Sahih al-Bukhari, hedîsa 1185
Mahmud ibn al-Rabi rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Mahmud ibn al-Rabi hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ. فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَأَفْعَلُ ". فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ. فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ.
Îshaq ji min re got, Yeqûb kurê Îbrahîm ji me re got, bavê min ji me re got, ji Ibn Şîhab, wî got: Mehmûd kurê Rebî‘ el-Ensarî ji min re ragihand ku wî Resûlullah ﷺ bi bîr anîbû û her wiha qulmek av jî bi bîr anîbû ku Pêxember ﷺ ji bîrekê ya di mala wan de kişandibû û li rûyê wî reşandibû. Mehmûd îdia kir ku wî Îtban kurê Malîk el-Ensarî - Xwedê jê razî be - yê ku di şerê Bedirê de ligel Resûlullah ﷺ amade bûbû, bihîstibû ku digot:
"Min ji bo qewmê xwe li Beni Salim nimêj dida pêşiyan û di navbera min û wan de newalek hebû; gava baran dibariya, derbasbûna wê ji bo çûna mizgefta wan li ser min dijwar dibû. Ez çûm cem Resûlullah ﷺ û min jê re got: 'Çavên min lawaz bûne û ew newala di navbera min û qewmê min de gava baran tê tijî dibe û derbasbûna wê li ser min dijwar e; ez dixwazim tu werî malê û li cihekî nimêj bikî da ku ez wêderê wekî cihê nimêjê diyar bikim.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Ez ê vê yekê bikim.' Piştî ku roj bilind bû, Resûlullah ﷺ û Ebû Bekir - Xwedê jê razî be - hatin mala min. Resûlullah ﷺ destûr xwest û min destûr da wî. Hîn rûneniştibû ku ferman kir: 'Tu dixwazî ez li kîjan cihê mala te nimêj bikim?' Min nîşana wî cihî da ku min dixwest wî lê nimêj bike. Resûlullah ﷺ rabû ser piyan, tekbîr anî û em li pişt wî rêz bûn; wî du rekat nimêj kirin, paşê selam da û me jî dema wî selam da, selam dan. Min ew ji bo xwarina 'Xezîr'ê ya ku ji bo wî hatibû amadekirin, alîkî girt. Gava xelkê malê bihîst ku Resûlullah ﷺ di mala min de ye, mêr ji wan kom bûn heta ku hejmara mêran di malê de zêde bû. Mêrekî ji wan got: 'Ma çi bi ser Malîk de hatiye, ez wî nabînim?' Mêrekî din ji wan bersiv da: 'Ew munaafiqek e, ji Allah û Resûlê Wî hez nake.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Wisa nebêje! Ma te nedît ku wî gotiye "Ji bilî Allah ti ilah tune" û bi vê yekê tenê raziya Allah dixwaze?' Wî mêrî got: 'Allah û Resûlê Wî baştir dizanin; lê bi sondê Allah, me tu carî dostanî û axaftina wî nedîtiye ji bilî bi munaafiqan re.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Bêguman Allah Agir qedexe kiriye li ser kesê ku bibêje "Ji bilî Allah ti ilah tune" û bi vê yekê raziya Allah bixwaze.'" Mehmûd got: "Min ev hedîs ji komekê re vegot ku di nav wan de Ebû Eyyûb, hevalê Resûlullah ﷺ yê di sefera ku tê de wefat kiribû, hebû û Yezîd kurê Muawiye fermandarê wan bû li erdê Romayê. Ebû Eyyûb ev hedîs red kir û got: 'Bi sondê Allah, ez guman nakim ku Resûlullah ﷺ tu carî tiştê ku te gotiye gotibe.' Ev yek li ser min giran hat û min soz da Allah ku eger ez sax bimînim heta ku ez ji seferê vegerim, ez ê biçim cem Îtban kurê Malîk - Xwedê jê razî be - û eger ew sax be li mizgefta qewmê xwe, ez ê jê bipirsim. Dema ez vegeriyam, min ji bo Hec an Umrê îhram girêda, paşê ez rê ketim heta ku ez gihîştim Medîneyê. Ez çûm cem Beni Salim û min dît ku Îtban pîremêrekî kor bû û ji qewmê xwe re nimêjê dikir. Dema wî ji nimêjê selam da, min silav lê kir û min nasnameya xwe jê re got, paşê min li ser wê hedîsê jê pirsî. Wî ew hedîs tam wekî cara yekem ji min re vegot."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ li malê nimêj kir û li dijî gumanên bêbingeh hişyarî da.
Dîtina lawaz û newala ku bi baranê dihat avdan, ji Itban ibn Malik re pêşengiya civata xwe di nimêjê de dijwar dikir. Wî ji Pêxember ﷺ xwest ku li mala wî, li cihêkî ku bikaribe wekî cihê nimêjê bi kar bîne, nimêj bike. Paşê, Itban çîroka xwe ji Mahmud ibn er-Rabi‘ re piştrast kir.
Di destpêka nimêjê de gotina “Allahu ekber”.
Silava dawî ku nimêj bi wê diqede.
Xwarinek e ku ji ardê ceh û şorbeya goştê tê çêkirin.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku nimêja li malê derbasdar e û mirov dikare di mala xwe de cihêkî sabît ji bo nimêjê amade bike. Pêxember ﷺ du rekat nimêj kir û kesên amade li pişt xwe di rêzan de rêz kirin. Vegotin herwiha tekez dike ku divê mirov kesekî bi lez bi durûtiyê tawanbar neke: şahidiya îmanê ya ku kesek dide divê bi ciddî bê girtin, lê di dawiyê de tenê Allah rastbûna dilê wî dizane. Zanyar sozê parastinê ji agirê Dojehê bi lêgerîna dilpak a razîbûna Allah ve girêdidin; ew vê sozê wekî destûrnameyekê nabînin ku mirov bê dilpakî îmanê îlan bike.
- Li malê cihêkî paqij û sabît amade bike ku tê de bi aramî nimêj bikî.
- Li ser gumanan tu kesî bi durûtiyê tawanbar neke; li ser tiştên ku dizanî biaxive û dadweriya dilê mirovan bihêle ji Allah re.
- Nimêja xwe bi dilpakî ber bi Allah ve bike, heta dema ku kesên din îmana te dinirxînin.
Ev guhertoyê heman bûyera Itban vedibêje, bi giranî li ser nimêja li mala wî û parastina ku bi şahidiya dilpaka îmanê ve girêdayî ye disekine.
Sahih al-Bukhari · #1183 (Sahih)Ev vegotin ji heman beşê jî li ser nimêja li malê ye û alîkarî dike ku cihê nimêjên neferz bê fêmkirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.