Sahih al-Bukhari, hadisi na 4409
An rawaito daga Sa'd ibn Abi Waqqas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Sa'd ibn Abi Waqqas
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ ـ هُوَ ابْنُ سَعْدٍ ـ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ، أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ " لاَ ". قُلْتُ أَفَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَالثُّلُثِ قَالَ " وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَلَسْتَ تُنْفِقُ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ " إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ. لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ رَثَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ".
Sa'd ya ruwaito: Manzon Allah ﷺ ya ziyarce ni a lokacin Hajjat-ul-Wada' yayin da nake fama da cutar da ta kai ni bakin mutuwa. Na ce,
"Ya Manzon Allah! Cutata ta kai ga wannan matakin da kake gani, kuma ina da dukiya mai yawa, amma ba ni da wanda zai gadeni sai 'yata guda daya. Shin zan yi sadaka da kashi biyu bisa uku na dukiyata?" Manzo ﷺ ya ce, "A'a." Na ce, "Shin zan yi sadaka da rabinta?" Ya ce, "A'a." Na ce, "To kashi daya bisa uku?" Ya ce, "Kashi daya bisa uku, koda kashi daya bisa uku yana da yawa. Ya fi kyau ka bar magadanka suna arziki maimakon ka barsu talakawa suna rokon mutane; kuma duk abin da ka kashe don neman Fuskar Allah za ka samu ladan shi, har da guntun abincin da ka saka wa matarka a baki." Na ce, "Ya Manzon Allah! Shin zan rage bayan sahabban ka?" Manzo ﷺ ya ce, "Idan ka rage, duk wani aiki mai kyau da za ka yi don neman Fuskar Allah zai kara maka daraja da daukaka. Watakila za ka dadewa rayuwa har wasu mutane su amfane da kai, wasu kuma su samu matsala saboda kai." Sai Manzo ﷺ ya kara da cewa, "Ya Allah! Cikar wa sahabbana Hijirarsu, kuma kada ka mayar da su baya. Amma miskini Sa'd bin Khaula..." Manzon Allah ﷺ ya yi masa tausayi saboda ya rasu a Makka.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Ka bayar da dukiya da karimci, amma kuma ka kiyaye jin daɗin magadanka.
Sa‘d ibn Abi Waqqas ya yi fama da rashin lafiya mai tsanani a lokacin Hajjin Bankwana, sai ya tambayi Annabi ﷺ nawa ne daga dukiyarsa zai iya bayarwa sadaka, domin ‘yarsa tilo ce magajiyarsa.
Mafi yawan dukiyar da mutum zai iya warewa a matsayin wasiyya bisa wannan ruwayar; dole ne a bar wa magada rabon da aka ƙayyade musu.
Yin aiki da niyya ta gaskiya domin samun yardar Allah.
Hijira ita ce tafiyar Musulmi daga Makka zuwa Madina saboda addininsu.
Malamai sun fahimta daga wannan ruwayar cewa wasiyyar sadaka ba za ta wuce kashi ɗaya bisa uku na dukiya ba, kuma wani lokaci bayar da ƙasa da haka ya fi, musamman idan in ba haka ba magada za su shiga cikin talauci. Mazhabobin Ahlus-Sunna guda huɗu sun amince da iyakar kashi ɗaya bisa uku ga wasiyyar da ake aiwatarwa bayan mutuwa; wasiyya da ta wuce wannan tana buƙatar yardar magada bayan an fara rabon gado. Haka kuma, kuɗin da ake kashewa kullum wajen kula da iyali na iya zama lada idan an kashe su da niyya ta gaskiya domin neman yardar Allah.
- Yayin da kake tsara wasiyyar sadaka, ka yi la’akari da haƙƙoƙin magadanka da tsaron kuɗinsu.
- Ka ɗauki kula da iyalinka a matsayin ibada idan kana yin hakan da niyya ta gaskiya.
- Idan ba ka da lafiya ko kana yanke manyan shawarwarin kuɗi, nemi shawarar ƙwararre game da ƙa’idojin Musulunci kan wasiyya da gado.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.