Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 2661

Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)
صحيح البخاري

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَأَفْهَمَنِي بَعْضَهُ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِنْهُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ، وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ أَوْعَى مِنْ بَعْضٍ، وَأَثْبَتُ لَهُ اقْتِصَاصًا، وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمُ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا‏.‏ زَعَمُوا أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا مَعَهُ، فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَهُ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ، فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجٍ وَأُنْزَلُ فِيهِ، فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ، وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ، آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ، فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ، فَلَمَسْتُ صَدْرِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ أَظْفَارٍ قَدِ انْقَطَعَ، فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي، فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ، فَأَقْبَلَ الَّذِينَ يَرْحَلُونَ لِي، فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَثْقُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ، وَإِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ، فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ حِينَ رَفَعُوهُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ فَاحْتَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا، فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنْزِلَهُمْ وَلَيْسَ فِيهِ أَحَدٌ، فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ، فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ غَلَبَتْنِي عَيْنَاىَ فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي، وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ، فَوَطِئَ يَدَهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ، حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُعَرِّسِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الإِفْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ بِهَا شَهْرًا، يُفِيضُونَ مِنْ قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، وَيَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَرَى مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَمْرَضُ، إِنَّمَا يَدْخُلُ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ كَيْفَ تِيكُمْ ‏"‏‏.‏ لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ حَتَّى نَقَهْتُ، فَخَرَجْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ مُتَبَرَّزُنَا، لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا، وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ أَوْ فِي التَّنَزُّهِ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ بِنْتُ أَبِي رُهْمٍ نَمْشِي، فَعَثُرَتْ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ، فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ، أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ يَا هَنْتَاهْ أَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالُوا فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ، فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ فَقَالَ ‏"‏ كَيْفَ تِيكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ ائْذَنْ لِي إِلَى أَبَوَىَّ‏.‏ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي مَا يَتَحَدَّثُ بِهِ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَى نَفْسِكِ الشَّأْنَ، فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ أَكْثَرْنَ عَلَيْهَا‏.‏ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَلَقَدْ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبِتُّ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، ثُمَّ أَصْبَحْتُ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ، يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَيْهِ بِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ مِنَ الْوُدِّ لَهُمْ، فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ نَعْلَمُ وَاللَّهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ‏.‏ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ ‏"‏ يَا بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ فِيهَا شَيْئًا يَرِيبُكِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ بَرِيرَةُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، إِنْ رَأَيْتُ مِنْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنِ الْعَجِينَ فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ‏.‏ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ يَوْمِهِ، فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِي، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ‏"‏‏.‏ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا وَاللَّهِ أَعْذِرُكَ مِنْهُ، إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا فِيهِ أَمْرَكَ‏.‏ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ، وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ، لاَ تَقْتُلُهُ وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى ذَلِكَ، فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ فَقَالَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ، وَاللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ‏.‏ فَثَارَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ فَنَزَلَ فَخَفَّضَهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ، وَبَكَيْتُ يَوْمِي لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، فَأَصْبَحَ عِنْدِي أَبَوَاىَ، قَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا حَتَّى أَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي ـ قَالَتْ ـ فَبَيْنَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي إِذِ اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ، وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مِنْ يَوْمِ قِيلَ فِيَّ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ مَكُثَ شَهْرًا لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي شَىْءٌ ـ قَالَتْ ـ فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً وَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ‏.‏ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمْ سَمِعْتُمْ مَا يَتَحَدَّثُ بِهِ النَّاسُ، وَوَقَرَ فِي أَنْفُسِكُمْ وَصَدَّقْتُمْ بِهِ، وَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ‏.‏ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَبَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ أَبَا يُوسُفَ إِذْ قَالَ ‏{‏فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ‏}‏ ثُمَّ تَحَوَّلْتُ عَلَى فِرَاشِي، وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَرِّئَنِي اللَّهُ، وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا ظَنَنْتُ أَنْ يُنْزِلَ فِي شَأْنِي وَحْيًا، وَلأَنَا أَحْقَرُ فِي نَفْسِي مِنْ أَنْ يُتَكَلَّمَ بِالْقُرْآنِ فِي أَمْرِي، وَلَكِنِّي كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ، فَوَاللَّهِ مَا رَامَ مَجْلِسَهُ وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ، حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ فِي يَوْمٍ شَاتٍ، فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَضْحَكُ، فَكَانَ أَوَّلَ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا أَنْ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عَائِشَةُ، احْمَدِي اللَّهَ فَقَدْ بَرَّأَكِ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ لِي أُمِّي قُومِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ، لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ‏}‏ الآيَاتِ، فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ مَا قَالَ لِعَائِشَةَ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏غَفُورٌ رَحِيمٌ‏}‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى، وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي، فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ الَّذِي كَانَ يُجْرِي عَلَيْهِ‏.‏ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي، فَقَالَ ‏"‏ يَا زَيْنَبُ، مَا عَلِمْتِ مَا رَأَيْتِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلاَّ خَيْرًا، قَالَتْ وَهْىَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي، فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، مِثْلَهُ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، مِثْلَهُ‏.‏

Werger

Rawayt Aisha:(jinêyê Prophet)

"Her gavê ku Dinya Messengerê Allah (ﷺ) dixwaze serê xwe bi rê veçîne, ew di nav jinên xwe de qada xwe dikir û bi wî re diçe ku jinê ku qada xwe li ser wê ket. Di dema şerê wî de, ew di nav jinên xwe de qada dikir û qada li ser min ket, û ez bi wî re diçe ku Dinya Allah (ﷺ) destûr da ku jinên xwe veşartin. Ez di howdahê de li ser camêlê hatim girtin û di nav dema ku ez jî di wê dema de jê re ketim. Dema ku Dinya Messengerê Allah (ﷺ) bi şerê xwe qedand û vegerî malê, û em nêzîkî bajarê Medîne bûn, Dinya Messengerê Allah (ﷺ) em ferman da ku şevê bi rê veçîne. Dema ku fermanê derket, ez heta ku ez ji leşkerê derveyî bûm, bi rê veçûm ku bi xwe re bibim ku ji bo xwe xweşî bibim. Piştî ku ez qedandim, ez vegerî (li ser leşkerê) ku bi wan re bibim û bi xwe re diçe, û bi xatirê ku necklaceê min li ser qelewê xwe winda bû, derbas bûm. Ji ber vê yekê, ez vegerî ku bibim ku ew winda bû, û bi vî sedemê derkeve. Gelê ku ez di camêlê de bi rê veçûm, hatin howdahê min û ew li ser paşê camêlê dan, bi xeyalê ku ez di wê de bûm, wekî ku ew di wî demê de jinên hêsan bûn, û nerm û lew, û ne diçe ku zêdetir xwarin. Ji ber vê yekê, ew kes ne hîs kirin ku giraniya howdahê di dema ku ew ewle dikin, û ew ewle li ser camêlê dan. Di wî demê de ez jinêkî ciwan bûm. Ew camêlê bi rê veçû û bi rê veçû. Necklaceê min piştî ku leşkerê hatibû, dîtim, û li ser kampê wan hatim ku ne kîjan. Ji ber vê yekê, ez çûm ku li cîhê ku ez di dema xwe de diçe, û fikr kirim ku ew dê dîtin ku ez ne me û vegerin. Di vê rewşê de, ez xew bûm û xew li ser xwe kirim. Safwan bin Mu'attal As-Sulami Adh-Dhakwani di paşê leşkerê de bû û di sibê de gîhaştî malê min. Dema ku ew dît ku ez xew bûm, ew hat ku min, û ew di berê ve di vê dema de dîtibû. Wekî ku ew di berê ve di vê dema de dîtibû, ez bi wî re diçim ku, "Inna lil-lah-wa inn a ilaihi rajiun (Em ji bo Allah in, û em dê vegerin wê)." Ew camêlê xwe kir ku bi rê veçîne. Ew ji camêlê xwe ket, û pê li ser pêçên camêlê dan, û paşê ez bi wê re diçim û li ser wê rûniştim. Safwan bi rê veçû, camêlê bi reş û reşîkê xwe reşand, heta ku em nêzîkî leşkerê ku di nav şevê de li ser xwe reşand, bûn. Piştî ku kesekî ku ji bo xwe şer bû, di şerê xwe de ket, (hin kes bi min re şikê bûn) û serokê şikêbêjên şikêbêjê `Abdullah bin Ubai bin Salul bû. Piştî wê, em vegerî Medîne, û ez bi yek meh re nexweş bûm, û gelê ku di derbarê şikêbêjên şikêbêjê de gotinên xweşbînî belav kirin. Ez di dema nexweşiyê de, wekî ku ez ne ji xwe re têkildarî dikim, bi wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim, û ez ne ji wî re têkildarî dikim ku ez ji wî re têkildarî dikim,

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Allah Aîşeyê ji îftirayê paqij kir û rûmeta wê parast.

Paşxane û sedem

Hadîs qala bûyera îftirayê li ser Aîşeyê dike, piştî rêwîtiyekê bi Pêxember ﷺ re. Ayetên Quranê 24:11–20 bêgunehiya wê eşkere kirin; ayeta 24:22 jî Ebu Bekir teşwîq kir ku dîsa piştgiriya Mistah bike û wî bibexşîne.

Wateya peyvên dijwar
ifk

Îtîham an îftirayeke giran û sextekirî.

lotoyê

Rêbazeke dadperwer ji bo diyarkirina ku kîjan jina Pêxember ﷺ di rêwîtiyê de pê re bû.

tewbe

Pişmanbûna samîmî, ji Allah lêborîn xwestin û dev ji guneh berdan.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk tekez dikin ku divê mirov bi gotinên bêdelîl rûmet û paqijiya kesekî xera neke. Ravekirina Quranê ya bûyera îftirayê erkê kontrolkirina bi baldarî ya îtîhaman û belavnekirina îftirayê derdixe pêş. Wan her wiha lêborîna Ebu Bekir û ji nû ve alîkariya wî ji Mistah re kirin wek nimûneyeke keremê nîşan didin. Lotoyê di nav hevjînên Pêxember ﷺ de wek rêbazeke dadperwer ji bo hilbijartina hevrêya rêwîtiyê tê dîtin.

Dersên ji bo îro
  1. Berî ku rastiyan bi baldarî kontrol bikî, îtîhamê belav neke.
  2. Dema kesek rûmeta te binpê dike, ji kesên pêbawer piştgiriyê bixwaze û bêyî ku rewşê xirabtir bikî bersiv bide.
  3. Dema kesek poşman dibe, lêborîn û ji nû ve alîkarîkirinê bifikire û hêvîdarê lêborîna Allah be.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.