Sunan an-Nasa'i, hadisi na 4801
An rawaito daga Abdullah ibn Amr ibn al-As. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga an‑Nasa'i har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Ahmad ibn Sulaymanya ruwaito wa an‑Nasa'iأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 2Yazid ibn Harunيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3Muhammad ibn Rashidمُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ
- 4Sulayman ibn Musaسُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى
- 5Amr ibn Shu'aybعَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
- 6Mahaifinsa, Shu'aybأَبِيهِ
- 7Kakansaجَدِّهِ
- 8Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin.
Riwayar
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قُتِلَ خَطَأً فَدِيَتُهُ مِائَةٌ مِنَ الإِبِلِ ثَلاَثُونَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَثَلاَثُونَ بِنْتَ لَبُونٍ وَثَلاَثُونَ حِقَّةً وَعَشْرَةٌ بَنِي لَبُونٍ ذُكُورٍ " . قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَوِّمُهَا عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَمِائَةَ دِينَارٍ أَوْ عِدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ وَيُقَوِّمُهَا عَلَى أَهْلِ الإِبِلِ إِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَانَتْ نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا عَلَى نَحْوِ الزَّمَانِ مَا كَانَ فَبَلَغَ قِيمَتُهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا بَيْنَ الأَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانَمِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عِدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ . قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ مَنْ كَانَ عَقْلُهُ فِي الْبَقَرِ عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَىْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ عَقْلُهُ فِي الشَّاةِ أَلْفَىْ شَاةٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى فَرَائِضِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَعْقِلَ عَلَى الْمَرْأَةِ عَصَبَتُهَا مَنْ كَانُوا وَلاَ يَرِثُونَ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا وَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهَا .
Ahmad bin Sulaiman ya ba mu labari, ya ce: Yazid bin Harun ya ba mu labari, ya ce: Muhammad bin Rashid ya sanar da mu, daga wajen Sulaiman bin Musa, daga wajen Amr bin Shu'aib, daga wajen mahaifinsa, daga wajen kakansa, cewa Manzon Allah ﷺ ya ce:
"Duk wanda aka kashe a kuskure, diyyarsa ita ce raƙuma ɗari: talatin Bint Makhad, talatin Bint Labun, talatin Hiqqah, da goma Bani Labun maza." Kuma Manzon Allah ﷺ yana ƙiyasta darajar diyyar ga mutanen ƙauyuka a dinari ɗari huɗu ko daidai da su azaman azurfa. Yana ƙiyasta ta ga masu raƙuma; idan farashi ya tashi, yana ƙara darajar, idan kuma ya sauko, yana rage darajar bisa yanayin lokacin. A zamanin Manzon Allah ﷺ darajar ta kai tsakanin dinari ɗari huɗu zuwa ɗari takwas, ko daidai da su azaman azurfa. Manzon Allah ﷺ ya yi hukunci cewa wanda diyyarsa ake biya da shanu, ga masu shanu shine shanu ɗari biyu; kuma wanda diyyarsa ake biya da tumaki shine tumaki dubu biyu. Manzon Allah ﷺ ya yi hukunci cewa diyya gado ne da ake rabawa tsakanin warathan wanda aka kashe bisa ga rabon gadonsu, abin da ya rage kuma na asabah (masu dangantaka ta uba) ne. Manzon Allah ﷺ ya kuma yi hukunci cewa idan mace ta aikata laifin kisan kai, asabah dinta, ko su wanene, za su biya diyyar, amma ba za su gaji komai ba sai abin da ya rage bayan warathanta; idan kuma an kashe mace, diyyarta za a raba tsakanin warathanta, kuma suna da damar kashe mai kisan nata.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Hadisin ya bayyana diyyar jini idan mutuwa ta faru sanadiyyar haɗari da yadda ake raba ta.
Biyan diyya ta kuɗi da ake wajabta bisa ƙa’idojin shari’ar Musulunci a wasu nau’o’in mutuwa ko rauni na zalunci.
Wasu takamaiman ’yan’uwa maza waɗanda, bisa ƙa’idojin gado, za su iya karɓar abin da ya rage na gado, kuma a wasu lokuta su ba da gudummawa wajen biyan diyyar jini.
Sunayen raƙuma mata na shekaru daban-daban; matanin ya kuma ambaci samarin raƙuma maza.
Malamai sun fahimci daga wannan riwaya cewa idan mutuwa ta faru ba da gangan ba, diyya tabbatacciya ta zama wajibi, kuma ana iya biya ta da nau’o’in dabbobi daban-daban ko kuɗin da ya yi daidai da ƙimarsu. Haka kuma diyyar jini tana cikin dukiyar gadon mamaci, kuma ana raba ta tsakanin magada bisa rabon da aka ƙayyade musu. Ana fayyace ainihin nauyin biyan diyyar da yadda za a raba ta cikin ƙa’idojin mazhabobin fikihu; wannan hadisi ba hujja ba ne ga ɗaukar fansa da kai da kanka.
- A bar hukumomin da abin ya shafa da malaman fikihu ƙwararru su binciki haɗarin da ya yi sanadin mutuwa; kada a ɗauki fansa da kai da kai.
- A ɗauki diyyar a matsayin haƙƙin ’yan uwan mamaci, kuma a raba ta bisa ƙa’idojin gado da suka dace.
- A rubuta yarjejeniyoyin da suka shafi alhaki da diyya a sarari, domin kare haƙƙin duk waɗanda abin ya shafa.
Ita ma wannan riwaya tana bayani game da adadi da nau’in diyyar jini, kuma tana taimakawa wajen kwatanta hukunce-hukuncen da ke cikin wannan hadisi.
Sunan an-Nasa'i · #4800 (Sahih Lighairihi)Wannan riwaya tana kusa kai tsaye da wannan nassi, kuma tana ba da ƙarin bayani kan ƙa’idojin diyyar jini.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.