Sahih al-Bukhari, hedîsa 74
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ. فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي، هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لاَ. فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى، عَبْدُنَا خَضِرٌ، فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ، وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ، فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ. قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَوَجَدَا خَضِرًا. فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ فِي كِتَابِهِ ".
Îbn Ebbas (r.a.) ragihand: Min û Hurr bîn Qeys bîn Hisn el-Fezarî li ser hevalê Mûsa (a.s.) nîqaş kir. Îbn Ebbas got:
"Ew Xidir e." Di wê demê de Ubey bîn Ke'b derbas bû, Îbn Ebbas gazî wî kir û got: "Min û hevalê xwe li ser hevalê Mûsa yê ku Mûsa jê riya hevdîtinê pirsîbû, nîqaş kir. Te ji Pêxember ﷺ tiştek di derbarê wî de bihîstiye?" Wî got: "Erê, min ji Resûlê Allah ﷺ bihîst ku digot: 'Dema Mûsa di nav komekî ji Benî Îsraîl de bû, mêrek hat ba wî û pirsî: "Tu kesekî ji te zana-tir dizanî?" Mûsa got: "Na." Hingê Allah wahî şand ba Mûsa: "Belê, bendê me Xidir (ji te zana-tir e)." Mûsa riya hevdîtina wî pirsî. Allah masiyek wekî nîşanekê ji bo wî diyar kir û jê re hat gotin ku gava tu masî winda bikî, vegere, tu yê wî li wir bibînî. Mûsa li deryayê li şopa masî geriya. Xortê Mûsa jê re got: "Ma te bi bîr anî dema em çûn ba kevirê, min masî ji bîr kir, û tenê Şeytan ez ji bîrkirina wî hişyar kirim." Mûsa got: "Ev ew tişt e ku em lê digeriyan." Vegeriyan şopên xwe û Xidir dîtin. Çîroka wan a piştî vê yekê, Allah (Ezze we Celle) di Kitêba xwe de vegotiye.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mûsa fêr bû ku zanînek ji ya wî zêdetir heye û bi tevazû li wê geriya.
Ibn Abbas û Al-Hurr ibn Qais li ser nasnameya hevalê Mûsa nelihev bûn. Ibn Abbas ji Ubayy ibn Ka'b pirsî ka wî bihîstibû ku Pêxember ﷺ li ser vê mijarê biaxive.
Bendeyê Allah ku Mûsa pê re rast hat û ji wî zanîn fêr bû.
Masî wek nîşanekê ji bo cihê ku Mûsa dê li wir bi Al-Khidr re hevdîtin bike, xizmet kir.
Hevalê Mûsa yê ku bi wî re çû ser rê.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku zanîn di yek kesî de kom nebûye û ku heta pêxemberek jî dikare li pey zanîna ku Allah daye kesekî din bigere. Ev rivayet girîngiya tevazû, sebr û şêwirê bi kesên pêbawer re dema nerazîbûn çêdibe pesn dide. Herwiha rêwîtiya Mûsa nîşan dide ku lêgerîna zanînê hewldan û baldarî dixwaze.
- Dema nelihevî hebe, qebûl bike ka tu çi nizanî û ji zanayekî pêbawer ravekirinê bixwaze.
- Fêrbûnê bidomîne, heta ku gelek zanînê jî hebe, û bi tevazû nêzî mamosteyan bibe.
- Xwendina xwe bi baldarî amade bike û bi hişyarî li bîr bîne ku berê li ku derê mabûyî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.