Sahih al-Bukhari, hadisi na 2661
Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Riwayar
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَأَفْهَمَنِي بَعْضَهُ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِنْهُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ، وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ أَوْعَى مِنْ بَعْضٍ، وَأَثْبَتُ لَهُ اقْتِصَاصًا، وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمُ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا. زَعَمُوا أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا مَعَهُ، فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَهُ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ، فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجٍ وَأُنْزَلُ فِيهِ، فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ، وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ، آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ، فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ، فَلَمَسْتُ صَدْرِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ أَظْفَارٍ قَدِ انْقَطَعَ، فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي، فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ، فَأَقْبَلَ الَّذِينَ يَرْحَلُونَ لِي، فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَثْقُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ، وَإِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ، فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ حِينَ رَفَعُوهُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ فَاحْتَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا، فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنْزِلَهُمْ وَلَيْسَ فِيهِ أَحَدٌ، فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ، فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ غَلَبَتْنِي عَيْنَاىَ فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي، وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ، فَوَطِئَ يَدَهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ، حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُعَرِّسِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الإِفْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ بِهَا شَهْرًا، يُفِيضُونَ مِنْ قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، وَيَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَرَى مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَمْرَضُ، إِنَّمَا يَدْخُلُ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ " كَيْفَ تِيكُمْ ". لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ حَتَّى نَقَهْتُ، فَخَرَجْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ مُتَبَرَّزُنَا، لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا، وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ أَوْ فِي التَّنَزُّهِ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ بِنْتُ أَبِي رُهْمٍ نَمْشِي، فَعَثُرَتْ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ، فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ، أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ يَا هَنْتَاهْ أَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالُوا فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ، فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ فَقَالَ " كَيْفَ تِيكُمْ ". فَقُلْتُ ائْذَنْ لِي إِلَى أَبَوَىَّ. قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي مَا يَتَحَدَّثُ بِهِ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَى نَفْسِكِ الشَّأْنَ، فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ أَكْثَرْنَ عَلَيْهَا. فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَلَقَدْ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبِتُّ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، ثُمَّ أَصْبَحْتُ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ، يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَيْهِ بِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ مِنَ الْوُدِّ لَهُمْ، فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ نَعْلَمُ وَاللَّهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ. فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ " يَا بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ فِيهَا شَيْئًا يَرِيبُكِ ". فَقَالَتْ بَرِيرَةُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، إِنْ رَأَيْتُ مِنْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنِ الْعَجِينَ فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ يَوْمِهِ، فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِي، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ". فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا وَاللَّهِ أَعْذِرُكَ مِنْهُ، إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا فِيهِ أَمْرَكَ. فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ، وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ، لاَ تَقْتُلُهُ وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى ذَلِكَ، فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ فَقَالَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ، وَاللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ. فَثَارَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ فَنَزَلَ فَخَفَّضَهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ، وَبَكَيْتُ يَوْمِي لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، فَأَصْبَحَ عِنْدِي أَبَوَاىَ، قَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا حَتَّى أَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي ـ قَالَتْ ـ فَبَيْنَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي إِذِ اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ، وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مِنْ يَوْمِ قِيلَ فِيَّ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ مَكُثَ شَهْرًا لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي شَىْءٌ ـ قَالَتْ ـ فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ " يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ". فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً وَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ. قَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمْ سَمِعْتُمْ مَا يَتَحَدَّثُ بِهِ النَّاسُ، وَوَقَرَ فِي أَنْفُسِكُمْ وَصَدَّقْتُمْ بِهِ، وَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ. وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَبَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ أَبَا يُوسُفَ إِذْ قَالَ {فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} ثُمَّ تَحَوَّلْتُ عَلَى فِرَاشِي، وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَرِّئَنِي اللَّهُ، وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا ظَنَنْتُ أَنْ يُنْزِلَ فِي شَأْنِي وَحْيًا، وَلأَنَا أَحْقَرُ فِي نَفْسِي مِنْ أَنْ يُتَكَلَّمَ بِالْقُرْآنِ فِي أَمْرِي، وَلَكِنِّي كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ، فَوَاللَّهِ مَا رَامَ مَجْلِسَهُ وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ، حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ فِي يَوْمٍ شَاتٍ، فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَضْحَكُ، فَكَانَ أَوَّلَ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا أَنْ قَالَ لِي " يَا عَائِشَةُ، احْمَدِي اللَّهَ فَقَدْ بَرَّأَكِ اللَّهُ ". فَقَالَتْ لِي أُمِّي قُومِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ، لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ} الآيَاتِ، فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ مَا قَالَ لِعَائِشَةَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ} إِلَى قَوْلِهِ {غَفُورٌ رَحِيمٌ} فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى، وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي، فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ الَّذِي كَانَ يُجْرِي عَلَيْهِ. وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي، فَقَالَ " يَا زَيْنَبُ، مَا عَلِمْتِ مَا رَأَيْتِ ". فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلاَّ خَيْرًا، قَالَتْ وَهْىَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي، فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ. قَالَ وَحَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، مِثْلَهُ. قَالَ وَحَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، مِثْلَهُ.
Anasash-Shaykh, (matashah)
"Lokacin da Manzon Allah (ﷺ) ya nufa tafiya, sai ya jefa kuri'a tsakanin matayensa, ya dauki wadda kuri'ar ta faɗa a kanta. A lokacin wani daga cikin yaƙe-yaƙe na shi, ya jefa kuri'a a tsakaninmu, kuma kuri'ar ta faɗa a kan ni, kuma na tafi da shi bayan Allah ya ƙaddara amfani da hijabi ga mata. An ɗauke ni a cikin Howdah (a kan rakar dawakai) kuma na sauka yayin da nake cikin shi. Lokacin da Manzon Allah (ﷺ) ya gama da yaƙe-yaƙen sa ya dawo gida, kuma mun kusa da garin Madina, Manzon Allah (ﷺ) ya umurce mu mu tafi da dare. Lokacin da aka bayar da umurnin tafi, na yi tafiya har na wuce sojojin don amsa kira na halitta. Bayan na gama, na dawo (zuwa sansani) don tashi tare da sauran, kuma na gane da sauri cewa sarkar da ke a ƙirjina ta ɓace. Saboda haka, na dawo don nemo ta, kuma na jinkirta saboda haka. Mutanen da suka saba ɗauke ni a kan rakar dawakai, suka zo cikin Howdah na suka sa a bayan rakar dawakai, suna tsammanin ina cikin shi, domin a lokacin, mata suna da sauƙi a nauyi, kuma sirrai ne, kuma ba sa cin abinci mai yawa. Saboda haka, waɗannan mutane ba su ji bambanci a nauyin Howdah yayin ɗaukewa, suka sa shi a kan rakar dawakai. A lokacin, ni yarinya ce. Suka sa rakar dawakai ta motsa, suka ci gaba. Na samu sarkar na bayan sojojin sun tafi, kuma na zo sansaninsu don nemo kowa. Saboda haka, na tafi wurin da na saba zama, ina tsammanin za su gano rashin kasancewata su dawo da bincike. A cikin wannan hali, na ji kasala kuma na yi bacci. Safwan bin Mu'attal As-Sulami Adh-Dhakwani ya kasance a bayan sojojin, ya iso gidan na da safe. Lokacin da ya ga mutum yana bacci, ya zo gare ni, kuma ya saba ganin ni kafin na yi hijabi. Saboda haka, na tashi lokacin da na ji shi yana cewa, "Inna lillahi wa inna ilayhi raji'un." Ya sa rakar dawakai ta durƙusa. Ya sauka daga rakar dawakai, ya sa ƙafarsa a kan ƙafafun rakar dawakai, sannan na hau kuma na zauna a kan shi. Safwan ya fara tafiya, yana ja da rakar dawakai da igiya har zuwa lokacin da muka kai sojojin da suka tsaya don hutu a rana. Sai wanda aka yi niyyar hallaka shi, ya faɗa cikin hallaka, (wasu mutane suka yi min ƙarya) kuma shugabannin masu ƙarya su ne `Abdullah bin Ubai bin Salul. Bayan haka, mun dawo Madina, kuma na yi rashin lafiya na wata guda yayin da mutane ke yada maganganu na ƙarya na masu ƙarya. Na ji a lokacin rashin lafiyata kamar ba na samun kulawa ta yadda na saba daga wurin Annabi (ﷺ) wanda na saba samu daga gare shi lokacin da na yi rashin lafiya. Amma zai zo, ya gaishe ni, ya ce, 'Lafiya kuwa (yarinya)?' Ban san komai game da abin da ke faruwa ba har na warke daga rashin lafiyata, na fita tare da Um Mistah zuwa Manasi inda muke amsa kira na halitta, kuma ba mu tafi don amsa kira na halitta sai daga dare zuwa dare, kuma wannan kafin mu samu banɗaki kusa da gidajen mu. Kuma wannan dabi'ar mu ta yi kama da dabi'ar 'Arabu na tsohuwar ƙasa (ko daga wuraren da ba su da gidaje). Saboda haka, ni da Um Mistah bint Ruhm mun fita tafiya. Um Mistah ta yi ƙwazo saboda dogon hijjarta, kuma a kan haka ta ce, 'Ka lalace, Mistah.' Na ce, 'Kin yi magana mai muni. Me ya sa kike zagin mutum da ya shiga cikin (yakin) Badr?' Ta ce, 'O Hanata (ke nan), ba ki ji abin da suka ce ba?' Sai ta gaya mini labarin ƙaryar masu ƙarya. Rashin lafiyata ya ƙara muni, kuma lokacin da na dawo gida, Manzon Allah (ﷺ) ya zo gare ni, bayan gaisuwa ya ce, 'Lafiya kuwa (yarinya)?' Na roƙe shi ya ba ni izinin tafi da iyayena. Na so a lokacin in tabbatar da labarin ta wurinsu. Manzon Allah (ﷺ) ya amince, na tafi da iyayena na tambayi mahaifiyata, 'Me mutane ke magana game da ni?' Ta ce, 'O ɗiyata! Kada ki damu sosai da wannan al'amarin. Ta wurin Allah, ba a son mace mai kyau da mijinta ke so da ke da matan aure, sai su ƙirƙiri labarai na ƙarya game da ita.' Na ce, 'Godiya ta tabbata ga Allah! Shin mutane na magana game da wannan al'amarin gaskiya ne?' Wannan dare na ci gaba da kuka, har sai safe. Da safe, Manzon Allah (ﷺ) ya kira `Ali bin Abu Talib da Usama bin Zaid lokacin da ya ga wahalar wahayi ta jinkiri, don su ba da shawara game da auren `Aisha. Usama bin Zaid ya ce abin da ya sani na kyakkyawar suna na matayensa, ya ƙara da cewa, 'O Manzon Allah (ﷺ)! Ka riƙa matarka, domin, ta wurin Allah, ba mu sani ba sai da alheri.' `Ali bin Abu Talib ya ce, 'O Manzon Allah (ﷺ)! Allah ba ya sanya ƙuntatawa a gare ka, kuma akwai matan da yawa banda ita, amma za ka iya tambayar bawa mai yi maka gaskiya.' A kan haka, Manzon Allah (ﷺ) ya kira Barirah ya ce, 'O Barirah, ko ka taɓa ganin wani abu da ya jawo maka shakku game da ita?' Barirah ta ce, 'A'a, ta wurin Allah Mai Aiko Ka da Gaskiya, ban taɓa ganin wani abu da ya yi mata kuskure sai cewa ita yarinya ce mai ƙuruciya, wani lokaci tana yin bacci, tana barin kullu don shanu su ci.' A ranar, Manzon Allah (ﷺ) ya hau dandalin wa'azi ya nemi wani ya tallafa masa wajen hukunta `Abdullah bin Ubai bin Salul. Manzon Allah (ﷺ) ya ce, 'Waye zai taimake ni wajen hukunta wannan mutum (`Abdullah bin Ubai bin Salul) wanda ya cutar da ni da ƙaryar suna na iyalina? Ta wurin Allah, ban sani ba sai da alheri game da iyalina, kuma sun yi ƙarya game da mutum da ban sani ba sai da alheri, kuma bai taɓa shiga gidan nawa sai da ni.' Sa`d bin Mu`adh ya tashi ya ce, 'O Manzon Allah (ﷺ)! Ta wurin Allah, zan taimake ka. Idan wannan mutum daga ƙabilar Aus ne, to za mu yanke kansa, kuma idan daga ƙungiyarmu, Khazraj, to ka umarce mu, za mu bi umarninka.' Sai Sa`d bin 'Ubada, shugabannin Khazraj, kafin wannan lamari, ya kasance mutum mai ibada, ya tashi, da ƙaunar ƙabilarsa, ya ce, 'Ta wurin Allah, ka yi ƙarya; ba za mu iya kashe shi ba, kuma ba za mu iya kashe shi ba.' Sai Usaid bin Al-Hudair ya tashi ya ce (zuwa Sa`d bin 'Ubada), 'Ta wurin Allah! Kai mai ƙarya ne. Ta wurin Allah, za mu kashe shi; kai kuma mai ƙarya ne, mai kare masu ƙarya.' A kan haka, ƙabilun Aus da Khazraj suka yi ƙaƙƙarfan motsa jiki, suna shirin yin fada, yayin da Manzon Allah (ﷺ) yake tsaye a kan dandalin wa'azi. Ya sauka ya yi musu shiru har suka yi shiru, ya yi shiru. A wannan rana, na ci gaba da kuka sosai har ba na iya tsayawa, ko kuma na iya yin bacci. Da safe, iyayena suna tare da ni, na yi kuka na kwana biyu da rana, har na yi tsammanin hanta ta zata fashe daga cikin kuka. Yayin da suke zaune tare da ni, wata mata daga Ansar ta nemi izini ta shiga, na amince ta shigo. Ta zauna ta fara kuka tare da ni. Yayin da muke cikin wannan hali, Manzon Allah (ﷺ) ya zo ya zauna, kuma bai taɓa zama tare da ni tun daga ranar da aka yi ƙarya ba. Babu wani wahayi game da lamarin nawa da ya zo masa na wata guda. Ya karanta Tashah-hud (wato, Babu abin ibada da ya cancanci a yi wa bautar sai Allah, kuma Muhammad shi ne Manzonsa) sannan ya ce, 'O `Aisha! An sanar da ni wani abu game da ke; idan kina da gaskiya, to Allah zai bayyana gaskiyarki nan ba da jimawa ba, kuma idan kin yi laifi, to ki tuba ga Allah ki roƙe shi ya yafe ki, domin wanda ya yi laifi ya yi tuba da gaskiya, Allah zai karɓi tuba.' Lokacin da Manzon Allah (ﷺ) ya gama magana, hawaye nawa sun daina gaba ɗaya, har ba su saura ko ɗan ruwa guda. Na roƙe mahaifina ya amsa wa Manzon Allah (ﷺ) a madadina. Mahaifina ya ce, 'Ta wurin Allah, ban san abin da zan ce wa Manzon Allah (ﷺ) ba.' Na ce wa mahaifiyata, 'Ki yi magana da Manzon Allah (ﷺ) a madadina.' Ta ce, 'Ta wurin Allah, ban san abin da zan ce wa Manzon Allah (ﷺ) ba. Na kasance yarinya mai ƙuruciya, ban san ƙarin ilimi game da Qur'an ba. Na ce, 'Na sani, ta wurin Allah, cewa kun saurari abin da mutane ke cewa, kuma hakan ya shuka a cikin zuciyar ku, kuma kun ɗauka gaskiya. Yanzu, idan na gaya muku cewa ni na gaskiya, kuma Allah ya sani cewa ni na gaskiya, ba za ku yi min imani ba, kuma idan na yi mummunan laifi na ƙarya, kuma Allah ya sani cewa ni na gaskiya, za ku yi min imani. Ta wurin Allah, ban yi kwatancin halina da ku sai da halin Yusuf (a.s.) mahaifinsa, wanda ya ce, 'Hakika, hakuri ne mafi dacewa da abin da kuka ce, kuma Allah shi ne Mai taimako.' Sai na juya gefe na na kwanciya, ina fata Allah zai tabbatar da gaskiyata. Ta wurin Allah, ban taɓa tsammanin cewa Allah zai bayyana wahayi na musamman a cikin lamarin nawa, domin na yi ƙasa da kai sosai da zan yi magana a cikin Al-Qur'an. Na yi fata cewa Manzon Allah (ﷺ) zai yi mafarki wanda Allah zai tabbatar da gaskiyata. Ta wurin Allah, Manzon Allah (ﷺ) bai tashi ba, kuma babu wanda ya tashi daga gidan kafin wahayi na musamman ya zo wa Manzon Allah (ﷺ). Saboda haka, ya shiga cikin yanayi irin na wahayi, (wanda ya saba yi lokacin da yake wahayi daga Allah). Yana zufa sosai har ruwan zufa na sauka kamar lu'u-lu'u, ko da yake ranar sanyi ce. Lokacin da wannan yanayi na Manzon Allah (ﷺ) ya ƙare, ya yi dariya, kuma kalmar farko da ya faɗa ita ce, `Aisha! Yabo ga Allah, domin Allah ya bayyana gaskiyarki.' Mahaifiyata ta ce mini, 'Ka tafi ga Manzon Allah (ﷺ).' Na amsa, 'Ta wurin Allah, ba zan tafi wurin shi ba, kuma ba zan yi masa godiya sai ga Allah.' Sai Allah ya saukar da wannan ayar: "Lalle ne, waɗanda suka yada ƙarya su ne ƙungiya a cikin ku..." (24.11) Lokacin da Allah ya bayyana gaskiyata, Abu Bakr, wanda ya kasance yana ba da taimako ga Mistah bin Uthatha saboda shi ɗan uwa ne, ya ce, 'Ta wurin Allah, ba zan taɓa ba da taimako ga Mistah ba saboda abin da ya faɗa game da Aisha.' Amma Allah ya bayyana daga baya: -- "Kuma kada su yi ƙaura da kyawawan halaye da arziki daga cikin ku su yi ƙaura da taimako ga 'yan uwan su, masu buƙata, da waɗanda suka bar gidajensu a cikin Allah. Su gafarta, su yi afuwa. Kuna so Allah ya gafarta muku? Lalle ne, Allah Mai gafara ne, Mai rahama." (24.22) Bayan haka, Abu Bakr ya ce, 'Eh! Ta wurin Allah! Ina son Allah ya yi mini afuwa,' ya ci gaba da taimaka wa Mistah wanda ya saba taimaka masa kafin. Manzon Allah (ﷺ) ya kuma tambayi Zainab bint Jahsh (wacce ita ce matarsa) game da ni, yana cewa, 'Me kike sani, kuma me kika gani?' Ta amsa, 'O Manzon Allah (ﷺ)! Na yi ƙin faɗa ko na gani abin da ban ji ko na gani ba. Ta wurin Allah, ban san komai game da Aisha sai alheri.' Aisha ta ƙara da cewa, 'Zainab tana gwagwarmaya da ni (a cikin kyawunta da ƙaunar Manzo), amma Allah ya kare ta (daga yin ƙyama), domin tana da taƙawa.'
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Allah Ya kuɓutar da A’isha daga ƙazafi, Ya kuma kare mutuncinta.
Hadisin ya bayyana labarin ƙazafin da aka yi wa A’isha bayan wata tafiya da ta yi tare da Annabi ﷺ. Ayoyin Alƙur’ani 24:11–20 sun tabbatar da cewa ba ta da laifi; aya ta 24:22 kuma ta kira Abu Bakr ya sake taimaka wa Mistah kuma ya yafe masa.
Mummunan zargin ƙarya ko ɓata suna.
Hanya ta adalci ta zaɓen matar Annabi ﷺ da za ta raka shi a tafiya.
Yin tuban gaskiya, neman gafarar Allah da barin zunubi.
Malaman gargajiya sun jaddada cewa bai kamata a ɓata mutunci da kamun kai da jita-jitar da ba a tabbatar ba. Yadda Alƙur’ani ya yi bayani kan wannan ƙazafi yana nuna wajabcin bincika zarge-zarge a hankali da kuma guje wa yaɗa ƙazafi. Sun kuma nuna yafiyar Abu Bakr da sake taimaka wa Mistah a matsayin misalin karamci. Ana ɗaukar ɗori tsakanin matan Annabi a matsayin hanya ta adalci wajen zaɓen wadda za ta raka shi a tafiya.
- Kada ka yaɗa zargi sai ka bincika gaskiyar lamarin a hankali.
- Idan wani ya ɓata maka suna, nemi goyon bayan mutanen da ka yarda da su, kuma ka mayar da martani ba tare da ƙara dagula al’amarin ba.
- Ka yi la’akari da yafiya da dawo da taimako idan mutum ya tuba, kana fatan samun gafarar Allah.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.