Cizye û Muwade'e · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3189

Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cizye û Muwade'e
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Ali ibn Abdullahji al‑Bukhari re vegotعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Jarirجَرِيرٌ
  3. 3Mansurمَنْصُورٍ
  4. 4Mujahidمُجَاهِدٍ
  5. 5Tawusطَاوُسٍ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  7. 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏"‏ لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَّمَهُ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، فَهْوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَهْوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏‏.‏

Werger

Îbn Ebbas (razî Allahû anhuma) rivayet dike: Di roja Fetha Mekeyê de Resûlullah ﷺ got:

"Êdî hicret tune ye, lê cîhad û niyet hene. Gava hûn ji bo cîhadê werin gazîkirin, tavilê derkevin." Her wiha di roja Fetha Mekeyê de Resûlullah ﷺ got: "Bêguman Allah ev bajar ji roja ku ezman û erd afirandine wek herêmeke pîroz diyar kiriye. Loma ew bi fermana Allah heta Roja Qiyametê pîroz e. Beriya min şer kirin tê de ji kesekî re helal nebûye û ji min re jî tenê saetekê di rojê de helal bûye. Ew bi hurmeta Allah heta Roja Qiyametê pîroz e. Nikên wê nayên birîn, nêçîra wê nayê revandin, tiştê windabûyî yê tê de nayê hilanîn ji bilî yê ku wê îlan bike, û giyayê wê nayê qutkirin." Hingê Ebbas got: "Ya Resûlallah! Ji bilî giyayê Îzxir, çimkî ew ji bo hesinkarên wan û xaniyên wan tê bikaranîn." Wî ﷺ got: "Ji bilî Îzxir."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Piştî fetihkirina Mekkeyê, bajar pîroz ma; hewldan niyeta rast dixwaze.

Paşxane û sedem

Ev gotin roja fetihkirina Mekkeyê hat gotin. Pêxember ﷺ ragihand ku Mekke dê wek heremeke pîroz bimîne û, li ser daxwaza al-Abbas, ji bo giya idhkhir îstîsnayek çêkir, ji ber ku hesinkar û niştecîhan wê bikar dianîn.

Wateya peyvên dijwar
Hicret

Koçkirin ji bo baweriyê; li vir tê wateya koçkirina ber bi Medîneyê, ku erkê wê yê taybet piştî fetihkirina Mekkeyê qediya.

Cîhad û nîyet

Hewldan li riya Allah û niyeta dilpak a ku kesek bi wê re tev digere; bangewaziya derketinê di nav rêgezên Îslamê û di bin rêberiya destûrdar de derbas dibe.

Luqatah

Tiştekî windabûyî ku kesek winda kiriye; li gorî rivayetê, li Mekkeyê tenê dikare were hildan da ku windabûna wê bê ragihandin û ji xwediyê wê re bê vegerandin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk rave dikin ku hedîs piştî fetihkirina Mekkeyê dawî li hicreta taybet a ber bi Medîneyê tîne, lê ne li hemû awayên koçkirinê yên ji bo parastina pratîkkirina baweriyê. Fermanê derketinê di çarçoveya rêgezên derbasdar de tê şîrovekirin û destûreke giştî ji bo tundûtûjiyê nîne. Zanyarên fiqhê herwiha pîroziya domdar a Mekkeyê destnîşan dikin: zirar gihandina riwek û heywanan li wir qedexe ye, ji bilî îstîsnaya ku ji bo idhkhir hatiye gotin. Divê mirov tiştên windabûyî ragihîne, ne ku wan wek milkê xwe bigire.

Dersên ji bo îro
  1. Berî kirineke girîng, niyeta xwe binirxîne û wê ber bi başiyê ve bibe.
  2. Xwedî li xwezayê û heywanan derkeve û rêgezên taybet ên cihên pîroz bi rêz bigire.
  3. Tiştên dîtî ji bo xwe negire: ragihîne ku hatine dîtin da ku xwediyê wan karibe wan bistîne.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.