Fadlilin Ansar a Madina · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 3872

An rawaito daga Al-Miswar ibn Makhrama. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Fadlilin Ansar a Madina
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

Daga al‑Bukhari har zuwa ga Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyar

Sahih (ingantacce)
  1. 1Abdullah ibn Muhammad al‑Ju'fiya ruwaito wa al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ
  2. 2Hishamهِشَامٌ
  3. 3Ma'marمَعْمَرٌ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyarعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ لَهُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ خَالَكَ عُثْمَانَ فِي أَخِيهِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَكَانَ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيمَا فَعَلَ بِهِ‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَانْتَصَبْتُ لِعُثْمَانَ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً وَهْىَ نَصِيحَةٌ‏.‏ فَقَالَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، فَانْصَرَفْتُ، فَلَمَّا قَضَيْتُ الصَّلاَةَ جَلَسْتُ إِلَى الْمِسْوَرِ وَإِلَى ابْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، فَحَدَّثْتُهُمَا بِالَّذِي قُلْتُ لِعُثْمَانَ وَقَالَ لِي‏.‏ فَقَالاَ قَدْ قَضَيْتَ الَّذِي كَانَ عَلَيْكَ‏.‏ فَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَهُمَا، إِذْ جَاءَنِي رَسُولُ عُثْمَانَ، فَقَالاَ لِي قَدِ ابْتَلاَكَ اللَّهُ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ الَّتِي ذَكَرْتَ آنِفًا قَالَ فَتَشَهَّدْتُ ثُمَّ قُلْتُ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتَ بِهِ، وَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَحَقٌّ عَلَيْكَ أَنْ تُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدَّ‏.‏ فَقَالَ لِي يَا ابْنَ أَخِي أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ لاَ، وَلَكِنْ قَدْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا خَلَصَ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا‏.‏ قَالَ فَتَشَهَّدَ عُثْمَانُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، وَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ اسْتَخْلَفَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفَ عُمَرُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ عَلَىَّ قَالَ بَلَى‏.‏ قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ فَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ قَالَ فَجَلَدَ الْوَلِيدَ أَرْبَعِينَ جَلْدَةً، وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَجْلِدَهُ، وَكَانَ هُوَ يَجْلِدُهُ‏.‏ وَقَالَ يُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ مَا ابْتُلِيتُمْ بِهِ مِنْ شِدَّةٍ وَفِي مَوْضِعٍ الْبَلَاءُ الِابْتِلَاءُ وَالتَّمْحِيصُ مَنْ بَلَوْتُهُ وَمَحَّصْتُهُ أَيْ اسْتَخْرَجْتُ مَا عِنْدَهُ يَبْلُو يَخْتَبِرُ مُبْتَلِيكُمْ مُخْتَبِرُكُمْ وَأَمَّا قَوْلُهُ بَلَاءٌ عَظِيمٌ النِّعَمُ وَهِيَ مِنْ أَبْلَيْتُهُ وَتِلْكَ مِنْ ابْتَلَيْتُهُ

Fassara

Abdullah bin Muhammad al-Ju'fi ya ba mu labari, Hisham ya ba mu labari, Ma'mar ya sanar da mu, daga Zuhri, Urwa bin Zubair ya ba mu labari, cewa Ubaidullah bin Adi bin Khiyar ya sanar da shi cewa Miswar bin Makhrama da Abdurrahman bin Aswad bin Abd Yaghuth sun ce masa:

"Me ya hana ka magana da kawanka Uthman game da dan uwansa Walid bin Uqba?" Mutane sun yi ta caca'a sosai game da abin da ya aikata. Ubaidullah ya ce: "Na jira har Uthman ya fito zuwa salla, sai na ce masa: 'Ina da bukata gare ka, ita kuwa shawara ce.' Ya ce: 'Ya kai mutum! Ina neman kariya ga Allah daga gare ka.' Sai na tafi. Bayan na gama salla, na zauna tare da Miswar da Ibn Abd Yaghuth, na fada musu abin da na ce wa Uthman da kuma abin da ya ce mini. Sun ce: 'Ka cika aikin da ke maka wajibci.' Yayin da nake zaune tare da su, sai sakon Uthman ya zo mini. Sun ce mini: 'Allah ya gwada ka.' Na tafi har na shiga wurinsa, ya ce: 'Menene wannan shawarar da ka ambata a baya?' Na yi Tashahhud sannan na ce: 'Lallai Allah ya aiko Muhammad ﷺ kuma ya saukar masa da Littafi, kai kuwa kana cikin wadanda suka amsa kiran Allah da Manzon Sa ﷺ kuka yi imani da shi. Ka yi hijira biyu na farko, ka raka Manzon Allah ﷺ kuma ka ga tafarkinsa. Yanzu mutane sun yi ta magana sosai game da lamirin Walid bin Uqba, don haka hakki ne a kanka ka kafa masa iyakar hukunci.' Ya ce mini: 'Ya dan yayana! Shin ka taba haduwa da Manzon Allah ﷺ?' Na ce: 'A'a, amma ilimin sa ya iso gare ni kamar yadda ya isa ga budurwa a cikin suturar ta.' Sai Uthman ya yi Tashahhud ya ce: 'Lallai Allah ya aiko Muhammad ﷺ da gaskiya kuma ya saukar masa da Littafi, ni kuwa ina cikin wadanda suka amsa kiran Allah da Manzon Sa ﷺ kuma na yi imani da aikin da aka aiko Muhammad ﷺ. Na yi hijira biyu na farko kamar yadda ka ce, na raka Manzon Allah ﷺ na kuma yi masa bay'ah. Wallahi, ban saba masa ba kuma ban yi masa dabara ba har Allah ya rashe shi. Sannan Allah ya mayar da Abu Bakr Khalifa, wallahi ban saba masa ba kuma ban yi masa dabara ba. Sannan Umar ya zama Khalifa, wallahi ban saba masa ba kuma ban yi masa dabara ba. Sannan na zama Khalifa. To shin ba ni da hakki a kanku kamar yadda suke da shi a kaina?' Na ce: 'Ee.' Ya ce: 'To menene wadannan maganganun da suke isowa gare ni daga gare ku? Amma game da abin da ka ambata na lamirin Walid bin Uqba, za mu dauki mataki bisa gaskiya in sha Allah.' Sai ya umurci a duka Walid bulala arba'in, ya umurci Ali ya dukeshi, shi kansa ma ya dukeshi." Yunus da dan uwan Zuhri sun ruwaito daga Zuhri: "Shin ba ni da hakki a kanku kamar yadda suke da shi?" Abu Abdullah (Imam Bukhari) ya ce: 'Balaa' (gwaji) daga Ubangijinku shi ne wancan tsananin da aka gwada ku da shi; kuma wurin 'balaa' shine gwaji da tsaftacewa. 'Man balawtuhu wa mahhas-tuhu' yana nufin na fitar da abin da ke cikinsa. 'Yablu' yana nufin yana gwadawa. 'Mubtalikum' shine mai gwada ku. Kuma game da kalaminsa 'balaa mai girma', wannan ni'ima ce, kuma tana fitowa daga 'ablaytuhu' (na ba shi), bamban da 'ibtalaytuhu' (na gwada shi).

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Usman ya karɓi shawara kuma ya yi alƙawarin ɗaukar mataki na adalci a kan al-Walid.

Asali da dalili

An ƙarfafa Ubaidullah bin Adi ya yi magana da kawunsa, halifa Usman, game da al-Walid bin Uqba, wanda mutane suke magana a kansa saboda ayyukansa. Usman ya saurari shawarar kuma ya ba da umarnin a yi wa al-Walid bulala arba’in.

Bayani kan kalmomi masu wuya
nasiha

Shawara ta gaskiya da manufarta ita ce ƙarfafa alheri.

hadd

Hukuncin da shari’a ta ƙayyade a cikin fikihun Musulunci.

Tashahhud

Shaidar imani da ake furtawa a cikin sallah.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman addini sun fahimci daga wannan cewa ya dace a ba shugaba shawara ta gaskiya idan an gabatar da ita cikin girmamawa kuma da manufar tabbatar da adalci. Dangantakar dangi ko babban matsayi bai kamata ya hana a binciki al’amari cikin adalci da kuma aiwatar da ƙa’idojin da suka dace ba. Aiwatar da hukunce-hukuncen shari’a na hannun hukuma mai iko ne, kuma yana buƙatar hujja da ingantacciyar hanya ta shari’a; wannan labari ba izini ba ne ga mutum ya ɗauki doka a hannunsa.

Darussa na yau
  1. Ka ba shugabanni shawara ta gaskiya cikin girmamawa, da hujjoji bayyanannu, kuma da niyyar tabbatar da adalci.
  2. Ka binciki zarge-zarge a hankali, sannan ka bar hukuma mai iko ta yi aiki bisa hujja da ƙa’ida.
  3. Kada dangantakar iyali ko biyayya ta musamman ta fi muhimmanci fiye da yi wa kowa adalci.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.