Sahih al-Bukhari, hadisi na 112
An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Abu Hurayra
- 1Abu Nu'aym al‑Fadl ibn Dukaynya ruwaito wa al‑Bukhariأَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ
- 2Shaybanشَيْبَانُ
- 3Yahyaيَحْيَى
- 4Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ خُزَاعَةَ، قَتَلُوا رَجُلاً مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ، فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ، فَخَطَبَ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ ـ أَوِ الْفِيلَ شَكَّ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ـ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُؤْمِنِينَ، أَلاَ وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي أَلاَ وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، أَلاَ وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ، لاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ، فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ، وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ ". فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " اكْتُبُوا لأَبِي فُلاَنٍ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ، إِلاَّ الإِذْخِرَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ. فَقِيلَ لأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ شَىْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ.
An ruwaito daga Abu Huraira: A shekarar nasarar Makka, kabilar Khuza'a sun kashe mutum daga kabilar Bani Laith a matsayin ramuwar gayya ga wani nasu da aka kashe. An sanar da Annabi ﷺ game da hakan, sai ya hau dabbar sa ta tafiya ya yi wa jama'a khutuba yana cewa:
"Lallai Allah ya hana kisan kai a Makka — ko giwa (Abu Abdullah yana da shakku kan kalmar) — kuma Ya bai wa ManzonSa ﷺ da Masu Imani rinjaye a kansu. Ku sani! Lallai ba ta halatta wa kowa a gabana ba, kuma ba za ta halatta wa kowa a bayana ba. Ta halatta mini ne kawai na tsawon awanni kadan a wannan rana. Ku sani! Lallai yanzu Haram ce; ba a yanke ciyawar ta mai tsini ba, ba a sare itatunta ba, kuma ba a daukar abin da ya fado sai wanda zai yi shelar neman mai shi. Idan aka kashe mutum, danginsa suna da zabin daya daga cikin biyu: karbar diyya ko ramuwar gayya." Sai wani mutum daga Yaman ya zo ya ce: "Rubuta min wannan, ya Manzon Allah ﷺ." Annabi ﷺ ya ce: "Ku rubuta wa Abu Fulan." Sai wani mutum daga Quraysh ya ce: "Sai dai Idhkhir, ya Manzon Allah ﷺ, domin muna amfani da shi a gidajenmu da kabarunmu." Annabi ﷺ ya ce: "Sai dai Idhkhir, sai dai Idhkhir." Abu Abdullah ya ce ana karanta kalmar 'yuqadu' da harafin Qaf. Lokacin da aka tambayi Abu Abdullah abin da aka rubuta wa wannan mutumin, ya ce an rubuta masa wannan khutubar gaba daya.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Annabi ﷺ ya tabbatar da alfarmar Makka kuma ya umurci a rubuta hudubarsa.
A shekarar da aka ci Makka, Khuzāʿah sun kashe wani mutum daga Banu Laith domin ramuwar gayya ga wani daga kabilarsu. Daga nan Annabi ﷺ ya yi huduba game da alfarmar Makka, kuma ya umurci a rubuta ta bayan wani mutum daga Yemen ya roƙi hakan.
Diyya ta kuɗi da ake bayarwa ga dangin wanda aka kashe.
Hukuncin shari'a inda ake hukunta mai laifi bisa kisan wanda aka kashe, bisa ƙa'idoji.
Wani abu da mutum ya samu a wurin jama'a, wanda ya kamata a sanar da samunsa domin mai shi ya karɓa.
Malamai sun fahimci daga wannan cewa Makka tana da matsayi na musamman na harami: ba a yarda a lalata tsirrai da itatuwanta ba, kuma dole ne a sanar da abin da aka tsinta. Keɓance ciyawar idhkhir yana nuna cewa ana iya la'akari da wata buƙata ta zahiri kuma bayyananniya wajen tsara dokoki. Riwayar kuma tana nuna muhimmancin rubuta ilimi domin kiyaye shi. A kisan kai, diyya ko ƙisasi na cikin haƙƙoƙin dangin wanda aka kashe, amma aiwatar da su yana ƙarƙashin ƙa'idoji da ikon shari'ar Musulunci, ba ramuwar gayya ta kai-da-kai ba.
- Ka rubuta muhimmin ilimi cikin kulawa, kuma ka isar da shi cikin aminci domin wasu su amfana.
- Ka girmama alfarmar Makka, ka guji lalata muhalli da dukiya a cikin harami.
- A warware rikice-rikicen kisan kai ta hanyoyin shari'a na adalci; kada ka ɗauki fansa da kanka.
Wannan riwayar tana kuma magana kan isar da ilimi, kuma ta ambaci cewa Abu Hurairah ya haddace kuma ya ruwaito hadithai da yawa daga Annabi ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #111 (Sahih)Ali ya tattauna abin da ya rubuta daga Annabi ﷺ; tare da wannan riwayar, hakan yana jaddada cewa rubuta ilimi hanya ce karɓaɓɓiya ta kiyaye shi.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.