Sahih al-Bukhari, hadisi na 3989
An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abu Huraira
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ، حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ، جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَةِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمُ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ فَقَالُوا تَمْرُ يَثْرِبَ. فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا حَسَّ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى مَوْضِعٍ، فَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ، فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا فَأَعْطُوا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا. فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَيُّهَا الْقَوْمُ، أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ. ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صلى الله عليه وسلم. فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا، وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ، وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا. قَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ لِي بِهَؤُلاَءِ أُسْوَةً. يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ، فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَانْطُلِقَ بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ خُبَيْبًا، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ، فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَدَرَجَ بُنَىٌّ لَهَا وَهْىَ غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَجَدَتْهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ. فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ، فَقَالَ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَزِدْتُ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا، وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا، وَلاَ تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا. ثُمَّ أَنْشَأَ يَقُولُ فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ، فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلاَةَ، وَأَخْبَرَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ أَنْ يُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَتَلَ رَجُلاً عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ، فَبَعَثَ اللَّهُ لِعَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًا. وَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ذَكَرُوا مُرَارَةَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيَّ وَهِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيَّ، رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا.
Abu Huraira ya ruwaito cewa: Manzon Allah ﷺ ya aiki da mutane goma a matsayin leƙen asiri, kuma ya naɗa Asim bin Thabit Al-Ansari, kakannin Asim bin Umar bin Al-Khattab, a matsayin jagoransu. Har sai sun kai wani wuri da ake kira Al-Hadah tsakanin Usfan da Makka, sai aka sanar da wata ƙungiya daga cikin kabilar Hudhail da ake kira Banu Lihyan game da kasancewarsu. Sai suka tura musu kusan maza ɗari masu harbin kibiyoyi. Masu harbin kibiyoyin sun bi sawunsu har sun sami ragowar dabino da suka ci a wurin da suka sauka. Sai suka ce,
"Wannan dabino ne na Yathrib (wato Madina)," kuma suka ci gaba da bin sawunsu. Lokacin da Asim da abokansa suka gane da su, sai suka nemi mafaka a wani wuri mai tsayi. Amma maƙiyan sun kewaye su, suka ce musu, "Sauku ku mika wuya. Mun ba ku alkawari da kwatancen cewa ba za mu kashe kowa daga cikinku ba." Asim bin Thabit ya ce, "Ya ku mutane! Ni kuwa, ba zan taɓa saukowa don in shiga ƙarƙashin kariyar kafiri ba. Ya Allah! Sanar da Annabinka ﷺ game da halinmu." Sai masu harbin kibiyoyin suka jefa musu da kibiyoyi, suka kashe Asim a matsayin shahidi. Mutane uku daga cikinsu suka sauko suka mika wuya, sun karɓi alkawarin da kwatancen su, su ne Khubaib, Zaid bin Ad-Dathina, da wani mutumin daban. Lokacin da masu harbin kibiyoyin suka kama su, sai suka warware igiyoyin bakansu suka ɗaure fursunoninsu da su. Mutum na uku ya ce, "Wannan shi ne farkon alamar yaudara! Wallahi, ba zan tafi tare da ku ba, domin ina bin misalin waɗannan." Yana nufin abokansa da aka kashe. Sai suka ja shi suka yi ƙoƙari da shi har sun kashe shi. Daga nan sai suka ɗauki Khubaib da Zaid bin Ad-Dathina, daga baya kuma suka sayar da su a matsayin bayi a Makka bayan yaƙin Badr. 'Ya'yan Al-Harith bin Amr bin Naufal suka sayi Khubaib, saboda shi ne ya kashe mahaifinsu Al-Harith bin Amr a ranar yaƙin Badr. Khubaib ya zauna a gidan yarensu har sai suka haɗa kai kan kashe shi. Wata rana Khubaib ya aro wata musa daga ga ɗaya daga cikin 'ya'yan mata na Al-Harith don askewa, ita kuma ta ba shi. Sa'an nan kuma, yayin da take rashin kulawa, ɗanta ƙarami ya je wurinsa, sai ta gan shi ya zaunar da yaron a cinyarsa yayin da musar take hannunsa. Ta firgita sosai har Khubaib ya lura da tsoronta, ya ce, "Kana jin tsoron zan kashe shi? Ba zan taɓa yin hakan ba." Daga baya tana cewa, "Wallahi, ban taɓa ganin fursuna mafi kyau fiye da Khubaib ba. Wallahi, wata rana na gan shi yana cin ƙungul ɗin inabi a hannunsa yayin da yake cikin sarkar ƙarfe, alhali babu 'ya'yan itace a Makka a lokacin." Tana cewa, "Abinci ne da Allah ya azurta wa Khubaib." Lokacin da suka fitar da shi daga cikin Haramin Makka zuwa wajen Hil don kashe shi, Khubaib ya roƙe su, "Barin in yi sallar rak'a biyu." Su ka bar shi, sai ya yi rak'a biyu, sannan ya ce, "Wallahi! Idan ba don tsoron ku zaku yi tunanin cewa ina damuwa ba, da na ƙara." Sannan ya yi addu'a yana cewa, "Ya Allah! Lissafa su ɗaya-ɗaya, ka kashe su daban-daban, kuma kada ka bar kowa daga cikinsu." Bayan haka ya fara waƙa yana cewa: "Ba na damuwa idan an kashe ni a matsayin Musulmi, ta wace hanya mutuwa ta zo mini a kan hanyar Allah, domin wannan na Allah ne. Idan Ya so, Zai albarkaci sassan jikina da aka yanke." Sannan Abu Sirwa', Uqba bin Al-Harith ya matso gare shi ya kashe shi. Khubaib ne ya kafa Sunnah na yin salla ga duk wani Musulmi da za a kashe a matsayin shahidi kafin a aiwatar da hukuncin. Annabi ﷺ ya sanar da abokansa labarin abin da ya faru da waɗancan leƙen asirin goma a rana ɗaya da aka kashe su. Wasu mutanen Quraish, bayan sun ji labarin mutuwar Asim bin Thabit, sun aiki da wasu manzanni don su kawo wani sashi na jikinsa don a tabbatar da mutuwarsa, tunda ya kashe ɗaya daga cikin manyansu a baya. Amma Allah ya aiko wa Asim da wani abu kamar inuwa daga cikin ƙudan zuma, waɗanda suka kare gawarsa daga manzanninsu, ta yadda ba su iya yanke komai daga jikinsa ba.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Khubayb ya tsaya da ƙarfi, ya yi salla kafin a kashe shi, kuma ya dogara ga Allah.
Hadisin ya bayyana balaguron masu leƙen asiri goma ƙarƙashin jagorancin ‘Āṣim ibn Thābit, yadda Banū Liḥyān suka kewaye su, da kama da kashe Khubayb da Zayd ibn ad-Dathina.
Mutanen da ake aikawa domin tattara bayanai game da wani yanki ko yanayi.
Tabbatacciyar magana da wasu za su iya dogaro da ita.
Sassan salla; Khubayb ya yi raka’a biyu kafin a kashe shi.
Malamai sun fahimta daga sallar Khubayb cewa ya halatta, kuma an so, wanda za a kashe ya yi raka’a biyu idan yanayi ya ba da dama. Ruwayar tana yabon tsayin daka, ikhlasi da dogaro ga Allah, amma ba ta ba da hujjar neman ɗauri ko jefa kai cikin haɗari ba. Haka kuma tana nuna cewa karya alkawarin da aka yi abin zargi ne.
- Ka tsaya kan imaninka da ƙa’idojinka idan kana fuskantar matsin lamba, ba tare da neman haɗari cikin ganganci ba.
- Ka cika alkawura da yarjejeniyoyi; ka ɗauki amincewar da wasu suka ba ka a matsayin babban nauyi.
- A mawuyacin hali, ka ware lokaci don salla kuma ka roƙi Allah ya ba ka tsayin daka.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.