Pêşgotin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 1354

Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Abdanji al‑Bukhari re vegotعَبْدَانُ
  2. 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
  3. 3Yunusيُونُسَ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6Ibn Umarابْنَ عُمَرَ
  7. 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ انْطَلَقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، حَتَّى وَجَدُوهُ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ الْحُلُمَ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ لاِبْنِ صَيَّادٍ ‏"‏ تَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَفَضَهُ وَقَالَ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ ‏"‏ مَاذَا تَرَى ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ‏"‏ ثُمَّ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اخْسَأْ، فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ سَالِمٌ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ إِلَى النَّخْلِ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ وَهُوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ ابْنُ صَيَّادٍ فَرَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ، يَعْنِي فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْزَةٌ أَوْ زَمْرَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ يَا صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُ ابْنِ صَيَّادٍ ـ هَذَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَثَارَ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ فِي حَدِيثِهِ فَرَفَصَهُ رَمْرَمَةٌ، أَوْ زَمْزَمَةٌ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ الْكَلْبِيُّ وَعُقَيْلٌ رَمْرَمَةٌ‏.‏ وَقَالَ مَعْمَرٌ رَمْزَةٌ‏.‏

Werger

Îbn Umer (r.a.) ragihand: Umer (r.a.) ligel Pêxember ﷺ û komeke mirovan ber bi Îbn Seyyad ve çûn, heta ku wan ew li nêzîkê keleha Benî Meğale dîtin ku bi zarokan re dilîst. Îbn Seyyad wê demê nêzîkî temenê baliqbûnê bûbû û heta Pêxember ﷺ destê xwe da ser wî, ew ji hatina wan haydar nebû. Paşê Pêxember ﷺ jê pirsî:

"Ma tu şahidiyê didî ku ez Qasidê Ellah me?" Îbn Seyyad li wî mêze kir û got: "Ez şahidiyê didim ku tu Qasidê ummiyan (yên nexwendî) î." Paşê Îbn Seyyad ji Pêxember ﷺ pirsî: "Ma tu şahidiyê didî ku ez Qasidê Ellah me?" Pêxember ﷺ ev yek red kir û got: "Ez bi Ellah û qasidên Wî bawer dikim." Paşê jê pirsî: "Tu çi dibînî?" Îbn Seyyad bersiv da: "Rastgo û derewker tên cem min." Pêxember ﷺ got: "Karê te tevlihev bûye." Paşê Pêxember ﷺ jê re got: "Min tiştek ji bo te di dilê xwe de veşartiye (wê bibêje)." Îbn Seyyad got: "Ew 'Dux' e (dûman)." Pêxember ﷺ got: "Bila rezîl bibî! Tu yê nikaribî ji sînorê xwe derbas bibî." Li ser vê yekê Umer (r.a.) got: "Ey Qasidê Ellah! Destûrê bide min ku ez stûyê wî jê bikim." Pêxember ﷺ got: "Eger ew Dajjal be, tu yê nikaribî serdestiyê li ser wî bikî; û eger ne ew be, di kuştina wî de tu xêr tune ye." Salim (r.a.) got: Piştî vê yekê, Qasidê Ellah ﷺ û Ubeyy bîn Kebb (r.a.) ber bi baxçê xurmayan ve çûn ku Îbn Seyyad lê bû. Pêxember ﷺ dixwest berî ku Îbn Seyyad wî bibîne, tiştekî jê bibihîze, lewma xwe vedişart. Pêxember ﷺ ew dît ku di nav cilikekî de dirêj bûbû û dengê xwe yê nizim (murmur) jê dihat. Diya Îbn Seyyad Qasidê Ellah ﷺ dît ku li pişt qurmên darên xurmayan xwe vedişart. Wê bang li Îbn Seyyad kir û got: "Ey Saf! (ev navê Îbn Seyyad e) Ev Muhemmed ﷺ e." Îbn Seyyad rabû ser piyan. Pêxember ﷺ got: "Heke wê ew bihîşta, dê rastiya karê wî eşkere bibûya."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ texmînên li ser Ibn Sayyād red kir û bi hikmet tevgeriya.

Paşxane û sedem

Omer bi Pêxember ﷺ û komek ji sehabeyan re çû cem Ibn Sayyād, ku wê demê nêzî pubertiyê bû. Vegotin herwiha serdaneke paşî ya Pêxember ﷺ bi Ubayy ibn Ka‘b re behs dike.

Wateya peyvên dijwar
Ibn Sayyād

Xortek ku di derheqê wî de pirs hebûn gelo ew bi Dajjālê ve girêdayî bû.

ad-Dukh

Dû; Ibn Sayyād dema Pêxember ﷺ jê pirsî ka ew çi vedişêre, behsa wê kir.

Dajjāl

Xapînerê mezin ku li gorî vegotinên Îslamî berî Saeta Dawiyê dê xuya bibe.

Zanyar ji vê çi derdixin

Şîrovekarên klasîk dibêjin ku bersiva Ibn Sayyād îdiaya wî piştrast nekir: wî got ku hem rastgo hem jî derewîn tên cem wî, û bersiva wî ya derbarê dûya veşartî de ne temam bû. Pêxember ﷺ mijarê hişt di destê biryara Allah de û Omer rawestand ne ji tirsa tundûtûjiyê, lê ji ber ku kuştin bê sedemeke rewa dê tu sûdê neda. Zanyar ji vê yekê derdixin ku di rewşa gumanê de divê mirov xwe bigire, zanîna tiştên veşartî nede falçiyan û bi destê xwe tundûtûjiyê bikar neyne.

Dersên ji bo îro
  1. Dema delîl bingehek nade, derbarê tiştên veşartî de biryarên bêguman nede.
  2. Li ser bingeha gumanan kesek sûcdar neke û ceza nede; pêşî li pey zanîna rast û desthilatdariya rewa bikeve.
  3. Li hember xapandin û falê hişyar bimîne, xwe bispêre Allah û îdiayên bêbingeh belav neke.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.