Sahih al-Bukhari, hedîsa 2670
Abdullah ibn Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ} إِلَى {عَذَابٌ أَلِيمٌ}. ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَحَدَّثْنَاهُ بِمَا، قَالَ، فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ أُنْزِلَتْ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي شَىْءٍ، فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " شَاهِدَاكَ أَوْ يَمِينُهُ ". فَقُلْتُ لَهُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ.
Ebû Wail ragihand: Ebdullah (kurê Mesûd) got:
"Kî sondê bixwe da ku bi wê malê kesekî bi neheqî bistîne, dema ku li hember Allah derkeve, Allah dê jê hêrs be." Paşê Allah ji bo piştrastkirina vê yekê ev ayet nazil kir: {"Bêguman ew ên ku soza Allah û sondên xwe bi bihayekî hindik difroşin... ji wan re ezabekî bi êş heye"} (3:77). Piştre Eş'es kurê Qeys hat cem me û pirsî: "Ebû Ebdur-Rehman (Ebdullah) çi ji we re dibêje?" Me jî tiştê ku wî digot jê re vegot. Wî got: "Rast gotiye; ev ayet di derbarê min de hatiye nazilkirin. Di navbera min û mêrekî din de li ser tiştekî nakokî çêbû û em çûn cem Pêxemberê Allah ﷺ. Wî ferman kir: 'Du şahidên te hene an na? Heke tune bin, divê bersûc sondê bixwe.' Min got: 'Wê hingê ew ê sondê bixwe û qet guh nede wê.' Pêxember ﷺ ferman kir: 'Kî sondê bixwe da ku bi wê malê kesekî bistîne û di vê yekê de gunehkar be, dema ku li hember Allah derkeve, Allah dê jê hêrs be.' Paşê Allah ji bo piştrastkirina vê yekê ayet nazil kir." Dûv re Eş'es ev ayeta Qur'anê xwend.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Sondxwarina derewîn ji bo destxistina milkê kesekî din berpirsiyariyeke giran tîne.
Al-Ash'ath ibn Qays vegot ku ew bi zilamekî re li ser milkekê nakok bû. Mesele ji Pêxember ﷺ re hate pêşkêşkirin; wî ji dozger du şahid xwest, û ger ew tunebin, sondxwarina bersûcdar dihat qebûlkirin. Al-Ash'ath ditirsiya ku zilam bi derew sond bixwe; Pêxember ﷺ li ser encamên wê hişyarî da. Al-Ash'ath got ku ayetên sureya Aal Imran ên derbarê vê mijarê de hatibûn nazilkirin.
Sondek e ku kesek bi zanebûn tiştekî nerast dibêje, mînak ji bo destxistina milkê kesekî din.
Kesên ku dikarin agahiyên girîng ên derbarê nakokiyekê de piştrast bikin.
Sondek e ku di dozê de ji kesê ku doz li dijî wî hatiye vekirin tê xwestin, dema ku dozger delîl pêşkêş neke.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku sond mafê milkê nade, heke kesê ku sond dixwe bizane ku daxwaza wî derewîn e. Di dadweriya Îslamî de di nakokiyan de ev bingeh tê sepandin: delîl berpirsiyariya dozger e, û sond, li gor şertên derbasdar, ya bersûcdar e. Çar mezhebên Sunnî giraniya sondxwarina bi zanebûn derewîn qebûl dikin; biryara dadgehê ya li ser bingeha sondê nahêle ku milkê bi awayekî neheq hatiye bidestxistin li cem Allah re destûrbe. Kesê ku mafê kesekî din binpê kiriye, divê mafê wî vegerîne û tobe bike.
- Tu carî ji bo bidestxistina pere, milk an berjewendiyeke din bi derew sond nexwe; milkê ku bi neheqî hatiye bidestxistin vegerîne xwediyê rastînê.
- Nakokiyê bi delîlên rastgo pêşkêş bike û rêgeza sondê ji bo veşartina rastiyê bikar neyîne.
- Heke te mafê kesekî binpê kiriye, mafê wî vegerîne û ji Allah re bi dilpakî tobe bike.
Hevparbûna heman vegêrer û hişyariya hema hema yekane vê rivayetê dike hevwateyeke rasterast a derbarê sondxwarina derewîn ji bo bidestxistina milkê.
Sahih al-Bukhari · #2668 (Sahih)Ev rivayet rêgeza delîlan û sondê di nakokiyan de vedibêje û dike alîkar ku biryara vê dozê di konteksta xwe de bê famkirin.
Sahih al-Bukhari · #2671 (Sahih)Ev rivayet bi ayetên li ser bikaranîna xerab a sondan û peymana bi Xwedê re ji bo berjewendiyên dinyayê ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.