Sahih al-Bukhari, hadisi na 3861
An rawaito daga Abdullah ibn Abbas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abdullah ibn Abbas
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي، فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنَ السَّمَاءِ، وَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ، ثُمَّ ائْتِنِي. فَانْطَلَقَ الأَخُ حَتَّى قَدِمَهُ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ، فَقَالَ لَهُ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الأَخْلاَقِ، وَكَلاَمًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ. فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي مِمَّا أَرَدْتُ، فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ، فَأَتَى الْمَسْجِدَ، فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَعْرِفُهُ، وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ بَعْضُ اللَّيْلِ، فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ. فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ، فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ، ثُمَّ احْتَمَلَ قِرْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلاَ يَرَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَمْسَى، فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ، فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ أَمَا نَالَ لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ، فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ لاَ يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمَ الثَّالِثِ، فَعَادَ عَلِيٌّ مِثْلَ ذَلِكَ، فَأَقَامَ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ أَلاَ تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنَّنِي فَعَلْتُ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ. قَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتْبَعْنِي، فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ، فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتْبَعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي. فَفَعَلَ، فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَدَخَلَ مَعَهُ، فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ، وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي ". قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ، فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ. ثُمَّ قَامَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ، وَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ قَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تِجَارِكُمْ إِلَى الشَّأْمِ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ، ثُمَّ عَادَ مِنَ الْغَدِ لِمِثْلِهَا، فَضَرَبُوهُ وَثَارُوا إِلَيْهِ، فَأَكَبَّ الْعَبَّاسُ عَلَيْهِ.
Ibn Abbas ya ruwaito cewa: Lokacin da labarin fitowar Annabi ﷺ ya isa ga Abu Dhar, sai ya ce wa ɗan’uwansa,
"Hau zuwa wannan kwari (na Makka), ka bincika min labarin wannan mutumin da ke da’awar cewa shi annabi ne wanda ake sa masa wahayi daga sama. Ka saurari abin da yake faɗa, sannan ka dawo mini." Sai ɗan’uwan ya tafi har ya zo wurin Annabi ﷺ, ya saurari maganganunsa, sannan ya koma wurin Abu Dhar, inda ya ce masa, "Na gan shi yana umurtar da kyawawan halaye, kuma maganarsa ba waƙa ba ce." Abu Dhar ya ce, "Ba ka gamsar da ni game da abin da nake nema ba." Sai ya ɗauki abin tafiyarsa da salkarsa mai ruwa, har ya iso Makka. Ya je Masallaci yana neman Annabi ﷺ amma bai san shi ba, kuma ya ƙi son ya tambayi kowa game da shi. Har wani sashin dare ya wuce, sai Ali ya gan shi, ya gane cewa baƙo ne. Lokacin da Abu Dhar ya gan shi, sai ya bi shi, amma babu wanda ya tambayi ɗayan komai har safe ya waye. Sannan ya ɗauki jakarsa da ruwansa zuwa Masallaci, ya zauna a can duk rana ba tare da Annabi ﷺ ya lura da shi ba. Da yamma ya yi, ya koma wurin kwancinsa, sai Ali ya wuce ta gare shi ya ce, "Shin wannan mutumin bai san gidan zama ba tukunna?" Sai ya tayar da shi, ya kai shi gidansa, har yanzu babu wanda ya tambayi ɗayan komai. A rana ta uku ma haka Ali ya yi, ya karɓe shi a gidansa, sannan ya ce, "Za ka iya faɗa mini me ya kawo ka nan?" Abu Dhar ya ce, "Idan ka yi mini alkawari da ƙaƙƙarfan aiki cewa za ka jagorance ni, zan faɗa maka." Ali ya yi masa alkawari, sai Abu Dhar ya bayyana masa lamarin. Ali ya ce, "Gaskiya ne, kuma shi Manzon Allah ne ﷺ. Gobe da safe idan ka tashi, ka bi ni; idan na ga wani abu da nake tsoron zai same ka, zan tsaya kamar ina fitar da ruwa, amma idan na ci gaba da tafiya, ka bi ni har ka shiga inda na shiga." Abu Dhar ya yi haka, ya bi Ali har ya shiga wurin Annabi ﷺ, shi ma ya shiga tare da shi. Ya saurari maganganun Annabi ﷺ, nan take ya musulunta. Annabi ﷺ ya ce masa, "Ka koma wurin al’ummarka, ka sanar da su har sai umarina ya iso gare ka." Abu Dhar ya ce, "Ran wanda rayuwata ke hannunsa, zan yi shelar addinin a cikinsu da babbar murya." Sai ya fita har ya zo Masallaci, ya yi kira da muryarsa mafi girma, "Na shaida cewa babu abin ibada da hakki sai Allah, kuma Muhammad Manzon Allah ne ﷺ." Sai mutane suka taso suna dukan shi har sun kwantar da shi. Al-Abbas ya zo ya jingina kansa a kan shi don kariya, yana cewa, "Kash ku! Shin ba ku sani ba cewa wannan mutumin dan kabilar Ghifar ne, kuma hanyar kasuwancinku zuwa Sham tana bi ta yankinsu?" Haka ya ceto shi daga hannunsu. Washegari Abu Dhar ya sake yin irin wannan, suka sake dukan shi, Al-Abbas kuma ya sake jingina kansa a kan shi don kariya.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Abu Dharr ya nemi gaskiya kuma ya bayyana imaninsa da jaruntaka.
Sa’ad da Abu Dharr ya ji game da aiko Annabi ﷺ, da farko ya aika ɗan’uwansa ya bincika. Da yake rahoton ɗan’uwansa bai ba shi cikakken haske ba, Abu Dharr da kansa ya yi tafiya zuwa Makka domin ya haɗu da Annabi ﷺ.
Halaye da mu’amala masu kyau, kamar gaskiya, adalci da kyautatawa.
Buhun fata da matafiya suke ɗaukar ruwa a ciki.
Alƙawari mai muhimmanci na raka Abu Dharr lafiya zuwa wajen Annabi ﷺ.
Malamai suna fahimtar daga wannan labari cewa yin bincike a hankali game da da’awar imani abin yabo ne, kuma kyawawan ɗabi’u alama ce da ake gane saƙon annabci da ita. Tsayin dakan Abu Dharr yana nuna jaruntaka, yayin da shawarar Annabi ﷺ gare shi da ya koma ga mutanensa ke nuna cewa jaruntaka tana tafiya tare da hikima da kula da tsaro. Kariya da al-‘Abbas ya bayar tana kuma jaddada muhimmancin hana zalunci.
- Ka binciki muhimman al’amuran imani a hankali, kuma ka saurari amintattun tushe kafin ka yanke hukunci.
- Ka nuna kyawawan ɗabi’u a cikin ayyukanka; hakan yana taimaka wa wasu su fahimci darajar abin da ka yi imani da shi.
- Ka faɗi gaskiya da jaruntaka, amma ka kuma yi la’akari da yanayi kuma ka zaɓi hanya mai hikima don kare wasu.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.