Pêşgotin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 1186

Itban bin Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Itban bin Malik hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ‏.‏ فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَأَفْعَلُ ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ‏.‏ فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ‏.‏

Werger

Îshaq ji min re vegot, Yeqûb kurê Îbrahîm ji me re vegot, bavê min ji me re vegot, ji Ibn Şîhab, got: Mehmûd kurê Rebî‘ el-Ensarî ji min re agahdar kir ku wî Resûlullah ﷺ bi bîr anîbû û her wiha qulpek av jî bi bîr anîbû ku Pêxember ﷺ ji bîra ku di mala wan de bû kişandibû û li rûyê wî re rijandibû. Mehmûd îdia kir ku wî ji ‘Îtban kurê Malik el-Ensarî — Xwedê jê razî be — yê ku bi Resûlullah ﷺ re şerê Bedirê dîtibû, bihîstibû ku digot:

"Min ji qewmê xwe yê Benî Salim re nimêj dikir û di navbera min û wan de newalek hebû; dema baran dibariya, ew newal tijî av dibû û derbasbûna wê ji bo min dijwar dibû. Ez çûm ba Resûlullah ﷺ û min jê re got: 'Çavên min lawaz bûne û newala di navbera min û qewmê min de dema baranê diherike û derbasbûna wê ji bo min zehmet e; ez dixwazim tu werî malê me û li cihekî nimêj bikî da ku ez wê derê wekî cihê nimêjê diyar bikim.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Ez ê wisa bikim.' Sibeha rojekê piştî ku roj bilind bû, Resûlullah ﷺ û Ebû Bekir — Xwedê jê razî be — hatin mala min. Resûlullah ﷺ destûr xwest û min destûr da wî. Hîn rûneniştibû ku ferman kir: 'Tu dixwazî ez li kîjan cihê mala te nimêj bikim?' Min bi îşaretê ew cihê ku min dixwest nîşanî wî da. Resûlullah ﷺ rabû ser piyan, tekbîr anî û em li pişt wî saf bûn; wî du rek‘et nimêj kirin, paşê selam da û me jî ligel wî selam da. Min ew ji bo xwarina xezîrê ya ku ji bo wî hatibû amadekirin ragirt. Gava xelkê malê bihîst ku Resûlullah ﷺ di mala min de ye, mêr ji wan kom bûn heta ku hejmara mêran di malê de zêde bû. Mêrekî ji wan got: 'Ma çi bi ser Malik de hatiye, ez wî nabînim?' Mêrekî din bersiv da: 'Ew munaafiqek e, ji Allah û Resûlê Wî hez nake.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Wisa nebêje! Ma te nedîtiye ku wî gotiye "La ilahe illallah" û bi vê yekê tenê rûyê Allah dixwaze?' Wî mêrî got: 'Allah û Resûlê Wî baştir dizanin; lê bi sondê Allah, me qet nedîtiye ku ew ji bilî alîkariya munaafiqan û axaftina bi wan re tiştekî din bike.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Bêguman Allah ew kes ji Agirê Dojehê re heram kiriye ku bêje "La ilahe illallah" û bi vê yekê tenê rûyê Allah bixwaze.'" Mehmûd got: "Min ev hedîs ji komekê re vegot ku di nav wan de Ebû Eyyûb, hevalê Resûlullah ﷺ yê di wê sefera ku tê de wefat kiribû, û Yezîd kurê Mu‘awiye ku li ser erdê Romê fermandarê wan bû, hebûn. Ebû Eyyûb ev hedîs red kir û got: 'Bi sondê Allah, ez guman nakim ku Resûlullah ﷺ qet tiştekî wiha gotibe ku te vegotiye.' Ev yek li ser min giran hat û min ji Allah re soz da ku eger ez sax bimînim heta ku ez ji seferê vegerim, ez ê biçim pirsê li ‘Îtban kurê Malik — Xwedê jê razî be — bikim, heke ez wî di mizgefta qewmê wî de sax bibînim. Dema ku ez vegeriyam, min ji bo Hec an Umrê ihrâm girêda, paşê rêwîtî kir heta ku ez gihîştim Medîneyê. Ez çûm ba Benî Salim û min dît ku ‘Îtban pîremêrekî kor e û ji qewmê xwe re nimêjê dike. Dema ku wî ji nimêjê selam da, min silav li wî kir û min nasnameya xwe jê re got, paşê min pirsa wê hedîsê jê kir. Wî ew hedîs tam wekî cara yekem ji min re vegot."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Şehadeta îmanê ya bi dilsozî mirovê ji agirê Dojehê diparêze; li ser kesên din zû biryar nede.

Paşxane û sedem

Itban ibn Malik ji Pêxember ﷺ xwest ku li mala wî nimêjê bike, ji ber ku çavên wî lawaz bûn û dema baranê geliyekî diherikî rêya wî ji bo gihîştina cem gelê xwe dijwar dikir. Piştî nimêjê, zilamekî tune wekî munafiq hate binavkirin; Pêxember ﷺ ev biryara qetî qedexe kir û bal kişand ser şehadeta wî ya îmanê.

Wateya peyvên dijwar
La ilaha illallah

Ji bilî Allah tu îlah tune ku bi heq bê perestîn.

Lêgerîna Rûyê Allah

Kirina karekî bi dilsozî ji bo bidestxistina razîbûna Allah.

Khazir

Xwarinek e ku di rivayetê de ji bo Pêxember ﷺ hatiye amadekirin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê derdixin ku şehadeta îmanê dema bi dilsozî bê gotin mirovê ji Agirê Dojehê diparêze; divê ev gotin ji îmana dilsoz û erkên wê neyê veqetandin. Rivayet herwiha hişyarî dide ku bê delîlên biryardar kesekî wekî munafiq neyê binavkirin: mirov tiştên xuya dibîne û li gorî wan dadbarî dike, lê Allah dizane di dilan de çi heye. Wekî din, nimêja Pêxember ﷺ li malê nîşan dide ku dikare li malê cihêk ji bo nimêjê bê amadekirin û mêvan dikare ji xwediyê malê bipirse ku li ku derê nimêjê bike.

Dersên ji bo îro
  1. Li ser îmana kesekî li gorî gumanan an tenê li gorî kesên ku ew bi wan re ye biryar nede.
  2. Dema îbadetê niyeta xwe nû bike û bi wê razîbûna Allah bixwaze.
  3. Nimêjê hêsan û gihîştbar bike: dema tenduristî an rewş alîkariyê bi hev re kom bûnê dijwar dike, alîkariya guncaw bixwaze.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.