Qerz, Dayîna Qerzan, Qedexekirina Mal û Îflas · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 2406

Jabir ibn Abdullah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Qerz, Dayîna Qerzan, Qedexekirina Mal û Îflas
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Jabir ibn Abdullah hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ عِيَالاً وَدَيْنًا، فَطَلَبْتُ إِلَى أَصْحَابِ الدَّيْنِ أَنْ يَضَعُوا بَعْضًا مِنْ دَيْنِهِ فَأَبَوْا، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَشْفَعْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا، فَقَالَ ‏"‏ صَنِّفْ تَمْرَكَ كُلَّ شَىْءٍ مِنْهُ عَلَى حِدَتِهِ، عِذْقَ ابْنِ زَيْدٍ عَلَى حِدَةٍ، وَاللِّينَ عَلَى حِدَةٍ، وَالْعَجْوَةَ عَلَى حِدَةٍ، ثُمَّ أَحْضِرْهُمْ حَتَّى آتِيَكَ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلْتُ، ثُمَّ جَاءَ صلى الله عليه وسلم فَقَعَدَ عَلَيْهِ، وَكَالَ لِكُلِّ رَجُلٍ حَتَّى اسْتَوْفَى، وَبَقِيَ التَّمْرُ كَمَا هُوَ كَأَنَّهُ لَمْ يُمَسَّ‏.‏ وَغَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَاضِحٍ لَنَا، فَأَزْحَفَ الْجَمَلُ فَتَخَلَّفَ عَلَىَّ فَوَكَزَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَلْفِهِ، قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا دَنَوْنَا اسْتَأْذَنْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ‏.‏ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَمَا تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏"‏‏.‏ قُلْتُ ثَيِّبًا، أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ جَوَارِيَ صِغَارًا، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا تُعَلِّمُهُنَّ وَتُؤَدِّبُهُنَّ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْتِ أَهْلَكَ ‏"‏‏.‏ فَقَدِمْتُ فَأَخْبَرْتُ خَالِي بِبَيْعِ الْجَمَلِ فَلاَمَنِي، فَأَخْبَرْتُهُ بِإِعْيَاءِ الْجَمَلِ، وَبِالَّذِي كَانَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَوَكْزِهِ إِيَّاهُ، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم غَدَوْتُ إِلَيْهِ بِالْجَمَلِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَ الْجَمَلِ وَالْجَمَلَ وَسَهْمِي مَعَ الْقَوْمِ‏.‏

Werger

Cabir (x.j.q) wiha rivayet dike: Dema ku bavê min Ebdullah wefat kir, zarok û deyn li pey xwe hiştin. Min ji xwediyên deyn xwest ku hinekî ji deynê wî kêm bikin, lê wan red kir. Ez çûm cem Pêxember ﷺ da ku ji bo min şefaetê bike, lê dîsa jî wan red kir. Pêxember ﷺ ferman da:

"Xurmeyên xwe cure bi cure ji hev veqetîne; 'Edqa Îbn Zeyd cuda, Lîn cuda û Ecwe cuda. Paşê xwediyên deyn bîne cem xwe û heta ez bêm cem te, li bendê bimîne." Min wiha kir, paşê Pêxember ﷺ hat û li kêleka xurman rûnişt. Wî ji bo her kesekî pîva û deynê wan temam da, lê xurma wekî xwe man, qet nehatibûn destlêdan. Di seferekê de, ez bi Pêxember ﷺ re derketim gazayê û ez li ser devekî siwar bibûm. Deve westiya û paş de ma. Pêxember ﷺ ji pişta wê lê da û got: "Wê bifiroşe min, lê heta Medîneyê tu dikarî li ser wê siwar bibî." Dema em nêzîkî Medîneyê bûn, min destûr xwest û got: "Ya Resûlallah! Ez nû zewicîme." Pêxember ﷺ pirsî: "Te keçikek bakîre an jî jineke bêwah/zewicandî stendiye?" Min got: "Jineke bêwah/zewicandî, ji ber ku bavê min Ebdullah wefat kir û keçên biçûk li pey xwe hiştin; min jineke mezin stend da ku wan fêr bike û terbiye bike." Pêxember ﷺ got: "Here cem malbata xwe." Dema ez çûm, min firotina devê ji apê xwe yê dayikê re got û ew li min xezeb bû. Min sedema westandina devê û lêdana Pêxember ﷺ ya li ser wê jê re rave kir. Dema Pêxember ﷺ hat, ez sibehê bi devê çûm cem wî; wî hem buhayê devê, hem devê bixwe û hem jî para min a xenîmetê wekî yên din da min.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ alîkariya Cabir kir ku deynên bavê xwe bide û lênêrîna malbata wî kir.

Paşxane û sedem

Cabir dibêje ku bavê wî, Abdullah, mir û zarokên biçûk û deyn li dû xwe hişt. Deindar qebûl nekirin ku beşek ji deynê bibexşînin; paşê Pêxember ﷺ alîkariya wî kir ku deynê bide.

Wateya peyvên dijwar
Deindar

Kesên ku pere an tiştên din ji wan re têne deynkirin.

Acwa

Cureyekî xurme ye; Cabir ew ji cureyên din veqetand.

Talana şerê

Malên ku piştî şerekî li gorî rêgezên Îslamê di nav beşdaran de tên parvekirin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê derdixin ku divê deyn bi cidî bê girtin û bê dayîn, û deindar ne mecbûr e ku beşek ji deynê bibexşîne. Pêxember ﷺ teşwîqî Cabir kir ku xurme li gorî cureyan rêz bike û alîkariya deindaran kir ku tevahiya mafê xwe bistînin. Zanyar mayîna xurman wekî mucîzeyekê dibînin ku Allah ew da Pêxemberê xwe ﷺ. Hedîs herwiha nîşan dide ku lênêrîna xizmên biçûk dikare bibe sedemek maqûl ku mirov ji bo zewacê hevjînek hilbijêre ku dikare di mezin kirina wan de alîkar be. Rivayetê herwiha behsa firotina deve dike, bi parastina mafê karanîna wê heta Medîneyê; paşê Pêxember ﷺ hem deve û hem jî bihayê wê da Cabir.

Dersên ji bo îro
  1. Deyn û peymanan bi zelalî tomar bike û mafên deindaran bi cidî bigire.
  2. Alîkariya xizmên xwe bike ku piştî mirinekê lênêrîna zarokên biçûk dikin û barên aborî hildigirin.
  3. Dema deyn bi tiştan vedidî, malan bi baldarî rêz bike da ku mafê her kesî zelal be.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.