Sahih al-Bukhari, hedîsa 2516
Abdullah ibn Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ، يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} فَقَرَأَ إِلَى {عَذَابٌ أَلِيمٌ}.ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَحَدَّثْنَاهُ قَالَ فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ وَاللَّهِ أُنْزِلَتْ، كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي بِئْرٍ فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " شَاهِدُكَ أَوْ يَمِينُهُ ". قُلْتُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى {وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}.
Ebû Waîl ragihand: Ebdullah (r.e.) got:
"Kî bi sondê xwarinê malê kesekî bi neheqî bistîne, ew ê roja qiyametê li hember Allah derkeve û Allah jê re hêrs e." Paşê Allah ev ayet ji bo piştrastkirina vê yekê nazil kir: {Bêguman ew ên ku peymana Allah û sondên xwe bi bihayekî hindik difroşin...} û wî heta {cezayekî bi êş} xwend. Piştre Eş'es kurê Qeys hat cem me û pirsî: "Ebdu'r-Rehman (Ibn Mes'ûd) ji we re çi dibêje?" Me jî ev bûyer ji wî re vegot. Wî got: "Rast gotiye, bi Allah sond be! Ev ayet li ser min nazil bûye. Di navbera min û mêrekî de li ser bîrekê nakokî çêbû û em çûn cem Resûlullah ﷺ. Resûlullah ﷺ got: 'Du şahidên te hene an jî divê ew sond bixwe.' Min got: 'Ew ê bêyî xemgîniyekê sondê derew bixwe.' Hingê Resûlullah ﷺ got: 'Kî bi sondê xwarinê malê kesekî bi neheqî bistîne, ew ê li hember Allah derkeve û Allah jê re hêrs e.' Paşê Allah ji bo piştrastkirina vê yekê ayet nazil kir." Û Eş'es ev ayet xwend: {Bêguman ew ên ku peymana Allah û sondên xwe bi bihayekî hindik difroşin...} heta {...û ji wan re cezayekî bi êş heye.}
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Sonda derewekê yalan ji bo bidestxistina milkê kesekî din gunehek giran e.
Al-Ash'ath ibn Qays vedibêje ku wî bi zilamekî re li ser bîrekê nakokî hebû. Pêxember ﷺ du şahid an jî sondxwarina aliyê din xwest. Al-Ash'ath ditirsiya ku ew zilam sondê derew bixwe; li gorî vegotina wî, ayetên ji sûreya Aal ‘Imran (3:77) di derbarê vê mijarê de hatin nazilkirin.
Sondek ku kesek bi zanebûn derewê tê de dibêje; li vir ji bo bidestxistina milkekî ku mafê wî tune ye.
Pere, erd an jî milkên din ên ku mafê wan kesekî din e.
Hişyariyeke giran ji bo kesê ku bi zanebûn zulmê dike û poşman nabe.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku sond, dema ku kesek bi zanebûn milkê kesekî din îdîa dike, xwedîtiya rewa çênake. Li gorî vegotinê, doz bi delîlên îdîakar an bi sondxwarina bersûc tê biryardan; kesê ku derew dike guneheke giran dike. Çar dibistanên hiqûqî yên sunnî girîngiya sondê di nakokiyan de qebûl dikin, lê biryarek ku li ser sondê hatiye dayîn, milkê ku kes dizane mafê wî nîne ji bo wî rewa nake.
- Tu carî sond nexwe ku pere, erd an mafekî din ê ku mafê te nîne bidest bixî.
- Di nakokiyê de delîlan bi rastî pêşkêş bike û mafên aliyê din biparêze.
- Heke te bi sondeke derewîn milk distîne, wê vegerîne xwediyê mafê wê û bi dilsozî tobe bike.
Ev vegotin xwedî heman zincîra veguhêzanan e û her wiha li dijî sondê ku kesek bi wê milkê kesekî din bi neheqî distîne hişyarî dide.
Sahih al-Bukhari · #2514 (Sahih)Ev hedîs bi ayetên derbarê firotina peymana Allah û sondanê bi bihayekî hindik re têkildar e.
Sahih al-Bukhari · #2517 (Sahih)Ev vegotin li ser desteserkirina neqanûnî ya milkê kesekî din û encamên wê yên giran radiweste.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.