Sahih al-Bukhari, hadisi na 4531
An rawaito daga Abdullah ibn Abbas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abdullah ibn Abbas
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا شِبْلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، {وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا} قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبٌ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ} قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً، إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى {غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ} فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ وَاجِبٌ عَلَيْهَا. زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ. وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى {غَيْرَ إِخْرَاجٍ}. قَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتِ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهِ وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ}. قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَلاَ سُكْنَى لَهَا. وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ بِهَذَا. وَعَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا فِي أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ {غَيْرَ إِخْرَاجٍ} نَحْوَهُ.
Is-haq ya ba mu labari, Rawh ya ba mu labari, Shibl ya ba mu labari, daga Ibn Abi Najih, daga Mujahid, game da ayar: {Waɗanda suka mutu daga cikinku sun bar mata}, ya ce: Da farko wannan iddar tana da wajibi a kan mace ta yi jira a gidan mijinta. Sai Allah ya saukar da: {Waɗanda suka mutu daga cikinku sun bar mata, sai su yi wa matayensu wasiyyar abin morewa har shekara guda ba tare da fitar da su ba; amma idan suka fita da kansu, to babu laifi a kanku game da abin da suka aikata wa rayukansu cikin alheri}. Ya ce: Allah ya sanya mata cikakkiyar shekara, wato watanni bakwai da dare ashirin a matsayin wasiyya; idan ta so za ta zauna bisa wasiyyarta, idan kuma ta so za ta fita. Wannan shi ne maganar Allah Maɗaukaki: {Ba tare da fitar da su ba; amma idan suka fita, babu laifi a kanku}. Saboda haka, iddar tana nan a matsayin wajibi a kanta. An nakalto hakan daga Mujahid. Kuma Ata' ya ce: Ibn Abbas ya ce, 'Wannan ayar ta soke (nasikh) wajibcin yin idda a gidan iyalinsa, don haka za ta iya yin idda duk inda ta so,' kuma wannan shi ne maganar Allah Maɗaukaki: {Ba tare da fitar da su ba}. Ata' ya ce: Idan ta so za ta yi idda a gidan iyalinsa ta zauna bisa wasiyyarta, idan kuma ta so za ta fita, bisa maganar Allah Maɗaukaki: {Babu laifi a kanku game da abin da suka aikata}. Ata' ya kara da cewa: Sannan dokokin gado suka zo suka soke zama a gida, don haka za ta yi idda duk inda ta so kuma ba ta da hakkin zama a gida. Daga Muhammad bin Yusuf, Warqa' ya ba mu labari daga Ibn Abi Najih daga Mujahid da irin wannan labarin. Kuma daga Ibn Abi Najih daga Ata' daga Ibn Abbas ya ce: 'Wannan ayar ta soke yin iddata a gidan iyalinsa, don haka za ta yi idda duk inda ta so bisa maganar Allah: {Ba tare da fitar da su ba},' ma'ana iri ɗaya.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Bazawara tana cika iddar da aka wajabta; zama a gida da kuma ciyarwa batutuwa ne dabam.
Lokacin jira da aka wajabta bayan mutuwar miji ko saki.
Ɗage ko maye gurbin wani hukunci na baya da wahayi na baya-bayan nan.
Haƙƙin zama a gidan mijin da ya rasu a lokacin iddah.
Wannan riwaya ta tattaro fassarori daban-daban na farko game da Alƙur’ani 2:234 da 2:240. Mujahid ya bambanta tsakanin iddah ta wajibi da yiwuwar zama a gidan ko barinsa bisa ga wasiyya. Ibn Abbas da Ata sun bayyana cewa an ɗage wajibcin zama tare da iyalan miji; Ata ya ƙara da cewa dokokin gado na baya-bayan nan sun kawo ƙarshen haƙƙin zama. Saboda haka, rubutun yana tattara bambance-bambancen fahimtar dokokin da suka biyo juna ne, ba wata magana ce kai tsaye da aka jingina ga Annabi ﷺ ba. Idan ana aiwatar da hukunci a wani yanayi na musamman, a bi fahimtar fiƙihu da aka amince da ita, kuma a nemi shawarar malami mai cancanta.
- A bambanta tsakanin iddah ta wajibi da tambayar inda za a zauna a lokacin iddar.
- A kula yayin magana kan bambance-bambancen fassarar gargajiya; kada a jingina ra’ayi guda ga dukkan malamai ba tare da hujja ba.
- Idan akwai batun aikace-aikace game da iddah da masauki, a nemi shawarar ƙwararre da ya san yanayin lamarin.
Wannan riwaya tana tattauna fassarar ayoyin da suka shafi iddar zawarawa, don haka tana da alaƙa da batun tafsiri.
Sahih al-Bukhari · #4532 (Sahih)Tana nan kai tsaye kusa da wannan riwaya a Sahih al-Bukhari, kuma tana taimakawa wajen fahimtar faɗaɗɗen mahallin sharhin Alƙur’ani.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.