுக்கவில்லை. இவ்வாறு நான் தாமதித்துக்கொண்டே இருந்தேன். அவர்கள் வேகமாகச் சென்று வெகுதூரம் கடந்துவிட்டனர். நான் புறப்பட்டு அவர்களைப் பிடிக்கலாம் என்று நினைத்தேன்; நான் அவ்வாறு செய்திருக்கலாம்! ஆனால் அது எனக்கு விதிக்கப்படவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ புறப்பட்ட பிறகு நான் மக்களிடையே வெளியே செல்லும்போது, நயவஞ்சகர்கள் என்று குற்றம் சாட்டப்பட்டவர்கள் அல்லது அல்லாஹ் விலக்கு அளித்த பலவீனமானவர்களைத் தவிர, என்னைப் போன்ற வேறு எவரையும் நான் காணவில்லை என்பது எனக்கு மிகுந்த வருத்தத்தை அளித்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ தபூக் சென்றடையும் வரை என்னைப் பற்றி விசாரிக்கவில்லை. தபூக்கில் மக்களிடையே அமர்ந்திருந்தபோது,

"கஅப் பின் மாலிக் என்ன செய்தார்?" என்று கேட்டார். பனூ சலமா குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவருடைய இரு போர்வைகளும், அவற்றை அவர் அணிந்த விதமுமே அவரைத் தடுத்துவிட்டன" என்றார். இதற்கு முஆத் பின் ஜபல் (ரழி), "நீ சொல்வது மிகவும் கெட்டது! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவரைப் பற்றி நன்மையைத் தவிர நாங்கள் அறியோம்" என்றார். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அமைதியாக இருந்தார். அவ்வாறு இருக்கும்போது, வெள்ளை ஆடை அணிந்த ஒருவர் மாயை (சராப்) காரணமாகத் தெளிவற்றவராக வருவதைக் கண்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ, "அவர் அபூ கைஸமா ஆக இருக்கட்டும்" என்றார். அது அபூ கைஸமா அல்-அன்சாரிதான். நயவஞ்சகர்கள் ஏளனம் செய்தபோது, ஒரு ஸாஉ பேரீச்சம்பழத்தை தர்மம் செய்தவர் அவரே. கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) மேலும் கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ தபூக்கிலிருந்து திரும்புகிறார் என்ற செய்தி எனக்குக் கிடைத்தபோது, எனக்குக் கவலை அதிகரித்தது. பொய் சொல்லித் தப்பிக்கலாமா என்று நினைத்தேன். 'நாளை அவருடைய கோபத்திலிருந்து எவ்வாறு தப்பிப்பது?' என்று எண்ணினேன். இதற்காக என் குடும்பத்தில் உள்ள அறிவுள்ள ஒவ்வொருவரிடமும் ஆலோசனை கேட்டேன். ஆனால், அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ வருகை தரப்போகிறார் என்று கூறப்பட்டபோது, பொய்யான எண்ணங்கள் என்னை விட்டு நீங்கின. உண்மையைத் தவிர வேறு எதாலும் என்னால் தப்பிக்க முடியாது என்பதை உணர்ந்தேன். எனவே, உண்மையையே பேசுவது என்று முடிவு செய்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ காலையில் வந்தடைந்தார். அவர் பயணத்திலிருந்து திரும்பும்போது முதலில் மஸ்ஜிதுக்குச் சென்று இரண்டு ரக்அத் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் மக்களுக்காக அமர்வது வழக்கம். அவர் அவ்வாறு செய்தபோது, பின்தங்கியவர்கள் அவரிடம் வந்து சாக்குப்போக்குகள் கூறி ஆணையிட்டனர். அவர்கள் எண்பதுக்கும் மேற்பட்டவர்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அவர்களின் வெளிப்படையான சாக்குப்போக்குகளை ஏற்றுக்கொண்டு, அவர்களுக்குப் பைஅத் வாங்கி, அவர்களுக்காகப் பாவமன்னிப்புத் தேடினார்; அவர்களின் உள்ளரங்கத்தை அல்லாஹ்விடம் ஒப்படைத்தார். பின்னர் நான் வந்தேன். நான் ஸலாம் கூறியபோது, அவர் கோபத்துடன் புன்னகைத்தார். பிறகு, "அருகில் வா" என்றார். நான் நடந்து சென்று அவர் முன் அமர்ந்தேன். அவர் என்னிடம், "எது உன்னைப் பின்தங்க வைத்தது? உனக்கு வாகனம் வாங்க முடியவில்லையா?" என்று கேட்டார். நான் கூறினேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! உலகியல் சார்ந்த வேறு எவரிடமும் நான் அமர்ந்திருந்தால், ஏதாவது ஒரு சாக்குப்போக்கு சொல்லி அவருடைய கோபத்திலிருந்து தப்பித்துவிடலாம் என்று நினைப்பேன். எனக்கு வாதாடும் திறமையும் உண்டு. ஆனால் அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இன்று நான் உம்மிடம் பொய் சொல்லி உம்மைத் திருப்திப்படுத்தினால், அல்லாஹ் உம்மை என் மீது கோபம் கொள்ளச் செய்வான் என்பதை நான் நன்கு அறிவேன். நான் உண்மை சொன்னால் நீர் என் மீது கோபம் கொள்ளலாம்; ஆனால் அதில் அல்லாஹ்வின் நல்ல முடிவை நான் எதிர்பார்க்கிறேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! எனக்கு எந்தச் சாக்குப்போக்கும் இல்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் உம்மிடமிருந்து பின்தங்கிய நேரத்தை விட, வேறு எந்த நேரத்திலும் நான் அவ்வளவு பலமாகவும், வசதியாகவும் இருந்ததில்லை." அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ கூறினார்: "இவர் உண்மை சொல்லிவிட்டார். அல்லாஹ் உன் விஷயத்தில் தீர்ப்பு வழங்கும் வரை எழுந்து செல்." நான் எழுந்தேன். பனூ சலமா குலத்தைச் சேர்ந்த சிலர் என்னைத் தொடர்ந்து வந்து, "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இதற்கு முன்பு நீர் பாவம் செய்ததாக நாங்கள் அறியோம். பின்தங்கிய மற்றவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் சாக்குப்போக்கு சொன்னது போல், நீர் சாக்குப்போக்கு சொல்ல முடியாமல் போனதே! அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ உமக்காகப் பாவமன்னிப்புத் தேடியிருந்தால், அதுவே உம் பாவத்திற்குப் போதுமானதாக இருந்திருக்கும்" என்றனர். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர்கள் என்னைக் குறை கூறிக்கொண்டே இருந்தனர். நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் திரும்பிச் சென்று, என் வார்த்தையை மறுக்கலாமா என்று நினைத்தேன். பிறகு அவர்களிடம், "என்னைப் போல் வேறு யாரும் இதே நிலையைச் சந்தித்தார்களா?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "ஆம், இருவர் உம்மைப் போலவே இதே நிலையைச் சந்தித்தனர். நீர் சொன்னது போலவே அவர்களும் சொன்னார்கள். உமக்குச் சொல்லப்பட்டது போலவே அவர்களுக்கும் சொல்லப்பட்டது" என்றனர். நான், "அவர்கள் யார்?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "முராரா பின் ரபீஆ அல்-ஆமிரீ மற்றும் ஹிலால் பின் உமய்யா அல்-வாகிஃபீ" என்றனர். பத்ரு போரில் பங்கேற்ற இரண்டு நல்லவர்களை அவர்கள் எனக்குக் குறிப்பிட்டனர். அவர்கள் இருவரும் எனக்கு முன்மாதிரியாக இருந்தனர். அவர்களைப் பற்றிக் கூறிய பிறகு நான் சென்றுவிட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ பின்தங்கியவர்களில் எங்களிருவர் மீதும் பேசுவதை முஸ்லிம்களுக்குத் தடை செய்தார். மக்கள் எங்களைத் தவிர்க்கத் தொடங்கினார்கள். அவர்கள் எங்களுடன் மாறுபட்ட நடத்தை கொண்டனர். பூமி எனக்கே அன்னியமாகிவிட்டது போல் உணர்ந்தேன்; நான் அறிந்த பூமி அதுவாக இருக்கவில்லை. இவ்வாறே நாங்கள் ஐம்பது இரவுகள் கழித்தோம். என் இரு தோழர்களும் வீடுகளிலேயே அடைந்துகொண்டு அழுதுகொண்டிருந்தனர். ஆனால் நான் அவர்களில் இளையவனாகவும், உறுதியானவனாகவும் இருந்ததால், வெளியே சென்று தொழுகையில் கலந்துகொள்வேன்; சந்தைகளில் சுற்றுவேன். ஆனால் எவரும் என்னிடம் பேசவில்லை. தொழுகைக்குப் பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அவருடைய அவையில் இருக்கும்போது, நான் அவரிடம் சென்று ஸலாம் கூறுவேன். 'அவர் ஸலாமுக்கு பதிலளித்து உதடுகளை அசைத்தாரா?' என்று எண்ணிக்கொள்வேன். பிறகு அவருக்கு அருகில் தொழுவுவேன்; திருட்டுத்தனமாக அவரைப் பார்ப்பேன். நான் தொழுகையில் கவனம் செலுத்தும்போது அவர் என்னைப் பார்ப்பார்; நான் அவரை நோக்கித் திரும்பினால், அவர் என்னைப் புறக்கணிப்பார். முஸ்லிம்களின் இந்தக் கடுமையான நடத்தை நீண்ட காலம் தொடர்ந்தபோது, நான் நடந்து சென்று என் தந்தைவழி உறவினரும், எனக்கு மிகவும் பிரியமானவருமான அபூ கதாதா (ரழி) அவர்களின் தோட்டச் சுவர் மீது ஏறினேன். நான் அவருக்கு ஸலாம் கூறினேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர் என் ஸலாமுக்கு பதிலளிக்கவில்லை. நான் அவரிடம், "அபூ கதாதாவே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் அல்லாஹ்வையும் அவனுடைய தூதரையும் மிகவும் நேசிக்கிறேன் என்பதை நீர் அறியமாட்டீரா?" என்று கேட்டேன். அவர் அமைதியாக இருந்தார். நான் மீண்டும் அவரிடம் ஆணையிட்டுக் கேட்டேன்; அவர் அமைதியாக இருந்தார். நான் மீண்டும் ஆணையிட்டுக் கேட்டேன். அவர், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கு அறிவார்கள்" என்றார். என் கண்களிலிருந்து கண்ணீர் வழிந்தது. நான் திரும்பிச் சென்று சுவர் மீது ஏறி இறங்கினேன். நான் மதீனாவின் சந்தையில் நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தபோது, ஷாம் நாட்டு நபதிகளில் ஒருவர் உணவு தானியங்களை விற்க மதீனா வந்திருந்தார். அவர், "கஅப் பின் மாலிக்கை யார் காட்டுவார்கள்?" என்று கேட்டார். மக்கள் என்னை நோக்கிச் சாடை காட்டினார்கள். அவர் என்னிடம் வந்து, கஸ்ஸான் அரசனின் கடிதம் ஒன்றை என்னிடம் கொடுத்தார். நான் எழுத்தாளராக இருந்ததால் அந்தக் கடிதத்தை வாசித்தேன். அதில், "அம்மா பஅத்: உம்முடைய தோழர் (நபி ﷺ) உம்மைப் புறக்கணித்துவிட்டார் என்றும், அல்லாஹ் உம்மை இழிவான அல்லது பாதுகாப்பற்ற இடத்தில் வைக்கவில்லை என்றும் எங்களுக்குச் செய்தி கிடைத்துள்ளது. எனவே, எங்களிடம் வாருங்கள்; நாங்கள் உமக்கு மரியாதை செய்வோம்" என்று எழுதப்பட்டிருந்தது. நான் அதை வாசித்தபோது, "இதுவும் ஒரு சோதனைதான்" என்று கூறி, அதை அடுப்பில் போட்டு எரித்துவிட்டேன். ஐம்பது நாட்களில் நாற்பது நாட்கள் கடந்த பிறகு, வஹீ வருவது தாமதமானபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அவர்களின் தூதர் என்னிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ உம்முடைய மனைவியை விட்டுப் பிரிந்து இருக்கும்படி கட்டளையிடுகிறார்" என்றார். நான், "அவளைத் தலாக் விடட்டுமா? அல்லது என்ன செய்யட்டும்?" என்று கேட்டேன். அவர், "இல்லை, அவளை விட்டுப் பிரிந்து இரு; அவளை நெருங்காதே" என்றார். என் இரு தோழர்களுக்கும் இதே கட்டளை பிறப்பிக்கப்பட்டது. நான் என் மனைவியிடம், "உன் பெற்றோரிடம் சென்று, இந்த விஷயத்தில் அல்லாஹ் தீர்ப்பு வழங்கும் வரை அவர்களுடனேயே இரு" என்றேன். ஹிலால் பின் உமய்யாவின் மனைவி அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹிலால் பின் உமய்யா வயதானவர்; அவருக்குப் பணிவிடை செய்ய ஆள் இல்லை. நான் அவருக்குப் பணிவிடை செய்வதை நீர் வெறுக்கிறீரா?" என்று கேட்டார். அவர், "இல்லை, ஆனால் அவர் உன்னை நெருங்கக்கூடாது" என்றார். அவள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவருக்கு அத்தகைய எண்ணமே இல்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அந்தச் சம்பவம் நடந்த நாளிலிருந்து இன்று வரை அவர் அழுதுகொண்டே இருக்கிறார்" என்றார். என் குடும்பத்தினர் சிலர் என்னிடம், "ஹிலால் பின் உமய்யாவின் மனைவிக்கு அனுமதி அளித்தது போல், உம்முடைய மனைவி விஷயத்திலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் அனுமதி கேட்டிருக்கலாமே" என்றனர். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் அனுமதி கேட்கமாட்டேன். நான் அனுமதி கேட்டால் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ என்ன சொல்வார் என்று எனக்குத் தெரியாது. மேலும், நான் இளைஞன்" என்றேன். இவ்வாறே மேலும் பத்து இரவுகள் கழித்தேன். நாங்கள் பேசுவது தடை செய்யப்பட்டு ஐம்பது இரவுகள் நிறைவடைந்தன. ஐம்பதாவது இரவின் காலையில், எங்கள் வீடுகளில் ஒன்றின் மீது அமர்ந்து ஃபஜ்ர் தொழுகையைத் தொழுதேன். அல்லாஹ் அழ்ழா வ ஜல்லா எங்களைப் பற்றி விவரித்த நிலையிலேயே நான் அமர்ந்திருந்தேன். என் உயிர் எனக்குச் சுமையாகிவிட்டது; பூமி அதன் விஸ்தாரத்துடன் எனக்குச் சுருங்கிவிட்டது போல் உணர்ந்தேன். அப்போது சல்அ் மலை மீது ஏறி நின்று, ஒருவர் மிக உரத்த குரலில், "கஅப் பின் மாலிக்கே! நற்செய்தி கொள்!" என்று கூறுவதைக் கேட்டேன். நான் ஸஜ்தா செய்து விழுந்தேன்; நிவாரணம் வந்துவிட்டது என்பதை உணர்ந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ ஃபஜ்ர் தொழுகையைத் தொழுத பிறகு, எங்கள் மீது அல்லாஹ் தௌபாவை ஏற்றுக்கொண்ட செய்தியை மக்களுக்கு அறிவித்தார். மக்கள் எங்களுக்கு நற்செய்தி கூறச் சென்றனர். என் இரு தோழர்களுக்கும் நற்செய்தி கூற ஆட்கள் சென்றனர். ஒருவர் குதிரையில் வேகமாக என்னிடம் வந்தார். அஸ்லம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் ஓடி வந்து மலை மீது ஏறினார். குதிரையை விட அவருடைய சத்தமே வேகமாக வந்தடைந்தது. நான் கேட்ட சத்தத்திற்கு உரியவர் என்னிடம் வந்து நற்செய்தி கூறியபோது, நான் என் இரு ஆடைகளையும் கழற்றி அவருக்கு அணிவித்தேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அன்றைய தினம் அவை இரண்டைத் தவிர வேறு ஆடைகள் என்னிடம் இல்லை. நான் இரண்டு ஆடைகளைக் கடன் வாங்கி அணிந்துகொண்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அவர்களை நோக்கிச் சென்றேன். வழியில் மக்கள் கூட்டம் கூட்டமாக என்னைச் சந்தித்து, தௌபா ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டதற்காக வாழ்த்துத் தெரிவித்தனர். "அல்லாஹ் உம்முடைய தௌபாவை ஏற்றுக்கொண்டதற்கு வாழ்த்துக்கள்" என்றனர். நான் மஸ்ஜிதுக்குள் நுழைந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ மஸ்ஜிதில் மக்களுடன் அமர்ந்திருந்தார். தல்ஹா பின் உபைதுல்லாஹ் (ரழி) வேகமாக ஓடி வந்து என் கையைக் குலுக்கி வாழ்த்துத் தெரிவித்தார். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! முஹாஜிர்களில் அவரைத் தவிர வேறு எவரும் எழுந்து வரவில்லை. கஅப் (ரழி) தல்ஹாவின் இந்தச் செயலை மறக்கவே இல்லை. கஅப் (ரழி) மேலும் கூறுகிறார்கள்: நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் ஸலாம் கூறியபோது, அவருடைய முகம் மகிழ்ச்சியால் பிரகாசித்துக்கொண்டிருந்தது. அவர், "உம்முடைய தாய் உம்மைப் பெற்ற நாளிலிருந்து இன்று வரை உமக்குக் கிடைத்த மிகச் சிறந்த நாளின் நற்செய்தியைக் கொள்!" என்றார். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது உம்மிடமிருந்தா அல்லது அல்லாஹ்விடமிருந்தா?" என்று கேட்டேன். அவர், "இல்லை, இது அல்லாஹ்விடமிருந்தே" என்றார். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ மகிழ்ச்சியாக இருக்கும்போது, அவருடைய முகம் நிலவின் ஒரு துண்டு போல் பிரகாசிக்கும். இதன் மூலமே நாங்கள் அவருடைய மகிழ்ச்சியை அறிந்துகொள்வோம். நான் அவர் முன் அமர்ந்தபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தௌபாவின் ஒரு பகுதியாக, என் செல்வத்தை அல்லாஹ்வுக்காகவும் அவனுடைய தூதருக்காகவும் தர்மம் செய்துவிடலாமா?" என்று கேட்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ, "உம்முடைய செல்வத்தில் சிலவற்றை வைத்துக்கொள்; அதுவே உமக்கு நல்லது" என்றார். நான், "கைபரில் எனக்குக் கிடைத்த பங்கை மட்டும் வைத்துக்கொள்கிறேன்" என்றேன். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ் உண்மையின் காரணமாகவே என்னைக் காப்பாற்றினான். எனவே, நான் உயிருடன் இருக்கும் வரை உண்மையைத் தவிர வேறு எதையும் பேசக்கூடாது என்பதே என் தௌபாவின் நிபந்தனையாகும்" என்றேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் இதைக் கூறிய நாளிலிருந்து இன்று வரை, உண்மை பேசுவதில் அல்லாஹ் எனக்கு அளித்த சோதனையை விடச் சிறந்த சோதனையை வேறு எந்த முஸ்லிமுக்கும் அளித்ததாக நான் அறியேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் இதைக் கூறிய நாளிலிருந்து இன்று வரை நான் வேண்டுமென்றே ஒரு பொய்யையும் சொன்னதில்லை. மீதமுள்ள காலத்திலும் அல்லாஹ் என்னைக் காப்பாற்றுவான் என்று நான் நம்புகிறேன். அல்லாஹ் அழ்ழா வ ஜல்லா பின்வரும் வசனங்களை அருளினான்: {நிச்சயமாக அல்லாஹ் நபி மீதும், கஷ்டமான நேரத்தில் அவரைப் பின்பற்றிய முஹாஜிர்கள் மற்றும் அன்சாரிகள் மீதும் தௌபாவை ஏற்றுக்கொண்டான். அவர்களில் ஒரு பிரிவினரின் உள்ளங்கள் சாய்ந்துவிடும் நிலைக்கு வந்த பிறகு, அவன் அவர்கள் மீது தௌபாவை ஏற்றுக்கொண்டான். நிச்சயமாக அவன் அவர்கள் மீது மிகவும் இரக்கமுள்ளவன், கிருபையுள்ளவன். * மேலும், பின்தங்க வைக்கப்பட்ட மூவர் மீதும் (தௌபாவை ஏற்றுக்கொண்டான்). பூமி அதன் விஸ்தாரத்துடன் அவர்களுக்குச் சுருங்கிப்போகும் வரையிலும், அவர்களின் உயிர்கள் அவர்களுக்குச் சுமையாகும் வரையிலும்...} இது {ஈமான் கொண்டோரே! அல்லாஹ்வுக்கு அஞ்சுங்கள்; உண்மையாளர்களுடன் இருங்கள்} என்ற வசனம் வரை தொடர்கிறது. கஅப் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ் என்னை இஸ்லாத்திற்கு வழிகாட்டிய பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ இடம் நான் உண்மை பேசியதை விடச் சிறந்த அருட்கொடையை அல்லாஹ் எனக்கு அளித்ததில்லை. நான் பொய் சொல்லியிருந்தால், பொய் சொன்னவர்கள் அழிந்தது போல் நானும் அழிந்திருப்பேன். ஏனெனில், பொய் சொன்னவர்கள் பற்றி வஹீ அருளப்பட்டபோது, அல்லாஹ் மிகக் கடுமையான வார்த்தைகளையே பயன்படுத்தினான். அல்லாஹ் கூறுகிறான்: {நீங்கள் அவர்களிடம் திரும்பிச் செல்லும்போது, அவர்கள் உங்களிடம் அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிடுவார்கள்; நீங்கள் அவர்களைப் புறக்கணிக்கும் பொருட்டு. எனவே, அவர்களைப் புறக்கணியுங்கள். நிச்சயமாக அவர்கள் தீயவர்கள்; அவர்கள் சேரும் இடம் நரகம்; அவர்கள் சம்பாதித்ததற்குக் கூலியாக. * நீங்கள் அவர்களைப் பற்றித் திருப்தியடையும் பொருட்டு அவர்கள் உங்களிடம் ஆணையிடுகிறார்கள். நீங்கள் அவர்கள் மீது திருப்தி கொண்டாலும், நிச்சயமாக அல்லாஹ் பாவம் செய்யும் மக்கள் மீது திருப்தி கொள்ளமாட்டான்.} கஅப் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ ஆணையிட்டவர்களிடமிருந்து எங்களிருவர் விஷயம் தாமதப்படுத்தப்பட்டது. அவர் அவர்களிடம் பைஅத் வாங்கி, அவர்களுக்காகப் பாவமன்னிப்புத் தேடினார். ஆனால் எங்கள் விஷயத்தில் அல்லாஹ் தீர்ப்பு வழங்கும் வரை அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ காத்திருந்தார். எனவேதான் அல்லாஹ் அழ்ழா வ ஜல்லா {பின்தங்க வைக்கப்பட்ட மூவர் மீதும்} என்று கூறினான். அல்லாஹ் குறிப்பிட்ட 'பின்தங்க வைக்கப்பட்ட' என்பது, நாங்கள் போரிலிருந்து பின்தங்கியதைக் குறிக்கவில்லை; மாறாக, ஆணையிட்டுச் சாக்குப்போக்கு சொன்னவர்களிடமிருந்து எங்கள் விஷயத்தைத் தாமதப்படுத்தி வைத்ததையே குறிக்கிறது. முஹம்மது பின் ராஃபிஃ (ரஹ்) எனக்கு அறிவித்தார்; ஹுஜைன் பின் அல்-முஸன்னா (ரஹ்) எங்களுக்கு அறிவித்தார்; அல்-லைஸ் (ரஹ்) உகைல் (ரஹ்) வழியாக, இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) வழியாக, யூனுஸ் (ரஹ்) அஸ்-ஸுஹ்ரீ (ரஹ்) வழியாக அறிவித்த அதே சங்கிலித் தொடரில் இதை அறிவித்தார்.

மொழிபெயர்ப்பும் விளக்கமும் Khutba World வழங்கியது; அரபியிலிருந்து மொழிபெயர்க்கப்பட்டது.

மையச் செய்தி

உண்மையான மனந்திரும்புதலும் நேர்மையும் காரணமாக கஅப் இறுதியில் மன்னிக்கப்பட்டார்.

பின்னணியும் காரணமும்

சட்டபூர்வமான காரணமின்றி கஅப் இப்னு மாலிக் தபூக் படையெடுப்பில் கலந்துகொள்ளாமல் பின்தங்கினார். திரும்பியபோது அவர் உண்மையைத் தேர்ந்தெடுத்தார்; பின்னர் அவரும் மற்ற இரு ஆண்களும் அல்லாஹ்வின் தீர்ப்புக்காக ஐம்பது இரவுகள் காத்திருந்தனர், அவர்களின் மனந்திரும்புதல் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டது.

கடினமான சொற்களுக்கான விளக்கம்
தபூக்

கடுமையான வெப்பமும் நீண்ட, கடினமான பயணமும் நிலவிய காலத்தில் நபி ﷺ மேற்கொண்ட படையெடுப்பு.

மனந்திரும்புதல்

பாவத்திற்காக உள்ளார்ந்த வருத்தம் கொண்டு, அல்லாஹ்விடம் திரும்பி, தவறை மீண்டும் செய்யாமல் இருக்க உறுதிகொள்வது.

நேர்மை

விளைவுகள் ஏற்பட்டாலும், உண்மையில் நடந்ததைப் பற்றிப் பேசுவதும் அதில் உறுதியாக இருப்பதும்.

அறிஞர்கள் இதிலிருந்து எடுத்துரைப்பவை

அன்-நவவி உட்பட பழைய அறிஞர்கள், உண்மையான நேர்மை இறுதியில் மீட்சிக்கு வழிவகுக்கும் என்று வலியுறுத்துகின்றனர்; உண்மையைச் சொல்வது முதலில் வேதனையான விளைவுகளை ஏற்படுத்தினாலும் அது மாறாது. மனந்திரும்புதல் என்பதற்காக ஒருவர் தமது சொத்துகளை யோசனையின்றி முழுவதுமாகக் கொடுத்துவிட வேண்டும் என்று பொருளல்ல என்பதையும் இந்தப் பகுதி காட்டுகிறது: ஒரு பகுதியைத் தக்கவைத்துக்கொள்ளுமாறு நபி ﷺ கஅபுக்கு அறிவுறுத்தினார். அந்த மூன்று ஆண்களுடனான தொடர்பு தற்காலிகமாகத் துண்டிக்கப்பட்டதிலிருந்து, உரிய காரணம் இருக்கும்போது சமூக விலக்கைத் திருத்தும் நடவடிக்கையாகப் பயன்படுத்தலாம் என்று அறிஞர்கள் புரிந்துகொள்கின்றனர்; இது தன்னிச்சையான ஒதுக்குதலுக்கோ நீடித்த பகைமைக்கோ அனுமதி அல்ல.

இன்றைய வாழ்க்கைக்கான படிப்பினைகள்
  1. பின்னர் நேரம் கிடைக்கும் என்று நினைத்து முக்கியக் கடமையைத் தள்ளிப்போடாதீர்கள்.
  2. உங்கள் தவறுகளைப் பற்றி நேர்மையாகப் பேசுங்கள்; தற்காலிக கண்டனத்தைத் தவிர்க்கச் சாக்குப்போக்குகளைப் புனையாதீர்கள்.
  3. உண்மையான வருத்தத்துடனும் தவறை மீண்டும் செய்யமாட்டேன் என்ற தெளிவான உறுதியுடனும் மனந்திரும்புங்கள்.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

தினமும் ஒரு ஹதீஸ், உங்கள் மொழியில்

செயலியில் தினமும் விளக்கத்துடன் ஒரு ஹதீஸைப் பெறுவீர்கள்; உங்கள் தொலைபேசியில் விட்ஜெட்டாகவும் கிடைக்கும். இலவசமாகப் பயன்படுத்தலாம்.