Fazîletên Ensarên Medîneyê · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3845

Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Fazîletên Ensarên Medîneyê
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Ibn Abbas

Sahih (pêbawer)
  1. 1Abu Ma'marji al‑Bukhari re vegotأَبُو مَعْمَرٍ
  2. 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
  3. 3Qatan Abu al‑Haythamقَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ
  4. 4Abu Yazid al‑Madaniأَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ
  5. 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا قَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ، حَدَّثَنَا أَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ قَسَامَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ لَفِينَا بَنِي هَاشِمٍ، كَانَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ اسْتَأْجَرَهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ فَخِذٍ أُخْرَى، فَانْطَلَقَ مَعَهُ فِي إِبِلِهِ، فَمَرَّ رَجُلٌ بِهِ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدِ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي، لاَ تَنْفِرُ الإِبِلُ‏.‏ فَأَعْطَاهُ عِقَالاً، فَشَدَّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ، فَلَمَّا نَزَلُوا عُقِلَتِ الإِبِلُ إِلاَّ بَعِيرًا وَاحِدًا، فَقَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ مَا شَأْنُ هَذَا الْبَعِيرِ لَمْ يُعْقَلْ مِنْ بَيْنِ الإِبِلِ قَالَ لَيْسَ لَهُ عِقَالٌ‏.‏ قَالَ فَأَيْنَ عِقَالُهُ قَالَ فَحَذَفَهُ بِعَصًا كَانَ فِيهَا أَجَلُهُ، فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ، فَقَالَ أَتَشْهَدُ الْمَوْسِمَ قَالَ مَا أَشْهَدُ، وَرُبَّمَا شَهِدْتُهُ‏.‏ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُبْلِغٌ عَنِّي رِسَالَةً مَرَّةً مِنَ الدَّهْرِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكُنْتَ إِذَا أَنْتَ شَهِدْتَ الْمَوْسِمَ فَنَادِ يَا آلَ قُرَيْشٍ‏.‏ فَإِذَا أَجَابُوكَ، فَنَادِ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ‏.‏ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَسَلْ عَنْ أَبِي طَالِبٍ، فَأَخْبِرْهُ أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَنِي فِي عِقَالٍ، وَمَاتَ الْمُسْتَأْجَرُ، فَلَمَّا قَدِمَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ أَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ مَا فَعَلَ صَاحِبُنَا قَالَ مَرِضَ، فَأَحْسَنْتُ الْقِيَامَ عَلَيْهِ، فَوَلِيتُ دَفْنَهُ‏.‏ قَالَ قَدْ كَانَ أَهْلَ ذَاكَ مِنْكَ‏.‏ فَمَكُثَ حِينًا، ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي أَوْصَى إِلَيْهِ أَنْ يُبْلِغَ عَنْهُ وَافَى الْمَوْسِمَ فَقَالَ يَا آلَ قُرَيْشٍ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ قُرَيْشٌ‏.‏ قَالَ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ بَنُو هَاشِمٍ‏.‏ قَالَ أَيْنَ أَبُو طَالِبٍ قَالُوا هَذَا أَبُو طَالِبٍ‏.‏ قَالَ أَمَرَنِي فُلاَنٌ أَنْ أُبْلِغَكَ رِسَالَةً أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَهُ فِي عِقَالٍ‏.‏ فَأَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ لَهُ اخْتَرْ مِنَّا إِحْدَى ثَلاَثٍ، إِنْ شِئْتَ أَنْ تُؤَدِّيَ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ، فَإِنَّكَ قَتَلْتَ صَاحِبَنَا، وَإِنْ شِئْتَ حَلَفَ خَمْسُونَ مِنْ قَوْمِكَ أَنَّكَ لَمْ تَقْتُلْهُ، فَإِنْ أَبَيْتَ قَتَلْنَاكَ بِهِ فَأَتَى قَوْمَهُ، فَقَالُوا نَحْلِفُ‏.‏ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَدْ وَلَدَتْ لَهُ‏.‏ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَالِبٍ أُحِبُّ أَنْ تُجِيزَ ابْنِي هَذَا بِرَجُلٍ مِنَ الْخَمْسِينَ وَلاَ تَصْبُرْ يَمِينَهُ حَيْثُ تُصْبَرُ الأَيْمَانُ‏.‏ فَفَعَلَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا طَالِبٍ، أَرَدْتَ خَمْسِينَ رَجُلاً أَنْ يَحْلِفُوا مَكَانَ مِائَةٍ مِنَ الإِبِلِ، يُصِيبُ كُلَّ رَجُلٍ بَعِيرَانِ، هَذَانِ بَعِيرَانِ فَاقْبَلْهُمَا عَنِّي وَلاَ تَصْبُرْ يَمِينِي حَيْثُ تُصْبِرُ الأَيْمَانُ‏.‏ فَقَبِلَهُمَا، وَجَاءَ ثَمَانِيةٌ وَأَرْبَعُونَ فَحَلَفُوا‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، مَا حَالَ الْحَوْلُ وَمِنَ الثَّمَانِيَةِ وَأَرْبَعِينَ عَيْنٌ تَطْرِفُ‏.‏

Werger

Ebû Memer ji me re vegot, Ebdulwaris ji me re vegot, Qeten Ebû Heysem ji me re vegot, Ebû Yezîdê Medenî ji me re vegot, ji Îkrime, ji Ibn Ebbas - Xwedê jê razî be - got: Bêguman yekemîn bûyera Qesamê di serdema Cahiliyetê de di nav me yên Benî Haşim de pêk hat. Mêrekî ji Benî Haşim ji aliyê mêrekî ji Qureyşê ve, ji şaxekî din, hatibû kirêkirin. Ew bi wî re derket û bi deveên wî re çû. Mêrekî din ji Benî Haşim li ber wan derbas bû; bendê tûrikê wî qut bibû, lewma got: 'Bi dayîna werisekî alîkariya min bike da ku ez pê benda tûrikê xwe girê bidim, nebe ku dev birevin.' Wî werisek da wî û wî jî pê benda tûrikê xwe girê da. Dema ew danîn, hemû dev hatin girêdan ji bilî devekî tenê. Yê ku ew kirê kiribû got: 'Çima ev deve di nav devan de nehatiye girêdan?' Got: 'Werisê wê tune ye.' Got: 'Werisê wê li ku ye?' Paşê bi darikê li wî xist û mirina wî bû sedema wî. Piştre mêrekî ji xelkê Yemenê li ber wî derbas bû, got: 'Ma tu dê biçî hecê?' Got: 'Ez nafikirim ku ez ê biçim, lê belkî ez biçim.' Got: 'Ma tu dikarî carekê di temenê xwe de peyamekê ji bo min bigihînî?' Got: 'Erê.' Got: 'Dema tu çûyî hecê, bang bike: Ey malbata Qureyş! Heke bersiv dan te, bang bike: Ey malbata Benî Haşim! Heke bersiv dan te, li Ebû Talib bipirse û jê re bibêje ku filan kes min ji ber werisekî kuşt.' Û yê kirêkirî mir. Dema yê ku ew kirê kiribû vegeriya, Ebû Talib hat cem wî û got: 'Hevalê me çi kir?' Got: 'Nexweş ket, min baş lê nihêrî û min ew defin kir.' Got: 'Ev ji te dihat hêvîkirin.' Piştî demekê, ew mêrê ku wesiyet jê re hatibû kirin da ku peyamê bigihîne, di demsala hecê de hat û got: 'Ey malbata Qureyş!' Wan got: 'Ev Qureyş e.' Got: 'Ey malbata Benî Haşim!' Wan got: 'Ev Benî Haşim in.' Got: 'Ebû Talib li ku ye?' Wan got: 'Ev Ebû Talib e.' Got: 'Filan kes ferman da min ku ez peyamekê bigihînim te ku filan kes ew ji ber werisekî kuştiye.' Ebû Talib hat cem wî û got: 'Yek ji sê tiştan hilbijêre: Heke tu bixwazî, sed deve bide me, ji ber ku te hevalê me kuştiye; heke tu bixwazî, pêncî mêr ji qewmê te sond dixwin ku te ew nekujtiye; heke tu van her duyan red bikî, em ê te wekî tolhildanê (qisas) bikujin.' Ew çû cem qewmê xwe, wan got: 'Em ê sond dixwin.' Jineke ji Benî Haşim ku jinbenda mêrekî ji wan bû û zarokek jê re anîbû dinyayê, hat cem Ebû Talib û got: 'Ey Ebû Talib! Ez dixwazim ku tu kurê min ji nav wan pêncî kesan derxînî û nehêlî ku ew li cihê ku sond têne xwarin sond bixwe.' Wî ev yek qebûl kir. Paşê mêrekî din ji wan hat cem wî û got: 'Ey Ebû Talib! Te xwest ku pêncî mêr li şûna sed deven sond dixwin, yanî divê her mêrekî du deven bide. Ev her du deve ne, wan ji min qebûl bike û nehêle ku ez li cihê ku sond têne xwarin sond bixwim.' Wî ew qebûl kirin û çil û heşt mêr hatin û sond xwarin. Ibn Ebbas got: 'Bi wî Zatê ku canê min di destê Wî de ye, sal temam nebû û ji wan çil û heşt kesan çavek nema vedibû (hemû mirin).'

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Qasama mijara tawanbarê kuştinê bi sond û xwînbahê çareser dike.

Paşxane û sedem

Ibn Abbas qala doza kuştinê ya di nav Benu Haşim de, di serdema beriya Îslamê de, dike. Mêrê li ber mirinê peyamek şand Ebu Talib, paşê li ser xwînbah û sondan nîqaş çêbû.

Wateya peyvên dijwar
Qasama

Pêvajoyek taybet a sondan di doza kuştinê de, dema ku delîl bi awayê asayî nehatine diyarkirin.

Xwînbah

Pereyê telafiyê yê ku di hin rewşan de ji xizmên kesê kuştî re tê dayîn.

Qisas

Cezayeke hiqûqî ji bo kuştinê; ew nayê sepandin bi destê kesên takekesî.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar vê rivayetê di çarçoveya rêzikên qasama de nîqaş dikin û dibêjin ku divê îdiaya kuştinê bi baldarî were lêkolînkirin. Hilbijartina di navbera xwînbah û sondan de ku tê vegotin, pratîka dîrokî nîşan dide û bi serê xwe destûra tola takekesî nade. Di mezhebên hiqûqî yên sunî de li ser hûrguliyên sepandina qasama cudahî hene, di nav de kî sond dixwe û di bin kîjan mercan de; ev doz a dadgehên desthilatdar e. Ibn Hajar vê rivayetê di çarçoveya qasama û parastina can de nîqaş dike.

Dersên ji bo îro
  1. Kesî bi sûcekî giran tawanbar neke bêyî delîlên bi baldarî hatine lêkolînkirin û pêvajoyeke dadperwer.
  2. Dozên tawanan bihêle ji dadgehên desthilatdar re; tolhildana bi destê xwe jiyan û dadperweriyê dixe xeterê.
  3. Gotin û peymanan bi zelalî tomar bike û dema kesek ji te alîkariyê dixwaze rastgo be.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.