Sahih al-Bukhari, hadisi na 4202
An rawaito daga Sahl ibn Sa'd. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Qutaybaya ruwaito wa al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
- 2Ya'qubيَعْقُوبُ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 5Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا، فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ، وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا، يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ، فَقِيلَ مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ. قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ، وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ ـ قَالَ ـ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ سَيْفَهُ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ، فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ. فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ، ثُمَّ جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ فِي الأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ، فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنَ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ، فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
Kutayba ya ba mu labari, Yaqub ya ba mu labari, daga Abu Hazim, daga Sahl bin Sa'd As-Sa'idi - Allah ya yarda da shi - cewa Manzon Allah ﷺ ya hadu da Mushrikai suka yi yaki. Sai lokacin da Manzon Allah ﷺ ya koma sansaninsa, wasu kuma suka koma sansaninsu, a cikin Sahabbawan Manzon Allah ﷺ akwai wani mutumin da baya barin komai da aka ware ko aka bari daga gare su sai ya bi shi yana bugunsa da takobinsa. Sai aka ce: 'Babu wanda ya yi amfani a yau kamar filan.' Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Lallai shi daga cikin mutanen Wuta ne.' Wani mutum daga cikin jama'a ya ce: 'Ni ne abokin sa.' Ya fito tare da shi; duk lokacin da ya tsaya, shi ma ya tsaya tare da shi, idan ya yi gaggawa, shi ma ya yi gaggawa tare da shi. Sai wannan mutumin ya samu rauni mai tsanani, ya so ya mutu da wuri, ya sanya takobinsa a kasa, ya sa bakinsa a tsakanin nonuwansa, sannan ya jefa kansa a kan takobin ya kashe kansa. Sai wannan mutumin (mai bibiyarsa) ya zo ga Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Na shaida cewa kai Manzon Allah ne.' Ya ce: 'Me ya sa?' Ya ce: 'Wancan mutumin da ka ambata a baya cewa yana daga cikin mutanen Wuta, mutane sun yi mamakin maganarka, na ce zan nemo muku labarinsa. Na fito ina nemansa, sai ya samu rauni mai tsanani, ya so ya mutu da wuri, ya sanya karfen takobinsa a kasa, bakinsa kuma a tsakanin nonuwansa, sannan ya jefa kansa a kansa ya kashe kansa.' A lokacin Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Lallai mutum zai iya yin aikin mutanen Aljanna a zahiri ga mutane, alhali shi daga cikin mutanen Wuta ne. Kuma lallai mutum zai iya yin aikin mutanen Wuta a zahiri ga mutane, alhali shi daga cikin mutanen Aljanna ne.'
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Ayyukan da suke bayyana na ibada ba sa bayyana makomar mutum ta ƙarshe a kowane lokaci.
Maƙiyin da ya rabu da sauran mutane.
Mutanen da, bisa hukuncin Allah, za su kasance cikin mutanen Wuta.
Abin da wasu za su iya gani daga ayyukan mutum ba tare da sanin yanayinsa na ciki ba.
Malamai kamar Ibn Hajar sun bayyana cewa bai kamata mutane su yanke hukunci kan makomar mutum ta ƙarshe bisa ayyukan da ake iya gani kawai ba: yanayin ciki da ƙarshen mutum su ne muhimmai, kuma suna cikin ilimin Allah. Wannan magana kuma tana gargaɗi cewa dagewa kan zunubi da mummunan ƙarshe abubuwa ne masu tsanani, amma ba ta ba kowa izinin hukunta wani mutum guda ba tare da hujja ba. Mazhabobin Ahlus-Sunna guda huɗu sun haramta kashe kai; wannan lamari yana bayyana cewa mummunan rauni ba hujja ba ne ta sa mutum ya kashe kansa.
- Ka yi wa kanka nazari da gaskiya: binciki niyyarka kuma ka roƙi Allah ya ba ka dagewa da kyakkyawan ƙarshe.
- Kada ka yanke hukunci kan makomar mutum ta ƙarshe bisa abin da kawai kake gani a zahiri.
- Idan kana cikin raɗaɗi, yanke ƙauna ko mummunan rauni, nemi taimako kuma kada ka taɓa saka ranka cikin haɗari da gangan.
Wannan ruwaya tana jaddada cewa ana auna ayyuka bisa niyya, kuma tana ƙara kammala darasin da ya shafi dalilan da ke cikin zuciya.
Sahih al-Bukhari · #4203 (Sahih)A can ma ana ganin cewa wani aiki da mutane suke ɗauka a matsayin jarumtaka ko abin yabo, shi kaɗai ba ya tabbatar da halin ƙarshe na mutum.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.