Sahih al-Bukhari, xadiiska 4209
Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Hatimحَاتِمٌ
- 3Yazid ibn Abu Ubaydيَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ
- 4Salamaسَلَمَةَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ، رضى الله عنه قَالَ كَانَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ تَخَلَّفَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي خَيْبَرَ، وَكَانَ رَمِدًا فَقَالَ أَنَا أَتَخَلَّفُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَحِقَ، فَلَمَّا بِتْنَا اللَّيْلَةَ الَّتِي فُتِحَتْ قَالَ " لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَدًا ـ أَوْ لَيَأْخُذَنَّ الرَّايَةَ غَدًا ـ رَجُلٌ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ، يُفْتَحُ عَلَيْهِ ". فَنَحْنُ نَرْجُوهَا فَقِيلَ هَذَا عَلِيٌّ، فَأَعْطَاهُ فَفُتِحَ عَلَيْهِ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama, waxaa nooga warramay Xaatim, oo ka weriyey Yaziid bin Abii Cubayd, oo ka weriyey Salama (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri: Cali (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu ka haray Nabiga ﷺ dagaalkii Khaybar isagoo indhaha ka xanuunsanaa. Markaasuu wuxuu yiri:
"Sideen uga harayaa Nabiga ﷺ?" Wuu daba galay oo wuu gaaray. Habeenkii la qabsaday Khaybar, Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Berri ayaan calanka siin doonaa — ama berri waxaa qaadan doona calanka — nin uu jecel yahay Allaah iyo Rasuulkiisu, oo guusha lagu furi doono." Annagoo dhammaanteen rajeynayna calanka, ayaa la yiri: "Kani waa Cali," markaasuu Nabigu ﷺ siiyey calankii, waxaana guusha lagu furay gacantiisa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali ayaa calanka ka helay Khaybar, Allahna isaga ayuu guusha ku gaarsiiyey.
Ogaan iyo dhul qalcado leh oo waqooyiga Madiina ku yaal, halkaas oo Muslimiintu olole ciidan kula kulmeen mucaarad.
Astaanta lagu garto ciidanka, taas oo ololaha lagu siin jiray hoggaamiye loo magacaabay.
Xanuun isha ku dhacay Cali ka hor intuusan mar kale ku biirin Nebiga ﷺ.
Culimadii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay werintan ku tilmaamaan fadli cad oo Cali leeyahay: Nebigu ﷺ wuxuu ka marag kacay in Allah iyo Rasuulkiisu jecel yihiin, wuxuuna u dhiibay calanka. Guushu waxay ku timid gargaarka Allah, halka Cali ahaa hoggaamiyihii loo igmaday. Soo noqoshadiisa inkastoo ishiisu xanuunaysay waxay muujinaysaa dadaalkiisa; qoraalku ma barayo in qofka buka ay waajib ku tahay inuu caafimaadkiisa dayaco.
- Aqoonso fadliga gaarka ah ee qof, adigoon dadka kale hoos u dhigin.
- Qaado masuuliyadda marka laguu igmado, natiijadana Allah ku kalsoonow.
- U dadaal ujeeddooyinka wanaagsan, balse si taxaddar leh ula dhaqan xanuunka iyo xaddidaadaha jidheed.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay sidoo kale ka warramaysaa magacaabista Cali inuu calan-sidaha noqdo, waxayna faahfaahin ka bixisaa dhacdooyinka ololaha.
Sahih al-Bukhari · #4211 (Sahih)Werintan la xiriirta waxay iyaduna ka hadlaysaa in Cali calanka loo dhiibay iyo fadligiisa gaarka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.