Annabawa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 3365

An rawaito daga Abdullah ibn Abbas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Annabawa
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Abdullah ibn Abbas

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ، خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ، وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ، فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنَ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ، فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ، ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ، فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ، حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ‏.‏ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ‏.‏ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنَ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا، حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا‏.‏ قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتِ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا، فَلَمَّا بَلَغَتِ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتِ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا، ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ ـ تَعْنِي الصَّبِيَّ ـ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ، فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ، فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا، فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا، فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتِ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا، حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا، ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ، فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ‏.‏ فَإِذَا جِبْرِيلُ، قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا، وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الأَرْضِ، قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ، فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ‏.‏ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنَ الْمَاءِ، وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا ـ قَالَ ـ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي، فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ، كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ، وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلاَّ عَلَى مَاءٍ‏.‏ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ، فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ، فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا، فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ، أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمُ امْرَأَةً، قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي‏.‏ قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ‏.‏ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ‏.‏ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ‏.‏ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي‏.‏ قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ، فَقَالَتْ أَلاَ تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ، وَشَرَابُنَا الْمَاءُ‏.‏ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ‏.‏ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ ‏"‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي‏.‏ فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ، يُصْلِحُ نَبْلاً لَهُ، فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ، إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا‏.‏ قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ‏.‏ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ إِذًا أَفْعَلَ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ‏.‏ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي، وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ، وَيَقُولاَنِ ‏{‏رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ‏}‏ قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَلَى نَقْلِ الْحِجَارَةِ، فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ، فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ، وَيَقُولاَنِ ‏{‏رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ‏}‏‏.‏

Fassara

Abdullahi bin Muhammad ya ba mu labari, Abu Amir Abdul Malik bin Amr ya ba mu labari, ya ce: Ibrahim bin Nafi' ya ba mu labari, daga Kathir bin Kathir, daga Sa'id bin Jubair, daga Ibn Abbas — Allah ya yarda da su — ya ce: Lokacin da abin da ya faru tsakanin Ibrahim da iyalansa ya faru, ya fita tare da Ismail da mahaifiyarsa, suna dauke da jakar ruwa. Mahaifiyar Ismail tana sha daga jakar don nononta ya zubo wa jaririn, har sai sun zo Makka. Ta sa shi a karkashin bishiya, sannan Ibrahim ya koma ga iyalansa. Mahaifiyar Ismail ta bi shi, har lokacin da suka kai Kada', ta kira shi daga baya,

"Ya Ibrahim! Ga wa za ka bar mu?" Ya ce, "Ga Allah." Ta ce, "Na yarda da Allah." Ta koma ta sha daga jakar, nononta kuma ya zubo wa jaririn. Ruwan ya kare, ta ce, "Da zan je in duba ko zan ga mutum." Ta je ta hau kan Safa ta duba amma ba ta ga kowa ba. Lokacin da ta sauko kwari, ta yi gudu har ta kai Marwa. Ta yi haka sau da yawa. Sannan ta ce, "Da zan je in duba yadda yaron yake." Ta je ta duba, sai ga shi yana cikin yanayin kusan mutuwa. Rai ya ki yarda, ta ce, "Da zan je in duba ko zan ga mutum." Ta je ta hau Safa ta duba amma ba ta ga kowa ba, har ta cika zagaye bakwai. Sannan ta ce, "Da zan je in duba yadda yake." Sai ta ji kara, ta ce, "Ka cece mu idan kana da alheri." Sai ga Jibril. Ya taka kasa da diddiginsa haka (mai ba da labari ya nuna da diddiginsa), ruwa kuma ya bubbuga. Mahaifiyar Ismail ta yi mamaki ta fara tono. Abu al-Qasim ﷺ ya ce, "Da ta bar shi, da ruwan ya bayyana a saman kasa." Ta fara sha daga ruwan, nononta kuma ya zubo wa jaririn. Daga baya wasu mutanen kabilar Jurhum sun wuce ta kasan kwari, sai suka ga tsuntsaye, suka yi mamaki suka ce, "Tsuntsaye ba sa zama sai inda akwai ruwa." Sun aika manzo, ya duba ya samu ruwan, ya gaya musu. Suka zo gare ta suka ce, "Ya mahaifiyar Ismail! Za ka ba mu damar zama tare da ki ko mu zauna tare da ki?" Dansa ya girma ya auri mata daga cikinsu. Daga nan Ibrahim ya yi tunanin ziyartar iyalansa da ya bari. Ya zo ya sallama, ya ce, "Ina Ismail?" Matarsa ta ce, "Ya tafi farauta." Ya ce, "Idan ya zo, ka gaya masa ya canza kofar bakin gidansa." Lokacin da ya zo, ta gaya masa. Ya ce, "Ke ce wannan kofar, sai ki koma ga iyalanki (an sake ki)." Sannan Ibrahim ya sake tunanin ziyarta. Ya zo ya ce, "Ina Ismail?" Matarsa ta ce, "Ya tafi farauta," ta kara da cewa, "Ba za ka sauko ka ci abinci ka sha ba?" Ya ce, "Menene abincinku menene abin shanku?" Ta ce, "Abincinmu nama ne, abin shanmu kuma ruwa ne." Ya ce, "Ya Allah! Ka albarkaci abincinsu da abin shansu." Abu al-Qasim ﷺ ya ce, "Wannan albarka ce saboda addu'ar Ibrahim." Sannan Ibrahim ya sake tunanin ziyarta. Ya zo ya samu Ismail a bayan Zamzam yana gyara kibiyoyinsa. Ya ce, "Ya Ismail, Ubangijinka ya umurce ni in gina masa gida." Ismail ya ce, "Ka bi umarnin Ubangijinka." Ibrahim ya ce, "Ya umurce ni ka taimaka min a hakan." Ismail ya ce, "To zan yi hakan." Sukayi tasowa, Ibrahim yana ginawa, Ismail yana mika masa duwatsu, suna cewa: {Ubangijinmu, karba daga gare mu. Lallai Kai ne Mai Ji, Mai Sani.} Lokacin da ginin ya yi sama kuma dattijo ya gaji da daukar duwatsu, ya tsaya kan dutsen Maqam, Ismail yana mika masa duwatsu, suna cewa: {Ubangijinmu, karba daga gare mu. Lallai Kai ne Mai Ji, Mai Sani.}

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Allah ya azurta Hajar da Isma'il, sannan Ya sa suka gina Gidan tare.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Safa da Marwa

Tuddai biyu ne a Makka, inda Hajar ta yi ta neman taimako da ruwa a tsakaninsu. Sa'ayi a aikin hajji da umra yana tuna tafiyarta.

Zamzam

Rijiyar da ke Makka wadda, bisa ruwayar, ta ɓullo ta hanyar mu'ujiza kusa da Isma'il.

Maqam

Dutse ne da Ibrahim ya tsaya a kansa lokacin da yake ƙara tsayin ginin Ka'aba.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman da suka gabata sun fahimci daga wannan cewa tawakkali yana tafiya tare da ɗaukar mataki: Hajar ta dogara ga Allah, amma ta himmatu wajen neman taimako; Ibrahim da Isma'il kuma sun haɗa kai wajen gina Ka'aba. Sa'ayi tsakanin Safa da Marwa wani sashe ne na dindindin na hajji da umra. Addu'ar Ibrahim tana koya wa muminai su miƙa ayyukansu ga Allah kuma su roƙe Shi Ya karɓa. Malamai kuma suna kallon bayanin matar Isma'il ta farko a matsayin ishara cewa ma'aurata su riƙa mu'amala da juna cikin kyautatawa da godiya.

Darussa na yau
  1. Ka dogara ga Allah, amma ka kuma ɗauki matakai na zahiri idan wata matsala ta fuskance ka.
  2. Idan ka aikata alheri, ka roƙi Allah Ya karɓa, maimakon dogara da ƙoƙarinka kaɗai.
  3. Ka yi wa iyalinka mu'amala cikin godiya da girmamawa; kyakkyawar mu'amala tana kawo kwanciyar hankali da albarka a gida.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.